Madde Detay
Şerif Aktaş
(d. 5 Şubat 1945 / ö. 10 Haziran 2013)
Akademisyen, Şair, Yazar
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Erzincan'in Refahiye ilçesinin Pınaryolu (Divir) köyünde doğdu. İlkokul ve Ortaokulu Refahiye'de, Liseyi Erzurum'da yatılı okudu. 1963 yılında başladığı Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünden 1967'de mezun oldu. 1967 - 1970 yıllarında Bayburt Lisesi, 1970 - 1974 yıllarında Erzincan Ticaret Lisesinde edebiyat öğretmeni olarak çalıştı. 1973'te Refik Halit Karay'ın Hikâye ve Romanları Üzerine Bir İnceleme teziyle doktorasını tamamladı. 1975'te Kâzım karabekir Eğitim Enstitüsü'nde çalıştı. 1977 - 1979 arasında mesleğiyle ilgili araştırmalar yapmak üzere Fransa'da bulundu. 1981'de doçent, 1987'de profesörlük unvanlarını aldı. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi ve Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi, Kırakkale Üniversitesi Fen - Edebiyat Fakültesi, Gazi Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde öğretim üyesi olarak görev yaptı. 1989 - 1995 yıllarında Atatürk Üniversitesi Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi Dekanı olarak çalıştı. 1996 yılında Kazakistan'da Ahmet Yesevi Üniversitesinde görevlendirildi. 2005 yılında yenilenen Türk Dili ve Edebiyatı müfredatının komisyon başkanı olarak görev yaptı. Üç çocuk babası olan Şerif Aktaş, 10 Haziran 2013 tarihinde Samsun'da vefat etti.
Fikir ve Sanatta Hareket, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Türk Dünyası Araştırmaları, Doğuş Edebiyat, Töre, Türkiye Günlüğü, Türk Yurdu, Erdem, Bilig gibi dergilerde araştırma yazıları yayınlanan Şerif Aktaş; 1984 yılında Roman Sanatı ve Roman İncelemesine Giriş adlı kitabıyla Türkiye Yazarlar Birliğini ödülünü aldı.
Akademik çalışmalarını edebiyat teorisi, edebiyat öğretimi ve edebi metin alanında yoğunlaştıran Şerif Aktaş'ın ölümünde sonra yayımlanmış bir şiir kitabı bulunmaktadır. Roman Sanatı ve Roman İncelemesine Giriş (1984) adlı kitap, bir edebi tür olan romanı, bilimsel bir metodla incelemeyi esas alan Türkiye'deki ilk çalışmalardandır. Dilbilimle edebiyat metinleri arasında ilişkileri üzerine kaleme alınan Edebiyatta Üslûp ve Problemleri'nde (1986), dil ve söz ayrımı üzerinde durulduktan sonra. metin ile birey arasındaki ilişkinin tarihsel, psikolojik ve sosyolojik çerçevesine girilmiştir. Edebiyat metninin tamamlanmış bir sistem olduğunu dile getiren Aktaş, bu sisteme ait dokuların sözcük seçiminden, sözcüğün bağlam içerisindeki kazandığı anlama kadar çeşitli ayrıntılar üzerinde durur. Akademik yazıları ve 2009'da yayınlanan Şiir Tahlili (Teori - Uygulama) kitabında edebiyat metinlerinin incelenmesi örneklerini verir. Aktaş'ın edebiyatın çeşitli şahsiyetlerine ve dönemlerine ait önemli araştırma ve incelemeleri de bulunmaktadır.
Dünya Hâli Bu (2014) adlı kitabındaki şiirlerde, uzun yıllar boyunca, akademik çalışmaların arasına sıkışmış, sanatçı duyarlılığı olan bir öğretim üyesinin kendini özgü duyarlılıkları, çığlıkları, insanî hassasiyetleri vardır. "Rind", "Hayat", "Dualar Gibi", "İnsan" gibi şiirlerde, bireyin kendi kendisiyle, dünyayla hesaplaşması söz konusudur. Kendini ve dünyayı sorgulayan şairin, aşk ve ölüm kavramına dair terennümleri de dikkat çekicidir.
