HAYÂLÎ, Mehmed Hayâlî Efendi

(d. 1266/1850 - ö. 1304/1887)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Adı Ahmed'dir. Şiirlerinde Hayâlî mahlasını kullanmıştır. 1266/1850 tarihinde doğdu. Mehmed Şa'bân Kâmî'nin oğludur. Devrinin bilginlerinden olan babasından ders aldı. Tahsilini tamamladıktan sonra bir müddet serbest çalıştı. Sonraları memuriyeti tercih etti. 1293/1877 yılında rüsumat nezareti evrak-ı sahiha müdürlüğüne tayin olundu. Uzun müddet bu vazifede çalıştı. Daha genç denilebilecek bir yaşta, 23 Şaban 1304/1887 Pazar günü vefat etti. Vefatı için o zaman Diyarbakır Ceza Mahkemesi Reisi bulunan Abdurrahmân Nâcim şu tarihi söylemiştir: Söyledim Nâcim Hayâlî eyledikte irtihâl/Oldu târîh-i vefâtı ha Hayâlî ha hayâl".

Ahmed Hayâlî, geniş bir kültüre malikti. Arapça ve Farsça'yı da gayet iyi bildiği gibi edebiyatına da vakıftı. Aynı zamanda devrinin şöhret yapmış hattatlarından sayılırdı. Mürettep Dîvân'ı olduğu bildirilmekte ise de vefatını müteakip Dîvân'ının zayi olduğu söylenmektedir.

Kaynakça

Beysanoğlu, Şevket (1996). Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları. C.2. Ankara: San Matbaası.

Güner, Galip ve Nurhan Güner (hzl.) (2003). Ali Emiri Efendi, Esâmî-i Şuarâ-yı Âmid. Ankara.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 28.12.2014
Güncelleme Tarihi: 03.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Gülleri şermende eyler reng-i ruhsârın senin

Öğredir serve edâlar nâz ü reftârın senin

Terk-i gülşen etti hasretle hezârân reşkten

Gördüler nâ-dîde rengîn hüsn ü etvârın senin

Nâz u istiğnâ yüzünden cevr edersin dem-be-dem

Âh bilseydim nedir gönlünde efkârın senin

Düşmen-i cândır Hülâgû-yı zamândır âlemi

Kırdı geçti gamze-i hûn-rîz-i gaddârın senin

Cân verip aldın metâ'-ı vasl-ı yârı ey gönül

Uygun oldı sûk-ı aşkında bu pâzârın senin

Pey-rev ol Râif efendiye Hayâlî nazmda

Şâirân tahsîn ede gördükte güftârın senin

(Beysanoğlu, Şevket (1996). Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları. C. 2. Ankara: San Matbaası. 1-3.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FÂNÎ EFENDİ, Ebûbekir-zâde Mehmed Abdülbâkî Fânî Efendid. 1850 - ö. 1909 ds.Doğum YılıGörüntüle
2ALÎ ENVERd. 1267/1850 - ö. 1339/1920Doğum YılıGörüntüle
3Şemsettin Samid. 1 Haziran 1850 - ö. 18 Haziran 1904Doğum YılıGörüntüle
4HAMDÎ, Küçük Ahmed Hamdî, Karslıd. 1816 - ö. 1887Ölüm YılıGörüntüle
5VAHÎD, Ebû Bekird. 1802 - ö. 1887Ölüm YılıGörüntüle
6HÂFIZ, Hasırcı-zâde Hâfız Mehmed Ağad. 1803 - ö. 1887Ölüm YılıGörüntüle
7TEVFÎK, Mehmed Tevfîk, Çaylak Tevfîk, Çopur Tevfîk, Mehmed Tevfîk-i Dehlevîd. 1843 - ö. 1892-93MeslekGörüntüle
8Besim Atalayd. 1882 - ö. 07 Kasım 1965MeslekGörüntüle
9SAİD, Said Ağad. ? - ö. 1910MeslekGörüntüle
10HÜSNÎ, Çizmeci-zâde Hoca Hüseyin Hüsnî Efendid. 1840 - ö. 1909Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11HIZIR, Hacı Hızır, Kürd Hızır, Güranlıd. ? - ö. 1845Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12SÂHİB, Mehmed Rûşen Sâhib Efendid. ? - ö. 1839Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13ÂBÎ, Âbî Mahmud Efendid. ? - ö. 1666-67Madde AdıGörüntüle
14RIZÂ, Ali Rızâ Beyd. ? - ö. 1837Madde AdıGörüntüle
15ÜLFETÎ, Ülfetî Çelebid. ? - ö. 1591Madde AdıGörüntüle