TOGANÎ, Şeyh Toganî Ahmed Dede

(d. ?/? - ö. 1040/1630-31)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Aksaray'da doğdu. Asıl adı Ahmed'dir. Zenginliğiyle tanınırken iken her şeyi bırakarak Konya Mevlevî dergahında Bostani-i Evvel Dede'ye intisap etmiştir.Mevlevî'dir.Doğan ile av avladığı için şiirlerinde Toganî mahlasını kullanmıştır. Zeamet sahibidir. Kemâl Ahmed Dede vefâtında Bâb-ı Cedîde gönderilmiş, Yenikapı’daki tekkesinde otuz yıl şeyhlik yapmıştır. İstanbul'da bulunduğu sırada, Sultân Murâd'ın teveccühünü kazanmış, sultan onun hiç evlenmediğinden haberdar olunca saraya yakın bir hanımla evlendirmek ister ancak Toganî kabul etmez. Bu durumdan kurtulmak için Toganî Dede, Hâcı Muhammed Dede adlı kişinin kızlarıyla evlenir. Bu hanımdan bir oğlu olur ancak iki haftalıkken vefat eder. 1040/1630-31'de vefat etti. Yeni kapı Mevlevihanesi'nde Kemal Ahmed Dede'nin kabri yanında medfundur.

Kaynakça

Genç, İlhan (hzl.)(2000). Esrar Dede Tezkire-i Şuarâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 318.

Kurnaz, Cemal ve M. Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay. 593.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 27.12.2014
Güncelleme Tarihi: 23.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Beyt-i aleyhi’t-tahiyye

Sûret-i rûha cemâleşrâ nihâb

Û muhît u în taayyunhâ habâb

 

***

 

Ser râ külâh u hırka be dûşet besest zîb

Ser bâr-ı hod mekân çü kedû în ammâme râ

(Genç, İlhan (hzl.)(2000). Esrar Dede Tezkire-i Şuarâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 318).

 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Sinan Uğurlud. 07 Mayıs 1940 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Fikret Otyamd. 19 Aralık 1926 - ö. 9 Ağustos 2015Doğum YeriGörüntüle
3PİR ALİ AKSARAYÎd. 1477 - ö. 16.01.1539Doğum YeriGörüntüle
4Sinan Uğurlud. 07 Mayıs 1940 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Fikret Otyamd. 19 Aralık 1926 - ö. 9 Ağustos 2015Doğum YılıGörüntüle
6PİR ALİ AKSARAYÎd. 1477 - ö. 16.01.1539Doğum YılıGörüntüle
7Sinan Uğurlud. 07 Mayıs 1940 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8Fikret Otyamd. 19 Aralık 1926 - ö. 9 Ağustos 2015Ölüm YılıGörüntüle
9PİR ALİ AKSARAYÎd. 1477 - ö. 16.01.1539Ölüm YılıGörüntüle
10Sinan Uğurlud. 07 Mayıs 1940 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Fikret Otyamd. 19 Aralık 1926 - ö. 9 Ağustos 2015MeslekGörüntüle
12PİR ALİ AKSARAYÎd. 1477 - ö. 16.01.1539MeslekGörüntüle
13Sinan Uğurlud. 07 Mayıs 1940 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Fikret Otyamd. 19 Aralık 1926 - ö. 9 Ağustos 2015Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15PİR ALİ AKSARAYÎd. 1477 - ö. 16.01.1539Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Sinan Uğurlud. 07 Mayıs 1940 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Fikret Otyamd. 19 Aralık 1926 - ö. 9 Ağustos 2015Madde AdıGörüntüle
18PİR ALİ AKSARAYÎd. 1477 - ö. 16.01.1539Madde AdıGörüntüle