Madde Detay

Kurban Feramerzî, 1347/1968 doğumlu olup Hemedan vilayetinin Kebudraheng ilçesine bağlı Ağ Tepe köyünde dünyaya gelmiştir. Herhangi bir örgün eğitimden geçmediği için okuma yazma bilmemektedir. 1370/1991 yılında evlenmiş ve dört çocuk sahibi olmuştur. Âşıklık geleneğini sürdürmenin yanında, geçimini sağlamak amacıyla alçı ustalığı da yapmaktadır. Son yıllarda çalışma amacıyla Arak bölgesine gitmesi sebebiyle yaklaşık dört yıldır toy meclislerinde düzenli olarak yer alamamaktadır. Aile içinde kendisinden başka amcaları Ali Feramerzî ve Asker Feramerzî de âşıklık mesleğini icra etmiş isimlerdir.

Âşık Kurban, yaklaşık yirmili yaşlarında çöğürle tanışmış, son dört beş yıl hariç, yirmi beş yılı aşkın bir süredir âşıklık sanatını kesintisiz biçimde sürdürmüştür. Anlatı dağarcığını ve şiir repertuvarını ustası Âşık Abbas Melayerli’den, çöğür icrası ile makam bilgisini ise Âşık İzzet’ten öğrenmiştir. Klasik usta-çırak silsilesi içerisinde yetişen sanatçı, edindiği bu birikimi sonraki kuşaklara aktarma sorumluluğunu da üstlenmiş, Nurullah Rezai ve Muhsin Feramerzî adlı iki çırağın yetişmesinde etkin rol oynamıştır.

İlk toy icrasını yirmi beş yaşlarında gerçekleştiren Kurban Feramerzî, başta Kum ve Hemedan olmak üzere farklı yerleşim merkezlerinde düzenlenen toy meclislerine katılmıştır. Toy ortamlarında çoğunlukla çöğür çalmayı tercih etmiş, dost meclislerinde ise zaman zaman çöğür, bazen de tar ile icrada bulunmuştur. Uzun yıllar boyunca tef ustası Mehdi Kişverî ile sahne almış, bu ikilinin ortak icraları yaklaşık yirmi yıl sürmüştür. Geleneksel toy ortamlarının yanı sıra Nevruz kutlamaları, sünnet merasimleri, doğum günü etkinlikleri ve gençlik döneminde kahvehaneler de onun sahne aldığı diğer sosyal zeminlerdir. Toylardan elde ettiği kazancın çoğunlukla üç yüz bin ile dört yüz bin tümen arasında değiştiği belirtilmektedir.

Âşık Kurban Feramerzî, Göğçek Rıza ile Dede Yadigâr, Mahmud ile Nigar, Mesım ile Efruz Peri, Şah İsmail ve Tilim Han gibi hikâyeleri ustaları Âşık Abbas Melayerli ve Âşık Mesiyollah’tan öğrenmiştir. Bunun yanı sıra Kerem ile Aslı, Hemrah ile Selvinaz, Seyyad ile Saadat, Tufarganlı Abbas ile Gülgez, Heste Kasım, Köroğlu’nun Kocalığı ve Memmed Beycan Sövdeger hikâyelerinin yalnızca belirli manzum bölümlerine vâkıftır.

Makam bilgisi bakımından âşığın bildiği başlıca havalar şunlardır: Çerrah, Dübeytî, Elyatı, Gezme, Han Ayvaz, Kelle Geraylı, Kerem, Koba, Köroğlu, Maran, Mihreban, Nim Koba, Osmanlı, Rudbar, Şah Hatai, Şahseven, Şikeste ve Tahir Mirza. Ayrıca Kurban Feramerzî’nin halk hikâyesi anlatımı ve bu hikâyelere bağlı türkü icralarını içeren çeşitli kayıtları, İsteriyo Ahmedî Müzikevi tarafından kaset ve CD formatında yayımlanmıştır.