Madde Detay
Mehmet Abut
(d. 24 Ağustos 1915 / ö. 2 Şubat 2002)
Yazar, Müzisyen, Ressam, Heykeltıraş
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
İstanbul’un ileri gelenlerinden Abud ailesine mensup sanatçı, baba tarafından II. Abdülhamid’in başkâtibi Süreyya Paşa’nın; anne tarafından da tüccar Mehmet Abud Efendi’nin torunu olup Süreyya Abid Bey ile Belkıs Hanım’ın çocuğudur.
1980'e kadar Abud Yalısı’nda yaşadı. Yazı denemelerinin ilkini kardeşleri ve kuzenleriyle çıkardıkları Mebusan-ı Çocuk dergisinde gerçekleştirdi. 16 yaşındayken babasını kaybeden sanatçı,1979'da vefat edene kadar yanında kaldığı annesine çok düşkündür. 1928’de girdiği Galatasaray Lisesi’nden Eylül 1940’ta mezun oldu. Okulda müzik hocası Muhittin Sazak sayesinde piyanosunu ilerletti. 1941’de Sabih Güzen’in La Chat Botté (Çizmeli Kedi) adlı çocuk piyesine müzik yapmak için gittiği Şehir Tiyatroları’nda Muhsin Ertuğrul’la tanışarak 36 yıl çalışacağı işine başladı.
Yerli ve yabancı birçok oyunun müziklerini yapan Abut, önemli isimlerle aynı projelerde yer aldı. Aynı zamanda soyut ve abstre resimler yapan sanatçı, Prof. Leopard Lévy’nin davetiyle akademide Cemal Tollu’nun atölyesine girdi. Heykel çalışmaları da yapan sanatçının çeşitli sergileri bulunur. 1994’ten sonra görme problemleri başladı. 2002’de vefat etti.
Aile ortamındaki huzursuzluklardan ve kadınlar arası ilişkilerden etkilenen Mehmet Abut, kırılgan bir mizaca sahiptir. Küçük yaşlardan itibaren yaşadığı travmalar onu intihar girişimlerine ve eşcinselliğe yönlendirir. Annesinin baskın gücünü sürekli üzerinde hisseden sanatçının psikolojik kırılmalarında bu aşırı ilginin etkisi yadsınamaz. Sanata müzik ve resimle başlayan Abut, ilk bestesi “Çağlayanın Şarkısı”nı matematik hocası Bedros Adruni’nin evinde akan sudan ilham alarak oluşturur. Yine aynı evdeki bir yazıdan etkilenerek ilk öyküsü “Bu da Geçer Ya Hû”yu yazar. Öykü Hüseyin Cahit Yalçın tarafından beğenilerek gazetede tefrika edilir.
Sanatçı, Emine Çaykara ile gerçekleştirdiği görüşmelerinde eşcinsellik içeren Marius adlı bir roman yazdığını ve dönemin şartları gereği bu eseri yayımlamayıp müsveddelerini yok ettiğini söyler (Çaykara 2001: 248). Yine bu eserde Gölgeler adlı bir romanı daha olduğunu ve bu eserinde de kırılgan mizacını ve cinsel tercihlerini çeşitli semboller üzerinden anlattığını ifade eder (220). Abut, Gülen Gözler romanında ise kendi hayatından izler barındıran konak yaşamına ve kişisel çekişmelerin doğurduğu yıkımlara yer verir.
Kaynakça
Arslan, Mustafa (2018). “Tiyatro Sahnesi Bir Büyük Ustasını Yitirdi”. Yeni Şafak. 04 Mart 2002. https://www.yenisafak.com/arsiv/2002/mart/04/k2.html [erişim tarihi: 01.10.2018].
Çaykara, Emine (2001). Abud Yalısı’nın Gölgesinde Melek Annem ve Ben. İstanbul: İletişim Yay.
http://www.oktayaras.com/gulen-gozler/tr/45836 [erişim tarihi: 01.10.2018].
https://egoistokur.com/ah-bilmezsiniz-orada-ne-hikayeler-yasanmisti%E2%80%A6/ [erişim tarihi: 28.09.2018].
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: OSMAN EROĞLUYayın Tarihi: 14.02.2019Güncelleme Tarihi: 16.12.2020
Yayın Tarihi: 14.02.2019Güncelleme Tarihi: 16.12.2020
Güncelleme Tarihi: 16.12.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Gülen Gözler | Semih Lütfi Kitabevi / İstanbul | 1942 | Roman |
| Öldükten Sonra | Marifet Basımevi / İstanbul | 1943 | Hikâye |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | VAHÎD, Dilaver Ağa-zâde Ömer Vahid Efendi | d. ? - ö. 1758-59 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | VEHBÎ, Sâlih Vehbî Efendi | d. ? - ö. 1828 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | Zuhal Kuyaş | d. 1923 - ö. 3 Kasım 2014 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | Fatma İrfan Serhan | d. 9 Ocak 1915 - ö. 18 Ağustos 1992 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | Müştak Erenus | d. 13 Eylül 1915 - ö. 4 Kasım 2002 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | Umran Nazif Yiğiter | d. 21 Mart 1915 - ö. 28 Aralık 1964 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | Nüvit Özdoğru | d. 5 Mayıs 1925 - ö. 20 Haziran 2002 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | YANGUNÎ, Gülpaşa Tokdemir | d. 1918 - ö. 28.04.2002 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | Nazir Akalın | d. 01 Şubat 1964 - ö. 12 Aralık 2002 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Muzaffer Abayhan | d. 4 Eylül 1956 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Erol Hızarcı | d. 8 Aralık 1972 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 12 | İsmail Dervişoğlu | d. 1965 - ö. 25 Şubat 2015 | Meslek | Görüntüle |
| 13 | İbrahim Balaban | d. 1921 - ö. 9 Haziran 2019 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Emine Osmanağaoğlu | d. 1935 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Yusuf Ahıskalı | d. 10 Mart 1909 - ö. 26 Haziran 1983 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | Mehmet Önder | d. 1 Mart 1926 - ö. 23 Ağustos 2004 | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | Mehmet Atilla Maraş | d. 1 Temmuz 1949 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | Mehmet Akif İnan | d. 12 Temmuz 1940 - ö. 6 Ocak 2000 | Madde Adı | Görüntüle |