UYÛNÎ, Rahîkî-zâde Şeyh Seyyid Mehmed (Südlüce Şeyhi)

(d. ?/? - ö. 1166/1752-1753)
Divan Şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Rahîkî-zâde Seyyid Ahmed Efendi’nin oğludur. İstanbul’da doğdu. Önce Aydın-zâde Zaviyesi şeyhi A’rec Hasan Efendi’den, onun ölümünden sonra da Koca Mustafa Paşa şeyhi Şeyh Seyyid Nureddin Efendi’den ders aldı (Ekinci 2013: 115). Sütlüce’de Cemâl-i Halvetî Şeyh İshak Efendi yerine Halvetî şeyhi olduğu için Sütlüce Şeyhi adıyla da bilinir. Bursalı Mehmed Tahir, şairin Sümbüliye tarikatı şeyhlerinden olduğunu belirtse de (Yavuz 1972: 213) diğer kaynaklar Halvetî tarikatı şeyhi olduğu hususunda birleşirler. Bunun yanında Kırkçeşme’de bulunan su maksemi civarındaki bir camide vaizlik yaptı, babası yerine İstanbul Sular kâtibi olarak atandı. 1166/1752’de vefat etti ve vaizlik yaptığı caminin haziresine defnedildi (Ekinci 2013: 115). “Hatime-i sülehâ” terkibi vefat tarihini göstermektedir (Özdemir 2011: 594).

Uyûnî'nin, Vâridât adını verdiği sırtında Nahîfî’nin sahh kaydı ve imzası olan Dîvân'ı (Altuner 1989: 592), büyük şeyhlerin hayatları ve eserleri hakkında bilgi verdiği Silsile-nâme-i Meşâyıh-ı İzâm (Tatçı 2003: 128); İstanbul ve çevresindeki tekkeleri anlattığı Tarif-nâme-i Dergâhân (Tatcı 2003: 128) adlı eserleri ile İstanbul’daki su kemerlerini ve yaptıranları anlattığı ismi bilinmeyen bir eseri vardır (Altuner 1989: 592). Ancak yaptığımız katalog taramalarında bu eserlere rastlayamadık. Ayrıca kaynaklarda belirtilmese de aldığı eğitim, mesleği ve elimizdeki şiir örnekleri Uyûnî'nin bir tekke şairi olabileceğini düşündürmektedir.

Kaynakça

Altuner, Nuran (Üzer) (hzl.) (1989). Safâî ve Tezkiresi (İnceleme- Tenkitli Metin – İndeks). Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi.

Ekinci, Ramazan (2013). Hafız Hüseyin Ayvansarâyî Vefeyât-ı Ayvansarâyî (İnceleme- Tenkitli Metin). İstanbul: Buhara Yay.

İpekten, Halûk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay. 

Özdemir, Fatma (2011). Tuhfe-i Nâilî Metin ve Muhtevâ II. Cilt s. 468-734. Yüksek Lisans Tezi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi

Tatcı, Mustafa (2003). Osmanlı Müellifleri I- II- III ve Ahmed Remzi Akyürek Miftahu'l- Kütüb ve Esami- i Müellifin Fihristi. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. FAZİLE EREN KAYA
Yayın Tarihi: 14.04.2014
Güncelleme Tarihi: 12.12.2020

Eserlerinden Örnekler

İlâhî

fâ’ilâtün fâ’ilâtün fâ’ilâtün fâ’ilün

Halvetîler Ârif’ün bayramına şâd oldılar

Celvetîler Sa’d-ı Zeynî ile âbâd oldılar

Sünbülîler Eşrefî Uşşâk’a sertâc oldılar

Gülşenîler dem çeküp feryâd ile yâd oldılar

Rûşenîler Nûr-bahş’un irtifâ’ı şemsidür

Nakşbendîler gönül zikrine mu’tâd oldılar

Sırr-ı Mevlânâ’ya hem-demdür kudûm-ı Kâdirî

Sikke-i mühr-i Süleymân ile emcâd oldılar

Zikr-i efrâd-ı tarîk rahmet Uyûnî feyzidür

Hep mesâlik Ahmedî’dür cümle münkâd oldılar

Altuner, Nuran (Üzer) (hzl.) (1989). Safâî ve Tezkiresi (İnceleme- Tenkitli Metin – İndeks). Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi. 593.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KÂMÎ, Hüseyin Kâmî Beyd. ? - ö. 1912-14Doğum YeriGörüntüle
2VASFÎ, Abdurrahim-zâde Mustafa Vasfîd. ? - ö. 1594Doğum YeriGörüntüle
3Emin Nihatd. 19 Aralık1838 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4KÂMÎ, Hüseyin Kâmî Beyd. ? - ö. 1912-14Doğum YılıGörüntüle
5VASFÎ, Abdurrahim-zâde Mustafa Vasfîd. ? - ö. 1594Doğum YılıGörüntüle
6Emin Nihatd. 19 Aralık1838 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7KÂMÎ, Hüseyin Kâmî Beyd. ? - ö. 1912-14Ölüm YılıGörüntüle
8VASFÎ, Abdurrahim-zâde Mustafa Vasfîd. ? - ö. 1594Ölüm YılıGörüntüle
9Emin Nihatd. 19 Aralık1838 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10KÂMÎ, Hüseyin Kâmî Beyd. ? - ö. 1912-14MeslekGörüntüle
11VASFÎ, Abdurrahim-zâde Mustafa Vasfîd. ? - ö. 1594MeslekGörüntüle
12Emin Nihatd. 19 Aralık1838 - ö. ?MeslekGörüntüle
13KÂMÎ, Hüseyin Kâmî Beyd. ? - ö. 1912-14Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14VASFÎ, Abdurrahim-zâde Mustafa Vasfîd. ? - ö. 1594Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Emin Nihatd. 19 Aralık1838 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16KÂMÎ, Hüseyin Kâmî Beyd. ? - ö. 1912-14Madde AdıGörüntüle
17VASFÎ, Abdurrahim-zâde Mustafa Vasfîd. ? - ö. 1594Madde AdıGörüntüle
18Emin Nihatd. 19 Aralık1838 - ö. ?Madde AdıGörüntüle