VAHÎD, Ebû Bekir

(d. 1217/1802 - ö. 1305/1887)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

19. yüzyıl Türk edebiyatı içinde klasik şiir geleneğini devam ettiren Ebû Bekir Vahîd, kaynaklardan aktarılan bilgilere göre 1217/1802 yılında Kilis’te doğdu. Hoca-zâde Abdullah Efendi ile Hâcı Sâdık Efendi’den ders görerek icazetnamesini aldı. Ulu Cami’de müderrislik ve imamlık görevini ölünceye kadar devam ettirdi. Şairin, Dîvânçe’sini derleyen Ahmet Selim adında bir oğlu bulunduğu, bunun yanı sıra Dîvânçe’de Vesîm adlı bir oğluna da şiir yazdığı düşünülürse en az iki çocuğu olduğu sonunca ulaşılabilir. Bunun yanı sıra Ahmed Selîm ve Vesîm’in aynı şahıs olabileceği de göz ardı edilmemelidir. Ebû Bekir Vahîd, 28 Muharremü'l-Harâm 1305/16 Ekim 1887 tarihinde vefat etmiştir.

Vahîd Efendi, iri yapılı, güçlü bir vücuda sahip, çok yönlü, zeki ve hazırcevap birisi olarak anılır. Makam bilgisi ve davudi bir sesi vardır. Arapça ve Farsçayı iyi bilen, bilgisi ve irfanı ile takdir edilen şair herhangi bir dinî veya tasavvufi bir fırkaya mensup olmamış, Kur’an buyruklarına bağlı kalmış, akla, mantığa ve dinî hükümlere uygun olanı söylemiş, bazı zümrelerle mücadele etmiştir.

Ebû Bekir Vahîd Efendi’nin bir divan oluşturacak hacimdeki mecmuası, öldüğü gün çalınmıştır. Bunun üzerine şairin oğlu Ahmed Selîm, onun şiirlerinden derleyebildiklerini bir Dîvânçe suretine getirir. Bu nüsha Millî Kütüphane Yazmaları arasında bulunmaktadır. Dîvânçe’de 6 kaside, 20 tarih, 3 tahmis, 156 gazel, 6 natamam gazel, 3 şarkı, 1 lügaz, 21 rübai, 16 kıta, 15 matla, 45 müfred ve 1 mısra yer alır. Gazellerinde beşerî aşkı ve kavuşma isteğini işleyen şairin, felsefi tarzda yazılmış manzumeleri de vardır. Hezel ve hiciv sahasında da söz sahibi olan şair hicve dair eserlerini sağlığında yırtmıştır.

Kaynakça

Başçıllar, Seyfettin (yty). Kilisli Divan Şairleri Antolojisi. Kilis: Kilis Kültür ve Dayanışma Derneği Yay.

Ebû Bekir Vahîd. Dîvânçe. Ankara: Millî Kütüphane Yazmaları 06 Yz Hk 966. [Katalogda Mecmû’a-i Eş’âr olarak kayıtlıdır.]

Kilisli Kadri (1932). Kilis Tarihi. İstanbul: Bürhaneddin Matbaası.

Şenödeyici, Özer (hzl.)(2012). Kilisli Ebû Bekir Vahîd Divançesi. Konya: Kömen Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZER ŞENÖDEYİCİ
Yayın Tarihi: 15.05.2013
Güncelleme Tarihi: 29.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Görsem nezâre etmeğe ol yâre korkarın

Şâyed o yâre bâr ola nezzâre korkarın

Tarh edemem sebîke-i eş'âra nâmını

Eş'âr içinde etmeğe iş'âra korkarın

Sâmândan cüdâlığımı sanma kayd edem

Kûyundan olurun diye âvâre korkarın

Cânâ sana fütâdeliğim hayret el verip

Bilmezlik ile fâş edem ağyâra korkarın

Şemşîr-i hecr-i yâr yine oldu ser-nümâ

Ondan dahi Vahîd yiye yâre korkarın

(Şenödeyici, Özer (hzl.) (2012). Kilisli Ebû Bekir Vahîd Divançesi. Konya: Kömen Yay. 132.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İdil Önemlid. 4 Aralık 1977 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2HÂKÎ, Mehmed Efendid. 1758-59 - ö. 1831-32Doğum YeriGörüntüle
3VÂHİD, Seyyid Emîn Mehmedd. ? - ö. 1828-29Doğum YeriGörüntüle
4Mirza Kâzım Beyd. 1802 - ö. 27 Kasım 1870Doğum YılıGörüntüle
5ŞÂKİR, Müftü Ebûbekir Efendi-zâde Ahmed Efendid. 1802-03 - ö. 1867-68Doğum YılıGörüntüle
6SEDAYÎ BABA, Pir Sedayîd. 1802 - ö. 1888Doğum YılıGörüntüle
7SÂ'İB, Ahmed Sâ'ib Efendi, İstanbullud. ? - ö. 1887Ölüm YılıGörüntüle
8KEMÂL, Seyyid Ahmed Kemâl Paşad. 1808-09 - ö. 1887Ölüm YılıGörüntüle
9EMÎN/VAHÎD, Solaklar Kethudâsı-zâde Mehmed Emîn Vahîd Efendid. 1824 - ö. 1887Ölüm YılıGörüntüle
10ŞİFÂÎ/ŞİFÂYÎ, MEHMEDd. ? - ö. 1667-68MeslekGörüntüle
11KEBÎRÎd. ? - ö. Temmuz-Ağustos 1509MeslekGörüntüle
12SUN’Î, Debbağ-zâde, Sun'ullah Sun'î Efendid. ? - ö. 1688MeslekGörüntüle
13RÂŞİD, İbrahim Râşidd. 1812 - ö. 1892Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ALİ, Kerküklü Şeyh Mehmed Ali Nûr, Mûr Alid. 1805 - ö. 1882Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15FECRÎd. ? - ö. 1905-06’da hayattaAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16KERÎMÎ, Abdülkerîmd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17MESTÛRE, Senendeclid. ? - ö. 1836\'dan sonraMadde AdıGörüntüle
18SİNÂNÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle