TELLİ MEHEMMED, Mehemmed Hesenov

(d. 1894 / ö. 1973)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Azeri)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Mehemmed Hesenov, 1894 yılında Kazak bölgesinin Köçesger köyünde doğdu. Kendisi de bir halk şairi olan babası Kehreman’dan, hem okuma yazmayı hem de âşıklık sanatının inceliklerini öğrendi. Beş yaşındayken bir demiryolu işçisi olan babası vefat edince, annesinin himayesinde büyüdü.

Mehemmed Hesenov, 1918 yılında Kazak âşık meclisinde “Gələrmi?” redifli şiirinde Neriman Nerimanov’un (Qoca Şərkin Nərimanı Gələrmi?) adından bahsettiği için hapsedildi. Hapisten çıktıktan sonra Gence'ye göç etti ve ömrünün sonuna kadar orada yaşadı.

Rusların baskıcı siyasetine karşı, 1918 yılında kurulan bağımsız Azerbaycan Halk Cumhuriyeti için Âşık Esed, Âşık Mirze ve Âşık İslam ile birlikte tüm kültürel etkinliklerde saz ve sözü ile aktif bir şekilde çalıştı. 1928 yılında I. Âşıklar Kurultayı’nda Âşık Esed’den sonra ikinci mükâfata layık görüldü. 25 Temmuz 1934 tarihinde Zagafgaziya “Halk İncesenet İşçileri Olimpiada”sında birinci oldu ve para ödülü aldı. II. Âşıklar Kurultayına katıldı. 1930-1950 yılları arasında Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti genelinde gerçekleştirilen bütün toplumsal ve kültürel etkinliklerde, kutlama törenlerinde, zafer bayramlarında sazı ve sözü ile iştirak etti. 1960’lı yıllarda usta ifade yeteneği, güzel sesi, hoş şivesi ile âşık severlerin büyük ilgi ve sevgisini kazandı. Mehemmed Hesenov, Gence'de 1973 yılında vefat etti (Namazov 2004: 265-266; Nəbioğlu 2010: 27).

1914 yılından sonra âşıklığa çok büyük bir heves besleyen Mehemmed Hesenov, birkaç yıl halk şairi Nebi’nin öğrencisi oldu. Döneminin usta şairi ve âşığı olan Nebi’den eski âşık havalarını ve halk destanlarını öğrendi. Çok kuvvetli ve güzel sesi olduğundan kısa sürede Kazak, Tovuz, Şemkir ve Gence âşık meclislerinde tanınmaya başladı ve Telli Mehemmed mahlası ile büyük ün kazandı (Namazov 2004: 265-266; Nəbioğlu 2010: 27). 

Kaynakça

http://enene.musigi-dunya.az/ash_simalarda.html [Erişim Tarihi: 29.12.2017].

Namazov, Qara (2004). Aşıqlar (Biografik Məlumat Kitabı). C. I. Bakü: Səda Nəşriyyatı.

Nebioğlu, Musa (2010). Ozan-Aşıq Dünyası (Haqqa Qavuşan Aşıqlarımız). Bakü: Nurlan Nəşriyyatı.


Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ESRA YAVUZ
Yayın Tarihi: 13.07.2018
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1MUSTAFA TANRIVERDİd. 1939 - ö. 2012Doğum YeriGörüntüle
2TEYMUR KARAÇÖPd. 1906 - ö. 1978Doğum YeriGörüntüle
3KUL DURAK, Şahin Durakd. 1955 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4FATMA AKKAYAd. 1894 - ö. 1980Doğum YılıGörüntüle
5Bilal Köydend. 1894 - ö. 3 Haziran 1967Doğum YılıGörüntüle
6Orhan Midhat Barbarosd. 1894 - ö. 27 Temmuz 1964Doğum YılıGörüntüle
7COŞKUN/COŞKUNÎ, Mustafa Coşkund. 1900 - ö. 1973Ölüm YılıGörüntüle
8EMÎRÎ/DİKMEN, Ferit Dikmend. 1900 - ö. 23.02.1973Ölüm YılıGörüntüle
9Fikret Adild. 7 Ocak 1901 - ö. 5 Haziran 1973Ölüm YılıGörüntüle
10SEVGİ ÇIRAKMANd. 09.03.1972 - ö. ?MeslekGörüntüle
11MURAT, Murat Muratoğlud. 1957 - ö. ?MeslekGörüntüle
12YILMAZ, Ahmet Yılmazd. 1960 - ö. ?MeslekGörüntüle
13ŞAKİR, Şakir Hacıyev Şahverdioğlud. 24.01.1922 - ö. 10.04.1979Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14DEMİRCİ, Elekber Pâkzâd Heddadd. 1901 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MURTEZA ZEMANÎd. 1975 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16RUHANİ, İosep-Mose Beridzed. ? - ö. 1857 ?Madde AdıGörüntüle
17OSMAN, Osman Şahbazd. 1943 - ö. 2011Madde AdıGörüntüle
18MAHZÛNÎ/MAHZÛNÎ ŞERİF, Şerif Cırıkd. 17.11.1939 - ö. 17.05.2002Madde AdıGörüntüle