SEFİL EDNA/FAKİR EDNA/EDNA/DERTLİ, Abuzer Doğanay

(d. 1902 / ö. 1965)
âşık
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Abuzer Doğanay’dır. 1902 yılında Zile’nin Yücepınar köyünde doğmuştur. Âşık Kemterî’nin oğludur. Çiftçilikle uğraşmış, babası Kemterî’nin etkisi ile şiirler söylemiş, sazı, sözü ve olgun kelamı ile ününü çevresinde bir hayli yaygınlaştırmıştır. 1965’te köyünde vefat etmiştir. Mezarı Yücepınar köyündedir.

Babası Kemterî’den tasavvuf ve âşıklık üzerine eğitim almış, şiirlerinde Sefil Edna, Edna, Fakir Edna ve Dertli mahlaslarını kullanmış, deyişlerinde genellikle Ehl-i Beyt, tasavvuf, ve Alevi-Bektaşi kültürünü işlemiştir.

Dedesi Âşık Seyit Süleyman ve babası Âşık Kemterî çok iyi saz çalan âşıklar olduğundan, saz çalma ailede gelenek haline geldiği için küçük yaşta bağlama çalmayı öğrenen Sefil Edna, babasından keman çalmayı da öğrenmiş ve sanatını iki değişik sazla icra etmiştir.

Gezgin bir âşık olarak da tanınan Sefil Edna, geçimini köyde çiftçilik yaparak ve cemlerde zakirlik yaparak sağlamıştır. Bir dizesinde: "Aşkın badesini içtimde kandım" ifadesi ile, badeli bir âşık olduğunu belirtip, Hatayî’yi manevi üstad kabul ettiğini, birçok şiirinde: "Bu Fakir Edna’ya sevdayı kılan/ Üstadım Hatayi dersini alan/ Bunda kalanların carına gelen/ Günahkarım günahımı bağışla" ve "Fakir Edna’m der ki bu sırra eren/ Üstadım Hatayi dârına duran/ Tamuda yanar mı nurunu gören/ Yetiş Hızır Nebi sen imdad eyle" biçiminde zikretmiştir.

Zile’nin ünlü âşıklarından Âşık Remzanî ve yeğeni Sadık Doğanay’ı yetiştirmiş, deyişlerini genellikle doğaçlama söylediğinden ölümüyle birlikte pek çok şiiri kaybolmuştur.

Kaynakça

Kurt, Necdet (2016). El Vurup Yâremi İncitme Tabip Zileli Âşık Sadık Doğanay. İzmir: Kanyılmaz Mat.

Yardımcı, Mehmet (2004). 16. Yüzyıldan Günümüze İz Bırakan Zileli Şairler. Zile: Zile Belediyesi Kültür Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YARDIMCI
Yayın Tarihi: 04.06.2018
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SELMANİ, Hasan Selmand. 1934 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2SABRİd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3YUSUF, Yusuf Karakaşd. 15.02.1946 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4HALİL/SOYLU HALİL, Halil Soylud. 1902 - ö. 01.02.1986Doğum YılıGörüntüle
5HÜSEYİN, Hüseyin Gürsoyd. 1902 - ö. 22.07.1942Doğum YılıGörüntüle
6Kemal Talat Karacad. 1902 - ö. 1944Doğum YılıGörüntüle
7MUSA KARAÇÖPd. 1881 - ö. 1965Ölüm YılıGörüntüle
8ORUC MEMMEDOVd. 1905 - ö. 1965Ölüm YılıGörüntüle
9ÂDİLE NECLA KANDEĞERd. 1910 - ö. 1965Ölüm YılıGörüntüle
10ABİDİN, Abidin Polatd. 1939 - ö. ?MeslekGörüntüle
11OZAN ŞİAR/ŞİARCAN, Seyfettin Ağdaşand. 10.12.1957 - ö. ?MeslekGörüntüle
12SUNURİ, Umut Sucid. 16.02.1956 - ö. ?MeslekGörüntüle
13AHMED/FEHMİ, Ahmed Fehmi Erturhand. 1884 - ö. 1966Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14İLYAS DOĞANd. 1902 - ö. 1983Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HÜSEYNİ/MAHSUN HÜSEYİN, Hasan Hüseyin Orhand. 1900 - ö. 17.11.1945Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HUSREV, Mehmed Husrev Bey, Dramalıd. ? - ö. 1833Madde AdıGörüntüle
17BERGÜZAR/BERGÜZAR-I MAHFİ, Bergüzar Şahind. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18AHMED MÜNİB, Bandırmalı-zâded. 1858 - ö. 1918Madde AdıGörüntüle