Can Akengin

A. Melih, Projektör
(d. 1892 / ö. 31 Ağustos 1942)
Şair, yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Ömer Avni'dir. Bazı yazılarında "A. Melih" ve "Projektör" imzalarını da kullandı. Can Akengin, 1892 yılında Giresun'un Sultan Selim Mahallesi'nde doğdu. İlkokulu Kapukahve İptidaisinde okudu. Trabzon İdadisi'nde başladığı lise öğrenimini İstanbul'da tamamladı (1908). Bir yıl Edebiyat Fakültesi'nde okudu (1912), buradaki eğitimini I. Dünya Savaşı'nın başlaması üzerine yarıda bıraktı, yedek subay olarak askere alındı (1914). Askerlik dönüşü edebiyat ve tiyatro çevrelerinin içinde yer aldı. Bursa'ya gitti, akrabalarının bulunduğu bu şehirde 1919 yılına kadar yaşadı. 1919 yılında memleketi Giresun'a döndü ve ömrünün geri kalan kısmını bu şehirde sürdürdü. Tedavi için gittiği İstanbul'da öldü, naaşı Giresun'da Yeni Mezarlık'a defnedildi.

Can Akengin, 1910 yılında Giresun ve Karadeniz adlı yerel gazetelerde yazdığı şiir ve düzyazılar ile edebiyat hayatına adım attı. Yerel lehçeyle bezenmiş şiirleriyle bir "Karadeniz şairi" olarak tanındı. Servet-i Fünun ve Milli Edebiyat dönemlerinin izlerini taşıyan ve sağlam bir edebi tekniğe sahip olan şiir ve yazılarındaki üslup rahatlığıyla dikkat çekti.

Akengin, hemen bütün şiirlerinde hece ölçüsüne ve uyağa sıkı sıkıya bağlı kalmıştır. Ölümünden birkaç yıl sonra Giresun'a gelip onun şiirleriyle tanışan Behçet Necatigil şair hakkında şu değerlendirmede bulunur: "Can, kafiye ve vezin düşkünlüğünden kurtulsaydı bugünkü şiirimizin tabii deyişine yaklaşacaktı diyebilirim. Can, bir bakıma devrinin tesirine esir kalmış, ruhunun hürriyetine serbest ifadeyi reva görmemiştir. [...] Nesirleri içinde Servetifünuncuların, hele Halit Ziya ve Mehmet Rauf edasıyla yazılmış bir hayli yazı mevcut. Ahmet Rasim'deki münakkahiyet ve enstantaneciliği kendi intibaklarına kuvvetle tatbik etmiş olan Can'ın hususi nesri, kendini asıl böyle yerli yazılarda belli ediyor." (Necatigil, 2016: 71-76).

Kaynakça

Aldan, Mehmet (1986). "Giresunlu Şair Can Akengin", Kemalist Ülkü, C.18 , S. 207, ss. 27-30.

İmzasız (1971)."Bir İçli Şair Can Akengin", Halkevleri Dergisi, C. 5 , S. 56, ss. 10-11.

Musaoğlu, Refik (1945). "Can Akengin 1892-1942", Kaynak, S.150, ss. 460-461.

Necatigil, Behçet (1999), Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü, 18. Baskı, s. 27, İstanbul: Varlık Yay.

Necatigil, Behçet (2016). Düzyazılar 1. 3. Baskı, İstanbul: Yapı Kredi Yay.

Yalçın, Murat (Ed., 2010). Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi, 3. Baskı, C.1, s. 58, İstanbul: Yapı Kredi Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. İSMAİL ALPER KUMSAR
Yayın Tarihi: 18.05.2018
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Can Akengin'in ŞiirleriYeşil Gireson Matbaası / Giresun1944Şiir
Can Akengin'in NesirleriYeşil Gireson Matbaası / Giresun1946Diğer

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Muzaffer Civelekd. 1942 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Emine Şenlikoğlud. 27 Mayıs 1953 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3NİHAT ÖZTÜRKd. 1955 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4SUZÂNÎ, Abdülvahap Bozkurtd. 1892 - ö. 1945Doğum YılıGörüntüle
5KUL ABDULLAH, Abdullah Kösed. 1892 - ö. 1997Doğum YılıGörüntüle
6ESNANÎ, Şevki Yılmazd. 1892 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Emin Bülentd. 13 Mart 1886 - ö. 29 Kasım 1942Ölüm YılıGörüntüle
8PENÂHİ, Mustafa Müslim Ocakd. 1847 - ö. 1942Ölüm YılıGörüntüle
9NURETTİN SEYFİ (ALİ BABA), Ali Verimd. 1882 - ö. 1942Ölüm YılıGörüntüle
10Necati Mertd. 25 Mart 1945 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Atila Özerd. 1969 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Fakir Baykurtd. 15 Haziran 1929 - ö. 11 Ekim 1999MeslekGörüntüle
13Ziya Gökalpd. 23 Mart 1876 - ö. 25 Ekim 1924Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Şakir Şevketd. 1847 - ö. 1878Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Mizancı Muradd. 1854 - ö. 1917Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Bülent Özcand. 25 Şubat 1973 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17SÂNÎ, Cân Memid. ? - ö. 1586-87Madde AdıGörüntüle
18Âlî, Ali Can Beyd. _ - ö. 1703Madde AdıGörüntüle