TOGANÎ, Şeyh Toganî Ahmed Dede

(d. ?/? - ö. 1040/1630-31)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Aksaray'da doğdu. Asıl adı Ahmed'dir. Zenginliğiyle tanınırken iken her şeyi bırakarak Konya Mevlevî dergahında Bostani-i Evvel Dede'ye intisap etmiştir.Mevlevî'dir.Doğan ile av avladığı için şiirlerinde Toganî mahlasını kullanmıştır. Zeamet sahibidir. Kemâl Ahmed Dede vefâtında Bâb-ı Cedîde gönderilmiş, Yenikapı’daki tekkesinde otuz yıl şeyhlik yapmıştır. İstanbul'da bulunduğu sırada, Sultân Murâd'ın teveccühünü kazanmış, sultan onun hiç evlenmediğinden haberdar olunca saraya yakın bir hanımla evlendirmek ister ancak Toganî kabul etmez. Bu durumdan kurtulmak için Toganî Dede, Hâcı Muhammed Dede adlı kişinin kızlarıyla evlenir. Bu hanımdan bir oğlu olur ancak iki haftalıkken vefat eder. 1040/1630-31'de vefat etti. Yeni kapı Mevlevihanesi'nde Kemal Ahmed Dede'nin kabri yanında medfundur.

Kaynakça

Genç, İlhan (hzl.)(2000). Esrar Dede Tezkire-i Şuarâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 318.

Kurnaz, Cemal ve M. Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay. 593.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 27.12.2014
Güncelleme Tarihi: 23.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Beyt-i aleyhi’t-tahiyye

Sûret-i rûha cemâleşrâ nihâb

Û muhît u în taayyunhâ habâb

 

***

 

Ser râ külâh u hırka be dûşet besest zîb

Ser bâr-ı hod mekân çü kedû în ammâme râ

(Genç, İlhan (hzl.)(2000). Esrar Dede Tezkire-i Şuarâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 318).

 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1MAŞÛKÎ, Kemald. 1508 - ö. 1528Doğum YeriGörüntüle
2Zeynep Ankarad. 1 Temmuz 1957 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3HAYDAR/HAYDAR ARSLAN, Haydar Asland. 1926 - ö. 2007Doğum YeriGörüntüle
4MAŞÛKÎ, Kemald. 1508 - ö. 1528Doğum YılıGörüntüle
5Zeynep Ankarad. 1 Temmuz 1957 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6HAYDAR/HAYDAR ARSLAN, Haydar Asland. 1926 - ö. 2007Doğum YılıGörüntüle
7MAŞÛKÎ, Kemald. 1508 - ö. 1528Ölüm YılıGörüntüle
8Zeynep Ankarad. 1 Temmuz 1957 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9HAYDAR/HAYDAR ARSLAN, Haydar Asland. 1926 - ö. 2007Ölüm YılıGörüntüle
10MAŞÛKÎ, Kemald. 1508 - ö. 1528MeslekGörüntüle
11Zeynep Ankarad. 1 Temmuz 1957 - ö. ?MeslekGörüntüle
12HAYDAR/HAYDAR ARSLAN, Haydar Asland. 1926 - ö. 2007MeslekGörüntüle
13MAŞÛKÎ, Kemald. 1508 - ö. 1528Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Zeynep Ankarad. 1 Temmuz 1957 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HAYDAR/HAYDAR ARSLAN, Haydar Asland. 1926 - ö. 2007Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16MAŞÛKÎ, Kemald. 1508 - ö. 1528Madde AdıGörüntüle
17Zeynep Ankarad. 1 Temmuz 1957 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18HAYDAR/HAYDAR ARSLAN, Haydar Asland. 1926 - ö. 2007Madde AdıGörüntüle