Madde Detay

Nâzım Efendi, 1255/1839’da Antakya civarında Şeyh köyünde doğdu. Ölüm tarihi ve yeri belli değildir. Belirli bir mesleği yok. Medrese tahsiline başlamış, ama tamamlayamamıştır. Antakya’nın edebî muhitine girdi. Bir süre Halep'e gitti. Özel hayatı ile ilgili manzum bir şikâyetnâme ile devrin Halep valisine müracaat etti. İki kez evlenen şair, az çok müreffeh bir hayata ulaşmış ise de hayatındaki perişanlık ve dengesizlik ölümüne kadar sürüp gitti. Altın bulmak fikri ile uzun müddet ilm-i kimya ile meşgul olup potalar içerisinde altın bulmağa çabaladı, hatta servetinin mühim bir kısmını bu yolda sarf etti.

Dîvân'ı tertip edilememiştir. Özellikle gazelleriyle meşhur oldu. Hatay şairleri arasında tasannusuz ve son derece sade ve tabii olan gazelleri ile ön plana çıktı. Türkçe, Arapça, Farsça ve Kürtçe şiirleri vardır. Mufassal Hatay Tarihi adlı eserde 1 münacat, 47 gazel, 1 müşterek gazel (Antakyalı Abdülganî Efendi ile), 1 kasidenin tegazzülü örnek olarak verilmiştir (Türkmen 1939: 718-745).

Türkmen, Ahmed Faik (1939). Mufassal Hatay Tarihi. C. 3. Antakya: İktisat Yay.

Gazel

Aceb şîven-serâyım kim benimçün ins ü cân ağlar

Duyup çarh üzre âhım hâlime Kerrûbiyân ağlar

Kemal-i sırr-ı aşkın gör kim oddan âb eder peydâ

Döküp sürh-âb-ı eşki hâme-i âteş-zebân ağlar

Vücûd-ı nev-hazârımda meserret kanda yer tutsun

Gönül ağlar göz ağlar sînede rûh-ı revân ağlar

Yine bilmem bu sahrâgâh-ı âlemde ne mâtem var

Gül ağlar gülşen ağlar bülbül ağlar bâgbân ağlar

Belâ peykânı tende ney gibi sûrah açup yer yer

Vücûdum göz göz oldu derd-i hicrânımla kan ağlar

Nedir dînin ne mezhebdensin ey sengîn-dil bilmem

Benim bu hâlime hem kâfir ü hem Müslümân ağlar

Biraz da dinle hâmuş ol sen ey murg-ı seher şimdi

Ki Nâzım hasbihâlin eyleyüp şerh ü beyân ağlar

(Türkmen, Ahmed Faik (1939). Mufassal Hatay Tarihi. C. 3. Antakya: İktisat Yay. 722-723.)