SEFİL EDNA/FAKİR EDNA/EDNA/DERTLİ, Abuzer Doğanay

(d. 1902 / ö. 1965)
âşık
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Abuzer Doğanay’dır. 1902 yılında Zile’nin Yücepınar köyünde doğmuştur. Âşık Kemterî’nin oğludur. Çiftçilikle uğraşmış, babası Kemterî’nin etkisi ile şiirler söylemiş, sazı, sözü ve olgun kelamı ile ününü çevresinde bir hayli yaygınlaştırmıştır. 1965’te köyünde vefat etmiştir. Mezarı Yücepınar köyündedir.

Babası Kemterî’den tasavvuf ve âşıklık üzerine eğitim almış, şiirlerinde Sefil Edna, Edna, Fakir Edna ve Dertli mahlaslarını kullanmış, deyişlerinde genellikle Ehl-i Beyt, tasavvuf, ve Alevi-Bektaşi kültürünü işlemiştir.

Dedesi Âşık Seyit Süleyman ve babası Âşık Kemterî çok iyi saz çalan âşıklar olduğundan, saz çalma ailede gelenek haline geldiği için küçük yaşta bağlama çalmayı öğrenen Sefil Edna, babasından keman çalmayı da öğrenmiş ve sanatını iki değişik sazla icra etmiştir.

Gezgin bir âşık olarak da tanınan Sefil Edna, geçimini köyde çiftçilik yaparak ve cemlerde zakirlik yaparak sağlamıştır. Bir dizesinde: "Aşkın badesini içtimde kandım" ifadesi ile, badeli bir âşık olduğunu belirtip, Hatayî’yi manevi üstad kabul ettiğini, birçok şiirinde: "Bu Fakir Edna’ya sevdayı kılan/ Üstadım Hatayi dersini alan/ Bunda kalanların carına gelen/ Günahkarım günahımı bağışla" ve "Fakir Edna’m der ki bu sırra eren/ Üstadım Hatayi dârına duran/ Tamuda yanar mı nurunu gören/ Yetiş Hızır Nebi sen imdad eyle" biçiminde zikretmiştir.

Zile’nin ünlü âşıklarından Âşık Remzanî ve yeğeni Sadık Doğanay’ı yetiştirmiş, deyişlerini genellikle doğaçlama söylediğinden ölümüyle birlikte pek çok şiiri kaybolmuştur.

Kaynakça

Kurt, Necdet (2016). El Vurup Yâremi İncitme Tabip Zileli Âşık Sadık Doğanay. İzmir: Kanyılmaz Mat.

Yardımcı, Mehmet (2004). 16. Yüzyıldan Günümüze İz Bırakan Zileli Şairler. Zile: Zile Belediyesi Kültür Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YARDIMCI
Yayın Tarihi: 04.06.2018
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ADİL, Adil Yamand. 1938 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2HATIR, Hatır Tunçd. 1963 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3MEHMET COŞKUNd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4ABBAS CEBRAYILOVd. 1902 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Kemal Talat Karacad. 1902 - ö. 1944Doğum YılıGörüntüle
6Kemalettin Tuğcud. 27 Aralık 1902 - ö. 18 Ekim 1996Doğum YılıGörüntüle
7İSMAİL COŞARd. 1903 - ö. 1965Ölüm YılıGörüntüle
8Ziya İlhan Zaimoğlud. 1912 - ö. 25 Ağustos 1965Ölüm YılıGörüntüle
9Besim Atalayd. 1882 - ö. 07 Kasım 1965Ölüm YılıGörüntüle
10TELLİOĞLU/CİHANÎ, Mehmet Emin Tellioğlud. 1927 - ö. ?MeslekGörüntüle
11ABÜLFAT MEHRALİ OĞLU ALİYEVd. 1949 - ö. ?MeslekGörüntüle
12NEŞAT AYDINd. 1952 - ö. -MeslekGörüntüle
13MAHZÛNÎ/SEYYİD/SEYYİD GAZİ/ZÜNÛBÎ, Seyyid Gökçed. 1869 - ö. 1940Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HÜSEYİN FEVZİd. 1886 - ö. 1928Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15AZİZ TOPRAKd. 1873 - ö. 1946Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16RÂZÎ, Mahmud Râzî Çelebid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17SÜHRÂBd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18HÂŞİMÎ, Hâşimî-i Acemd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle