Madde Detay
SEFİL EDNA/FAKİR EDNA/EDNA/DERTLİ, Abuzer Doğanay
(d. 1902 / ö. 1965)
âşık
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Asıl adı Abuzer Doğanay’dır. 1902 yılında Zile’nin Yücepınar köyünde doğmuştur. Âşık Kemterî’nin oğludur. Çiftçilikle uğraşmış, babası Kemterî’nin etkisi ile şiirler söylemiş, sazı, sözü ve olgun kelamı ile ününü çevresinde bir hayli yaygınlaştırmıştır. 1965’te köyünde vefat etmiştir. Mezarı Yücepınar köyündedir.
Babası Kemterî’den tasavvuf ve âşıklık üzerine eğitim almış, şiirlerinde Sefil Edna, Edna, Fakir Edna ve Dertli mahlaslarını kullanmış, deyişlerinde genellikle Ehl-i Beyt, tasavvuf, ve Alevi-Bektaşi kültürünü işlemiştir.
Dedesi Âşık Seyit Süleyman ve babası Âşık Kemterî çok iyi saz çalan âşıklar olduğundan, saz çalma ailede gelenek haline geldiği için küçük yaşta bağlama çalmayı öğrenen Sefil Edna, babasından keman çalmayı da öğrenmiş ve sanatını iki değişik sazla icra etmiştir.
Gezgin bir âşık olarak da tanınan Sefil Edna, geçimini köyde çiftçilik yaparak ve cemlerde zakirlik yaparak sağlamıştır. Bir dizesinde: "Aşkın badesini içtimde kandım" ifadesi ile, badeli bir âşık olduğunu belirtip, Hatayî’yi manevi üstad kabul ettiğini, birçok şiirinde: "Bu Fakir Edna’ya sevdayı kılan/ Üstadım Hatayi dersini alan/ Bunda kalanların carına gelen/ Günahkarım günahımı bağışla" ve "Fakir Edna’m der ki bu sırra eren/ Üstadım Hatayi dârına duran/ Tamuda yanar mı nurunu gören/ Yetiş Hızır Nebi sen imdad eyle" biçiminde zikretmiştir.
Zile’nin ünlü âşıklarından Âşık Remzanî ve yeğeni Sadık Doğanay’ı yetiştirmiş, deyişlerini genellikle doğaçlama söylediğinden ölümüyle birlikte pek çok şiiri kaybolmuştur.
Kaynakça
Kurt, Necdet (2016). El Vurup Yâremi İncitme Tabip Zileli Âşık Sadık Doğanay. İzmir: Kanyılmaz Mat.
Yardımcı, Mehmet (2004). 16. Yüzyıldan Günümüze İz Bırakan Zileli Şairler. Zile: Zile Belediyesi Kültür Yay.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YARDIMCIYayın Tarihi: 04.06.2018Güncelleme Tarihi: 11.12.2020
İlişkili Maddeler
Yayın Tarihi: 04.06.2018Güncelleme Tarihi: 11.12.2020
İlişkili Maddeler
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020
İlişkili Maddeler
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | KÂNÎ, Ebû Bekîr | d. 1712 - ö. 1791 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | BAYRAM, Bayram Sarıoğlu | d. ? - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | ZEFİL NECMİ (KÜÇÜK ÂŞIK), Mehmet | d. 1870 - ö. 1933 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | Remziye Hisar | d. 6 Eylül 1902 - ö. 13 Haziran 1993 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | HASAN/NEBİOĞLU/NEBİOĞLU HASAN, Hasan Ertuğrul | d. 1902 - ö. 1988 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | Gabit Müsirepov | d. 22 Mart 1902 - ö. 31 Aralık 1985 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | Ziya İlhan Zaimoğlu | d. 1912 - ö. 25 Ağustos 1965 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | MUSA KARAÇÖP | d. 1881 - ö. 1965 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | Refik Halit Karay | d. 15 Mart 1888 - ö. 18 Temmuz 1965 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | ZÖHRE ANA/ZÖHREM/ZÖHRE, Süheyla Höke | d. 15.06.1957 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 11 | ÜMMÜGÜLSÜM, Ümmü Gülsüm Demir | d. 1945 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 12 | OZAN TÜRKMEN, Ali Parlak | d. 20.02.1971 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 13 | HAKİROĞLU, Cemal Demirelli | d. 1953 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | İSMAİL | d. ? - ö. 1947 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | İSMAİL TOPRAK | d. 1911 - ö. 1977 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | ZİHNÎ, Zülfikâr | d. 1858 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | SERÎ’Î, Hasan Serî’î Çelebi | d. ? - ö. 1607 | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | RUHÎ, Mustafâ Ruhî Çelebi | d. ? - ö. 1552 | Madde Adı | Görüntüle |