CÂMÎ, CÂMÎ BEY

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbul’da doğdu. Davudpaşa Mahallesi’ndendir. II. Selim’in şehzadeliği sırasında onun maiyetine katıldı. II. Selim padişah olunca Câmî de ona atmacacıbaşı oldu. Hasan Çelebi, Câmî’nin bazı ağalıklarda bulunduktan sonra Mısır’a sancak beyi olduğunu belirtir (Sungurhan 2009: 202). Ancak Sadeddin Nüzhet Ergun, Hasan Çelebi’inin yanlışlıkla Câmî’nin Mısır’a gittiği bilgisini verdiğini belirttikten sonra, Câmî’nin Mısır’a gittiğini söyleyen Gelibolulu Âlî ve Riyazî’yi de Hasan Çelebi’nin yanılttığı görüşündedir (1936: 896). Câmî’nin Mısır’da bulunduğunun belirtilmesinden dolayı şair, kendisiyle aynı yüzyılda yaşayan ve Mısır’da bulunan Gelibolulu Câmî ile karıştırılmıştır. Ölüm tarihi hakkında elde herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.

Kaynaklarda Câmî’nin herhangi bir eserinin olup olmadığı hakkında bilgi verilmemiştir. Gelibolulu Âlî, dinlenebilecek kadar az şiirinin olduğunu söylemektedir (İsen 1994: 298). Ahdî, Câmî’nin yazdığı parlak gazellerle Anadolu’da “Câmî-i Sânî” unvanıyla anılmasının yerinde olacağını (Solmaz 2005: 254) söyleyerek ondan övgüyle bahseder.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1998). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî (Yâhud Tezkîre-i Meşâhir-i Osmânî). C. 2. İstanbul: Kültür Bakanlığı-Tarih Vakfı Ortak Yay.

Ergun, Sadettin Nüzhet (1936). Türk Şairleri. C. 2. İstanbul.

İpekten, Halûk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

İsen, Mustafa (hzl.) (1994). Gelibolulu Âlî, Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: Akçağ Yay.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ-İnceleme-Metin. C. 1. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C.I. Ankara: Bizim Büro Yay.

Riyâzî, Riyâzu’ş-Şu’arâ. Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu, 06 Hk 1275. vr. 30b.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [erişim tarihi: 01.02.2014].

Sungurhan Eyduran, Aysun  (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Tenkitli Metin B. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [erişim tarihi: 01.02.2014].

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. YUNUS KAPLAN
Yayın Tarihi: 26.02.2014
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Cân mı vardur âteş-i ‘ışkunla sûzân olmaya

Dil mi var sevdâ-yı zülfünle perîşân olmaya

Zülfün ucından kesilse baş asılsa dâra dil

Çekmeye aslâ elem kat’â perîşân olmaya

Gülşen-i ‘âlemde el çek ol güzelden kim gönül

Serv gibi ser-firâz u pâk-dâmân olmaya

Yok yire çekme emek râz-ı dehânın bilmege

İhtimâm itme ana ki anda imkân olmaya

Câmiyâ vuslat muhâl oldı bunı bildüm temâm

Bulmaya fürkat nihâyet hecre pâyân olmaya

(Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ-İnceleme-Metin. C. 1. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 453.)

Gazel

Görmedük gurre-i ebrûnı meh-i garrâda

Bulmaduk şevk-ı ruhun mihr-i cihân-ârâda

Biz ne keyfiyyet ile mey diyelüm la’lüne kim

Neş’e-i câm-ı lebün hâleti yok sahbâda

Nâfe-i zülfün hevesi gonce-femün fikriyle

Geçirür yok yire ‘ömrini kuru sevdâda

Görinür âyîne-i rûyine bakdıkca dilâ

Ol perî-çihre bize sûret-i istingâda

Câmi’yâ istemezin kılmasun âzâd beni

Bes durur bana kulum dimege ol beg-zâde

(Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 254-55.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Sedat Umrand. 1925 - ö. 7 Ağustos 2013Doğum YeriGörüntüle
2ZARÎF, Mehmed/Abdullah Çelebid. ? - ö. 1703-04Doğum YeriGörüntüle
3Ali Nihad Tarland. 1898 - ö. 30 Eylül 1978Doğum YeriGörüntüle
4Sedat Umrand. 1925 - ö. 7 Ağustos 2013Doğum YılıGörüntüle
5ZARÎF, Mehmed/Abdullah Çelebid. ? - ö. 1703-04Doğum YılıGörüntüle
6Ali Nihad Tarland. 1898 - ö. 30 Eylül 1978Doğum YılıGörüntüle
7Sedat Umrand. 1925 - ö. 7 Ağustos 2013Ölüm YılıGörüntüle
8ZARÎF, Mehmed/Abdullah Çelebid. ? - ö. 1703-04Ölüm YılıGörüntüle
9Ali Nihad Tarland. 1898 - ö. 30 Eylül 1978Ölüm YılıGörüntüle
10Sedat Umrand. 1925 - ö. 7 Ağustos 2013MeslekGörüntüle
11ZARÎF, Mehmed/Abdullah Çelebid. ? - ö. 1703-04MeslekGörüntüle
12Ali Nihad Tarland. 1898 - ö. 30 Eylül 1978MeslekGörüntüle
13Sedat Umrand. 1925 - ö. 7 Ağustos 2013Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ZARÎF, Mehmed/Abdullah Çelebid. ? - ö. 1703-04Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Ali Nihad Tarland. 1898 - ö. 30 Eylül 1978Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Sedat Umrand. 1925 - ö. 7 Ağustos 2013Madde AdıGörüntüle
17ZARÎF, Mehmed/Abdullah Çelebid. ? - ö. 1703-04Madde AdıGörüntüle
18Ali Nihad Tarland. 1898 - ö. 30 Eylül 1978Madde AdıGörüntüle