Madde Detay
Örikağasızade Hasan Sırrı
H. Y.
(d. 9 Ocak 1861 / ö. 1933)
Çevirmen, Hukukçu, Yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
İstanbul’da doğdu. Babası, 19. asrın tanınmış şairlerinden Ahmet Nafiz Paşa, annesi Hasibe Hanım’dır. Türk edebiyatının önemli isimlerinden Nahit Sırrı Örik’in babasıdır. İlköğrenimini İzmir ve Rusçuk Rüşdiyeleri ile Sultan Bâyezîd Rüşdiyesi’nde tamamladı. Ardından Erzurum İdadisi ve 1882’de Mülkiye’nin Yüksek kısmını bitirdi (Çankaya 1968-1969: 129). Mezun olduktan sonra 1882 yılında Hariciye Nezareti’nde çalışmaya ve Darülmuallimin’de Coğrafya öğretmenliğine başldı. 1884 yılında Yıldız Sarayı’nda mütercim olarak görev aldı. 1887 yılında İstanbul Mekteb-i Hukuk’ta Tarih-i Umûmî derslerine girdi. 1891 yılında Maarif Nezareti Mektubçuluğu’na ve Sicill-i Ahval Reisliği’ne getirildi. 1893’te Hukuk Mektebi’ndeki görevine “Hukuk-ı Düvel Müderrisliği” eklendi. Ülkemizde ilk devletler hukuku öğretmeni olarak bilinmektedir. Uzun süre Gümrükler Genel Müdürlüğü’nde çeşitli görevlerde bulundu. 1920 yılında emekli oldu. 1933’te İstanbul’da vefat etti.
Hasan Sırrı, hukukçu kimliği ile öne çıksa da Shakespeare'den yaptığı tercümeler ile Türk edebiyatının ilkleri arasında yer aldı. 1884 yılında İngilizce'den Venedik Taciri tercümesini H. Y. imzasıyla yayımladı. (TDEA 1981: 133) Bu tercüme edebiyatımızda Shakespeare'den yapılan ilk tam oyun çevirisi olarak bilinmektedir. (Şengel 2008: 1) İkinci çevirisini Sehv-i Mudhik adıyla Yanlışlıklar Komedyası'yla yaptı. Bu iki tercümede de Shakespeare'in fazla şiddetli bulduğu bazı ifadelerini Türkler, İslamiyet ve Yahudilikle ilgili hakaret tonu taşıyan cümle ve kelimeleri hafifletmiş veya metinden çıkarmıştır. (TDEA 2004) Ayrıca Vakit gazetesinde tefrika edilen hatıraları II. Abdülhamit devrine ışık tutması açısından önemlidir.
Kaynakça
Mücellidoğlu, Ali Çankaya(1968-1969). "Hasan Sırrı". Yeni Mülkiye Tarihi ve Mülkiyeliler. Ankara. Mülkiye Şeref Kitabı Hazırlama Bürosu Başkanlığı. c.3. Ankara. s.129.
Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi Devirler/İsimler/Eserler/Terimler(1981). "Hasan Sırrı". Dergah Yayınları. c.4. İstanbul. s.133.
Şengel, Deniz(2008). "SHAKESPEARE’DEN TÜRKÇEYE İLK ÇEVİRİ (1881): MEHMED NÂDİR VE HAMLET’TEN ÜÇ PASAJ". Sosyall Bilimler Dergisi. c. 10. sayı 1. s.1.
Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi(2004). "Hasan Sırrı". Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları. c.4. Ankara.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: HALİL CİNYayın Tarihi: 15.05.2019Güncelleme Tarihi: 15.08.2022
Yayın Tarihi: 15.05.2019Güncelleme Tarihi: 15.08.2022
Güncelleme Tarihi: 15.08.2022
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Venedik Taciri | Matbaa-i Ebüzziya / İstanbul | 1884 | Çeviri |
| Sehv-i Mudhik(Yanlışlıklar Komedyası) | Matbaa-i Ebüzziya / İstanbul | 1887 | Çeviri |
| Muhtasar Osmanlı Coğrafyası | Karabet Matbaası / İstanbul | 1893 | Araştırma |
| Tarih-i Umûmi | Karabet Matbaası / İstanbul | 1893 | Araştırma |
| Hukuk-ı Hususiye-i Düvel | Âlem Matbaası / İstanbul | 1898 | Diğer |
| Hukûk-ı Düvel Nokta-i Nazarından Osmanlı - İtalya Muhaberesi | Matbaa-i Ebüzziyâ / İstanbul | 1914 | Diğer |
| Sultan Abdülhamit Devri Hatıraları ve Saray İdaresi | Dergah Yayınları / İstanbul | 2007 | Hatıra |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | KÂZIM, Çorlulu-zâde Eyyûbî Kâzım Efendi | d. ? - ö. 1726-27 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | Güzide Ertürk | d. 10 Eylül 1985 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | Nurullah Ataç | d. 9 Ağustos 1898 - ö. 17 Mayıs 1957 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | Şevket (Mehmed) | d. 1861 - ö. 1337/1918-19 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | AHKAR, Abdullah Hâşim Bey | d. 1861 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | Ali Nazif Süruri | d. 1861 - ö. 1936 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | SÜLEYMAN DEDE | d. 1860\\\'lar - ö. 1932-1933 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | İsak Ferera | d. 1877/1883 - ö. 7 Mart 1933 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | Zakir Hadi | d. 1863 - ö. 1933 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Bilal Köyden | d. 1894 - ö. 3 Haziran 1967 | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Ahmet Seven | d. 01 Ocak 1966 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Yahya Kemal Akansu | d. 21 Haziran 1960 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 13 | İsmail Hikmet Ertaylan | d. 1889 - ö. 18 Aralık 1967 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Ahmet Cevat Emre | d. 1 Eylül 1876 - ö. 10 Aralık 1961 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Kazım Özalp | d. 1880 - ö. 6 Haziran 1967 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | SIRRÎ, Kethüdâbey-zâde Sırrî Bey | d. ? - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | REŞÎD, Rüşdî-zâde Hasan | d. ? - ö. 1739-40 | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | HASAN ÖZCAN | d. 1913 - ö. 23.01.1995 | Madde Adı | Görüntüle |