KASABALI NURİ, Dölekzade Mehmet Nuri

(d. 1868 / ö. 1916)
âşık
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Dölekzade Mehmet Nuri, Akseki'nin Emiraşıklar köyünde doğmuştur. Küçük yaşlarda babasıyla beraber kasabaya yani Turgutlu’ya yerleşmiştir. Erken yaşlarda istidatlı bir çocuk olduğu fark edilmiş ve redif taburu subayı tarafından eğitilmiştir. Ardından babası tarafından tutulan bir özel öğretmenden dersler almış ancak ilkokul tahsilinin ilerisine geçememiştir. Daha çok kendi kendini yetiştiren Mehmet Nuri, özellikle ömrünün sonlarında kendini tam anlamıyla okumaya vermiştir. Altı sene kadar aşar memurluğu, bir sene Reji kolcubaşılığı görevlerinde bulunmuş, Aydın’da seyyar satıcılık yapmıştır. Ömrünün son yıllarında psikolojik bir rahatsızlık geçirmiş ve son iki yılını bir tür akıl hastası olarak tamamlamış, 1916 yılında vefat etmiştir.

Kasabalı Nuri ile ilgili İzmir gazete ve dergilerinde pek bir bilgiye rastlanılmamaktadır. Birçok mecmuada şiirlerine rastlanmakla birlikte müstakil bir eseri ele geçmemiştir. Şairin yazıları 1897’den itibaren “Kasabalı Hancı Mustafa Efendizade rif’atlû Nuri Efendi” imzasıyla çıkmaya başlamıştır. Yazıları 1908’den itibaren Gencine-i Edep’te tekrar görülür. Şair Eşref’in başyazarlığını yaptığı Edep Yahu’da da şiirleri çıkmıştır. Şair Eşref’ten etkilenmiştir. Şair Eşref’e nazire olarak yazılmış şiirleri vardır. İstibdat Dönemi’nin sıkıntılarının yanında özgürlüğün güzelliğini anlatan şiirleri bulunmaktadır. Onun sanatının en kuvvetli tarafı dinî-tasavvufî konularda yazdığı destan ve mersiyelerde görülür. Ayrıca sade ve akıcı bir dille yazdığı aşk ve sevda konulu lirik şiirleri de bulunmaktadır. Ancak bu eserlerin Tokatlı Nuri’nin eserlerinden ayrılması gerekmektedir.

Sağlam bir eğitim almamasına rağmen aruz ölçüsünü rahat bir şekilde kullanmıştır. Divan tarzında yazdığı şiirlerde daha ağır bir dil kullanırken halk edebiyatı tarzında yazdığı şiirlerde daha sade ve anlaşılır bir dil kullanmıştır. Halk edebiyatı tarzında yazdığı şiirlerde yerel söyleyişlere de yer vermiştir.

Kaynakça

Erdoğan, Kenan,  Mehmet Sait Çalka (2011). "Kasabalı Dülekzade Mehmed Nuri Efendi ve Bazı Şiirleri". Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. C. 9. 1: 141-164.

Erdoğan, Kenan, Mehmet Sait Çalka (2018). Kasabalı Nuri Hayatı Sanatı ve Şiirleri. İstanbul: Kriter Yay.

Huyugüzel, Ömer Faruk (2000). İzmir Fikir ve Sanat Adamları. Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: AHMET AYDEMİR
Yayın Tarihi: 01.01.2020
Güncelleme Tarihi: 24.08.2021

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SÜNBÜLE KADIN, Rukiyed. 1863 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2YARELİd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3MUSTAFA ERDOĞANd. 1929 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4MUSTAFA, Mustafa Altınkaynakd. 1868 - ö. 1941Doğum YılıGörüntüle
5MÂ'İL, Takıyeddîn, Molla Takid. 1868-69 - ö. 1914-15?Doğum YılıGörüntüle
6Ahmet Avni Konukd. 1868 (h. 1287) - ö. 14 Mart 1938Doğum YılıGörüntüle
7MERKEZ-ZÂDE ŞÜKRÜd. 1853 - ö. 1916Ölüm YılıGörüntüle
8AZÎZ, Mehmed Azîzd. 1848 - ö. 1916Ölüm YılıGörüntüle
9ÖMER NÂCÎd. 1878 - ö. 1916Ölüm YılıGörüntüle
10KAYMAK, Dursun Kaymakd. 1936 - ö. ?MeslekGörüntüle
11AKKUŞ, Recep Akkuşd. 03.02.1957 - ö. ?MeslekGörüntüle
12PERİHAN POLATd. 1924 - ö. 2003MeslekGörüntüle
13İFFET, Mehmed Efendid. 1843 - ö. 1896Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14CEYHÛNÎ, Erzurumlud. ? - ö. 1884-1888?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15KÂMİLÎ/HASAN, Hasand. 1841 - ö. 1916Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16EŞREF, Abdurrahman Eşref Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17RE'FET, Hacı Mehmed Re'fet, Süleymaniyelid. ? - ö. 1872 ds.Madde AdıGörüntüle
18İLMÎ, İlmî-i Nâzikd. ? - ö. 1600Madde AdıGörüntüle