ÇÖREKÇİ-ZÂDE LÜTFÎ

(d. 1221/1806 - ö. 1299/1881)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Kastamonu’nun İsfendiyar Mahallesinde 1806 yılında dünyaya gelmiştir. "Çörekçizâde" lakabıyla tanınan Lütfî, Medrese eğitimini Kastamonu’da tamamlamış ardından İstanbul’a geçerek tahsil hayatına devam etmiştir. Daha sonra Kastamonu’ya dönüp Nasrullah meydanındaki İlmiye Medresesi’ne bitişik dükkânında sahaflık ve attarlık yaparak geçimini sağlayan Çörekçizâde Lütfî, Şâdi ve Meftûnî gibi Kastamonulu şairlerden etkilenmiş, Mahvî, Hasbî, Sırrî, Hıfzî gibi âşıklarla dostluk kurarak sanatını geliştirmiştir. Medrese tahsilinin de etkisiyle divan edebiyatı tarzında eserler de veren Lûfî’nin, halk edebiyatı tarzında çok sayıda koşması olduğu bilinmektedir (Şenel 2009: XXXIV).

Kastamonu’da bulunan Şeyh Şaban-ı Velî tekkesi zaâkirbaşlığını yapmış olan Lütfî'nin tekke edebiyatı içinde değerlendirilecek çok sayıda manzum eseri de bulunmaktadır. Çörekçizâde'nin bu manzumeleri de dâhil pek çok şiirinin kayıtlı olduğu 600 sayfalık bir nüsha Abdulkerim Abdulkadiroğlu'nun koleksiyonunda mevcuttur. Neslihan Yücel tez çalışmasında, Abdulkadiroğlu'nun bu eserleri Eş'ar-ı Lütfî Efendi adıyla yayımlamayı planladığını aktarsa da (Yücel 1993: 100) günümüzde Çörekçizâde Lütfî'ye ait bütünlüklü bir eser henüz yayımlanmamıştır. Şiirlerinde Lütf'î ve Lütfiyâ mahlasını kullanan şair 1881 yılında Kastamonu’da hayata gözlerini yummuştur. Çörekçizâde Lütfî’nin hayatı ve eserleri ile ilgili daha geniş bilgilere cönkler ve mecmualar üzerine yapılacak çalışmalarla ulaşmak mümkündür.

Kaynakça

Şenel, Süleyman (2009). Kastamonu’da Âşık Fasılları Türler/Çeşitler/Çeşitlemeler. C. 1. İnceleme. Kastamonu Valiliği İl Özel İdaresi Yay. 

Yücel, Neslihan (1993). Kastamonu'da Âşıklık Geleneği ve Kastamonu'da Yetişen Âşıklar. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: EBRU KİPAY
Yayın Tarihi: 18.02.2015
Güncelleme Tarihi: 08.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Koşma 

Seyre çıkmış gördüm bir melek-sûret,

Mısr-ı dilde Yusuf Kenan'a benzer.

Bu reviş, bu şîve, nedir bu hâlet,

Gonca-ı ruhsârı gülşâne benzer.

Afitâb-ı hüsnü şöhretin bulmuş,

Gören âşıkların aklı zây olmuş,

Nice üftâdeler hâk-i pay olmuş,

Cihânda emsalsiz hûbâne benzer.

Nigâh-ı hûnrîzi âşıka neşter,

Her nazar kıldıkça ciğerden geçer,

Lütfiyâ âşıkın yolunda dilber,

Şöyle bil kim hâk-i yeksâra benzer.

 Yücel, Neslihan (1993). Kastamonu'da Âşıklık Geleneği ve Kastamonu'da Yetişen Âşıklar. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi. 100-101. 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NAKŞî, Nakşî Mustafa Ağad. ? - ö. 1 Ekim 1764Doğum YeriGörüntüle
2İsmail Hakkı Yılanlıoğlud. 1918 - ö. 6 Temmuz 1992Doğum YeriGörüntüle
3FEVZÎ, Hasand. 1857 - ö. 1917Doğum YeriGörüntüle
4ÂRİFd. 1806 - ö. 1863Doğum YılıGörüntüle
5VAHDÎ, Mahmûd Vahdîd. 1806 - ö. 1892Doğum YılıGörüntüle
6ŞEMSÎ HAYAL, Leblebici Baba, Süleymand. 1806 - ö. 1877Doğum YılıGörüntüle
7KÂŞİF, Ömerd. 1831 - ö. 1881Ölüm YılıGörüntüle
8NÂZIM/HÜSNÎ, Hüseyin Nâzım Efendi, İstanbullud. 1828 - ö. 1881?Ölüm YılıGörüntüle
9PERİŞAN, Vartand. 1820 - ö. 1881Ölüm YılıGörüntüle
10Murat Menteşd. 11 Eylül 1974 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Süha Tuğteped. 19 Mart 1956 - ö. 24 Haziran 2009MeslekGörüntüle
12HÂTİF, Mehmed Hâtif Efendid. ? - ö. 1849MeslekGörüntüle
13VEHBÎ, Ahmedd. 1793 (?) - ö. 15.10.1851Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14FETHÎ, Ahmed Fethîd. 1846-1847 - ö. 1902Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15BÜYÜK İRŞÂDÎ BABA, Bayburtlud. 1790? - ö. 1865Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16EDÎBÎ, Ahmed Paşad. 1776-77 - ö. 1810-11Madde AdıGörüntüle
17HASAN FEHMÎ, Zaîm-zâde Hasan Fehmî Beyd. 1878 - ö. 1916Madde AdıGörüntüle
18SABRÎ, Mehmed Sabrî Çelebid. ? - ö. 1615Madde AdıGörüntüle