Mehmet Sıtkı Akozan

Çubukçuzâde, Ebünnevvâre, Müftizâde, S. Şinâver
(d. 1890 / ö. 4 Ocak 1948)
Öğretmen, Yazar, Şair
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Kesriye’de doğdu. Şebinkarahisar’da Çubukçuoğulları ailesinden "Kesriye Müftüsü" namıyla tanınan Hoca Ahmed Hamdi Efendi’nin oğludur. İlk ve orta öğrenimi Makedonya’da ve yükseköğrenimi İstanbul Dârülfünûnu Edebiyat Bölümünde tamamladı. Dönemin Maarif Nezareti ve Maarif Müdüriyeti Kaleminde çalıştı. Daha sonra çeşitli ortaokul ve liselerde öğretmenlik yaptı, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Başkitâbetinde çalıştı (İnal 1970: 1682-1683). Bu memuriyet son memuriyeti olarak bilinmektedir. 4 Ocak 1948’de İstanbul’da öldü (Birinci 2001: 35-49).

Dîvânçesinin önsözünden ve ilk eserlerinin telif tarihlerinden edebiyat hayatına 1900'lerin başında başladığı anlaşılan Akozan, II. Meşrutiyet Dönemi Türk Edebiyatı içinde değerlendirilebilir. (Özdemir 2010: 243-251). İmzalı bir yazısı ve siyasi mizâhî rubâisi ile Volkan'da en çok görülen isim olan M. Sıtkı Akozan'ın, Payıtaht, Hayâl, Milli Mecmua ve Musavver Erganun'da yazı ve şiirleri yayımlandı. Eserlerinde Kesriyeli Mehmet Sıtkı, Kesriyeli Müftizâde, Ebünnevvâre Mehmet Sıtkı, Sıtkî-i Şinâver, S. Şinâver, Çubukçuzâde Mehmet Sıtkı imzalarını; soyadı kanunu sonrasında ise Mehmet Sıtkı Akozan imzasını kullandı (Birinci 2001: 35-49). Yaşadığı dönemin edebiyat camiasınca münşiliğinden ziyade şair kimliği ile tanınan Akozan, eserlerinde savaş yıllarını, yaşadığı dönemin gündelik hayatını, sosyal, siyasi ve ekonomik durumunu tarizli ve mizahi bir dille işledi. Şiirlerinde dîvân edebiyatı nazım şekilleri yanısıra Servet-i Fünûn ve Fecr-i Âtî etkisinde de kalarak sone ve terza rimaya benzeyen ama tam olarak bu şekilleri karşılamayan değişik kafiye şemaları kullanarak yeni şekiller de denedi (Özdemir 2010: 243-251). Gazete ve dergilerde yayımlanan şiir ve yazılarının yanısıra manzum ve mensur matbu eserleri de mevcuttur.

Kaynakça

Akozan, Sıtkı (1330). Dîvânçe-i Şinâver, İstanbul: Nefâset Matbaası.

Birinci, Ali (2001). “Kesriye‟li M. Sıtkı ve Küllüknâmesi”, Müteferrika Kitabiyat Dergisi, İstanbul: Sayı Yaz/19, s. 35-49.

İnal, (İbnülemin) Mahmut Kemal (1970). Son Asır Türk Şairleri, Ankara: MEB Yayınları, c. 4.

Özdemir, Muhammet (2010). "Kesriyeli Mehmet Sıtkı Akozan ve Dîvançe-i Şinâver’i,", Uluslararası Balkanlarda Türk Varlığı Sempozyumu-II, Manisa: c. 2, s. 243-251.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: MUHAMMET ÖZDEMİR
Yayın Tarihi: 04.07.2019
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Âhenk-i MillîMatbaa-yı Kütübhâne-i Cihân / İstanbul1324Şiir
Dul Kadın? / İstanbul1328Diğer
ZâyiâtNecm-i İstikbâl Matbaası / İstanbul1911Diğer
Divançe-i ŞinaverNefâset Matbaası / İstanbul1330Şiir
Salâ-yı CihâdKarabat Matbaası / İstanbul1334Şiir
Oğlumun Defteri: Kurtuluş GünleriEvkaf Matbaası / İstanbul1339Deneme
Lâmiâ: Millî RomanMesâî Matbaası / İstanbul1911Roman
KervanEbüzziya Matbaası / İstanbul1927Şiir
Âveng-i YârânSinan Matbaası / İstanbul1931Şiir
İleri GeriRemzi Kütüphanesi / İstanbul1932Şiir
DikenlerBürhâneddin Matbaası / İstandul1933Şiir
KüllüknâmeBürhâneddin Matbaası / İstanbul1936Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1AHMED CAZİMd. 10.06.1879 - ö. 26.01.1926Doğum YeriGörüntüle
2Münevver Ayaşlıd. 1906 - ö. 20 Ağustos 1999Doğum YeriGörüntüle
3DERVİŞ KEMAL, Kemal Özcand. 1930 - ö. 25.04.2015Doğum YeriGörüntüle
4Orhan Seyfi Orhond. 23 Ekim 1890 - ö. 22 Ağustos 1972Doğum YılıGörüntüle
5Osman Cemal Kaygılıd. 4 Ekim 1890 - ö. 9 Ocak 1945Doğum YılıGörüntüle
6Süleyman Sudid. 1890 - ö. 1933Doğum YılıGörüntüle
7HAKKI BEY/KARAZLI HAKKI, İsmail Hakkı Tercand. 1872/1875/1878? - ö. 20.03.1948Ölüm YılıGörüntüle
8SÜLEYMAN SIRRI AYGÜNd. 1876 - ö. 12.04.1948Ölüm YılıGörüntüle
9Mehmed Selim İnald. 9 Temmuz 1885 - ö. 10 Kasım 1948Ölüm YılıGörüntüle
10Mustafa Kemal Sayıld. 1 Ocak 1925 - ö. 12 Şubat 2015MeslekGörüntüle
11Ayda Erbald. 23 Nisan 1972 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Rıza Tekin Uğureld. 14 Ocak 1944 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Sadullah Paşad. 1838 - ö. 1891Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Güzide Sabri Aygünd. 1886 - ö. 1946Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Asım İsmet Kültürd. 1898 - ö. 5 Eylül 1960Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Mehmet Ali Tevfikd. 1901 - ö. 4 Mayıs 1937Madde AdıGörüntüle
17ÇARESİZ, Mehmet Pektaşd. 1957 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18MEHMET, Mehmet Demirtaşd. 1922 - ö. ?Madde AdıGörüntüle