Madde Detay
Bilal Köyden
A.S.(Ağa Sami), Uzunisalı
(d. 1894 / ö. 3 Haziran 1967)
Gazeteci, Şair, Yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
1894’te Ordu’da doğar. Ordu Rüştiyesi mezunudur. Erzincan Zabit Mektebi’ne devam ederken, savaşa katılır ve yaralanır, böyle eğitim hayatı da yarım kalır. Tedavisinden sonra Ordu’ya dönen Köyden’in gazetecilik faaliyetleri bu dönemde başlar. Millî Mücadele yıllarında Ordu’da çıkan Tekâmül, Muvaffakiyet-i Milliye, Hâdim-i Cumhuriyet gazetelerinde ve Trabzon'da çıkarılan Kahkaha ve Devekuşu mizah gazetelerinde yazar. (Demir 2005: 91) 20 Temmuz 1927’de kendi gazetesi ve "Türkiye'nin ilk köy gazetesi" olduğu iddia edilen Güzelordu’yu çıkarır. Harf İnkılabı’dan dolayı 55. sayısında kapatılmak zorunda kalan Güzelordu, Köyden’in köyündeki evine ahşaptan bir baskı makinesi yaptırmasıyla 25 Mart 1929’da yeniden çıkmaya başlar. 1951’de gazetenin yayın hayatı son bulur. Bir süre Kooperatifçi gazetesinde yazan Köyden, 1951’de Birlik, 1953’te de Ordu Postası gazetelerini kurar. Ayrıca Zaman ve Ordu Sesi gazetelerinde de yazıları yayımlanır. Köyden, 3 Haziran 1967’de Ankara’da vefat eder (Dizman, 1999).
Şair ve gazeteci Bilal Köyden, şairliğinden ziyade gazeteci kimliğiyle tanınır. Gazete yazılarında Cumhuriyet'in ve Atatürk’ün ateşli bir savunucusudur. Gazetede ülkenin kalkınmasını köyün kalkınmasına bağlayan yazılar kaleme almıştır. Kalemi oldukça keskindir. Yazılarındaki mizahî ve alaycı üslup, eleştirel tavrının bir yansımasıdır. Köyden’in dizi halinde yayınladığı, keyifle okunan gezi yazıları da bulunmaktadır (Dizman, 1999).
Gazete yazılarındaki mizahî üslubu şiirlerinde de görmek mümkündür. Kabuk-name, halkın fındık kabuğu temin etmek için maruz kaldığı muameleleri mizahî bir üslupla dile getiren bir şiir kitabıdır. (Çebi 1994: 347). Saçma Kırıntıları'nın takdiminde "bu eserde şiirden, edebiyattan bir zerre aramanın abesle uğraşmak" (Köyden 1962: 1) olduğunu söyleyen Köyden, genellikle aşk konulu şiirler yazmakla birlikte siyasî konularda hiciv şiirleri de kaleme almıştır. Mâni, kıta gibi nazım biçimlerini kullandığı eserlerinde bir şiir dilini yakaladığını söylemek zordur.
Kaynakça
Çebi, Sıtkı (1994). "Ordu Yöresi Tarihi Bibliyografyası." Vakıflar Dergisi, S. 23. Ankara. 343-352.
Dizman, İbrahim (1999). Türkiye’nin İlk Köy Gazetesi Güzelordu ve Bilal Köyden. Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.
Demir, N (2005). “KÖYDEN, Mehmet Bilâl”. Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. VI. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yay. 91.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: ARAŞ. GÖR. DİLEK YARDIMYayın Tarihi: 06.06.2019Güncelleme Tarihi: 20.12.2020
Yayın Tarihi: 06.06.2019Güncelleme Tarihi: 20.12.2020
Güncelleme Tarihi: 20.12.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Kolay İlâçlar | Tekamül Matbaası / Ordu | 1934 | Diğer |
| Güzelordu Gazetesi'nin 25 Yıllık Hikâyesi | Yeni Matbaa / Ordu | 1955 | Hatıra |
| Kabuk-name | Sağra Matbaası / Ordu | 1962 | Şiir |
| Saçma Kırıntıları | Sağra Matbaası / Ordu | 1962 | Şiir |
| Ordu'nun Uzunisa Köyünde Yerleşen Şeyhoğulları Ailesine Ait Silsilename | Sağra Matbaası / Ordu | 1962 | Diğer |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Abdullah Turan Uzunlar | d. 1910 - ö. 8 Ağustos 1959 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | SALİH SOYDEMİR | d. 01.08.1962 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | İ. Güven Kaya | d. 15 Eylül 1944 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | ÂŞIK VEYSEL ŞATIROĞLU | d. 1894 - ö. 21.03.1973 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | EDÎB Emîn Bey, Karahanoğlu Emîn Bey, Erzurumlu | d. 1894 - ö. 1918 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | GÖÇMEZ, Mustafa Sıtkı Göçmez | d. 1894 - ö. 1962 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | HAMİT, Hamit Şeker | d. 1927 - ö. 1967 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | İĞZARÎ, Kasım Ocak | d. 1877 - ö. 1967 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | Vâ-Nû Vâlâ Nurettin | d. 1901 - ö. 9 Mart 1967 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Arzu Uçar | d. 1984 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Hamit Salih Asyalı | d. 29 Ekim 1917 - ö. 21 Haziran 1957 | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Hamit Macit Selekler | d. 30 Aralık 1909 - ö. 23 Ocak 1974 | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Süleyman Vehbi | d. 1864 - ö. 12 Eylül 1921 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Mahmut Şevket Özdönmez | d. 13 Temmuz 1873 - ö. 1954 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Ziya (Adanalı) | d. 1859 - ö. 26 Ağustos 1932 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | Vâlî, Hasan Ağa | d. 1688 ? - ö. 1738-9 | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | FEYZÎ AĞA | d. ? - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | İBN-İ FÎRÛZ, Mehmed b. Fîrûz Ağa | d. ? - ö. 1609 | Madde Adı | Görüntüle |