Kaynakça
Çelik, Yakup (ve diğerleri) (2012). Şerif Aktaş'a Armağan. Ankara: Kurgan Edebiyat Yayınları.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: PROF. DR. YAKUP ÇELİKYayın Tarihi: 11.03.2019Güncelleme Tarihi: 10.10.2021
Yayın Tarihi: 11.03.2019Güncelleme Tarihi: 10.10.2021
Güncelleme Tarihi: 10.10.2021
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Roman Sanatı ve Roman İncelemesine Giriş | Birlik / Ankara | 1984 | İnceleme |
| Edebiyatta Üslûp ve Problemleri | Akçağ / Ankara | 1986 | İnceleme |
| Refik Halid Karay | Kültür ve Turizm Bakanlığı / Ankara | 1987 | Biyografi |
| Yakup Kadri Karaosmanoğlu | Kültür ve Turizm Bakanlığı / Ankara | 1988 | Biyografi |
| Yenileşme Dönemi Türk Şiiri ve Antolojisi 1 | Akçağ / Ankara | 1996 | İnceleme |
| İlköğretim Türkçe 6, 7, 8 | Akçağ / Ankara | 1996 | Diğer |
| Ahmet Rasim'in Eserlerinde İstanbul | Kültür ve Turizm Bakanlığı / Ankara | 1997 | İnceleme |
| Yenileşme Dönemi Türk Şiiri ve Antolojisi 2 | Akçağ / Ankara | 1998 | İnceleme |
| Yazılı ve Sözlü Anlatım | Akçağ / Ankara | 2000 | İnceleme |
| Ahmet Rasim | Akçağ / Ankara | 2004 | Biyografi |
| Şiir Tahlili (Teori ve Uygulama) | Akçağ / Ankara | 2009 | İnceleme |
| Anlatma Esasına Bağlı Edebî Metinlerin Tahlili (Teori ve Uygulama) | Kurgan Edebiyat / Ankara | 2013 | İnceleme |
| Edebiyat ve Edebî Metinler Üzerine Yazılar | Berikan / Ankara | 2011 | İnceleme |
| Dünya Hâli Bu | Berikan / Ankara | 2014 | Şiir |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ümit Aktaş | d. 28 Ağustos 1955 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | ŞEMSÎ HAYAL, Leblebici Baba, Süleyman | d. 1806 - ö. 1877 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | ÜMMÜGÜLSÜM, Ümmü Gülsüm Demir | d. 1945 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | ŞAHSENEM/ŞAHSENEM BACI/OZAN ŞAHSENEM/SENEM BACI, Şahsenem/Senem Akkaş | d. 1945 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | Seza Kutlar Aksoy | d. 15 Şubat 1945 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | Mehmet Çağlıkasap | d. 1945 - ö. 3 Ocak 2017 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | Sedat Umran | d. 1925 - ö. 7 Ağustos 2013 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | Güzin Dino | d. 1910 - ö. 30 Mayıs 2013 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | (ALICIKLI) HİCABÎ/HİCABÎ DERVİŞ, Satılmış Yıldız | d. 1938 - ö. 07.10.2013 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Pınar Öğünç | d. 1975 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Ertan Mısırlı | d. 17 Eylül 1958 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Hasan Akay | d. 1957 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Serap Akıncıoğlu | d. 02 Mart 1972 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Muhlis Salihoğlu | d. 27 Şubat 1948 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Ahmet Sait Akçay | d. 20 Aralık 1972 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | SABRÎ, Mehmed Şerîf | d. ? - ö. 1645 | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | GÜLHANÎ/CüR'ET, Muhammed Şerîf | d. ? - ö. 19. yy. | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | Ümit Aktaş | d. 28 Ağustos 1955 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |