Fakihe Odman

(d. 1908 / ö. 1967)
Roman yazarı, şair, öğretmen
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

1908’de Bursa’da doğdu. Babası, Burdurîzade Osman Efendi ailesinden Cemil Bey; annesi, Kâmil Paşa ailesinden Naciye Hanım'dır. İlk tahsilini, Bursa Mal Hatun Rüştiyesinde tamamladı. Dört yıllık aranın ardından Bursa Amerikan Koleji'nde başladığı öğrenimine İstanbul Erenköy Kız Lisesi'nde devam etti. İÜEF Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü ile Yüksek Muallim Mektebi'nden mezun oldu (1935). Türkçe ve edebiyat öğretmeni olarak mecburî hizmetini yapmak üzere Kayseri’ye atandı. Kayseri’den Konya’ya, Konya’dan memleketi Bursa’ya tayin edilen Fakihe Odman, bütün ömrünü burada geçirdi ve emekli olduktan sonra yerleştiği Mudanya'da vefat etti.

Fakihe Odman’ın ilk eseri, Sevgi ve Saygı (1935) isimli romanıdır. Üniversite öğrencilerinin fakülte ve yurt ilişkileri üzerine kurgulanmış bu romanı, Sevgi ve Saygı’nın “zeyli” olarak tasarlanan ve beş genç kızın mezun olduktan sonraki hayatlarının hikâye edildiği Çiçek ve Güneş (1940) takip eder. Odman, ayrıca baş kişileri öğretmen olan Leylâ ve Süheylâ (1946) ile O ve Ben (1952) isimli iki romanla Âşık ve Mâşuk (1953) isimli bir de şiir kitabı yayımlamıştır.

İlk örneklerinden itibaren Türk romanının önemli bir özelliği olan okuru eğitmeye yönelik öğreticilik işlevi, Odman’ın edebî anlayışı üzerinde de belirleyici olmuş; gerçekçi estetik doğrultusunda kurgulanmış metinlere didaktik bir nitelik kazandırmıştır. Buna göre Odman, ahlâkî değerleri vurguladığı kalem ürünlerinde, devrin ideolojisine uygun milliyetçi, halkçı söylemlere genişçe yer vermiştir. Diyalog ve vaka ağırlıklı romanlar, yazarın öğrencilik ve öğretmenlik hayatının izlerinin sürülebildiği otobiyografik eserlerdir. Odman'ın sade bir dille kaleme aldığı şiirlerinde de aynı hususiyeti görmek mümkündür.

Kaynakça

(2001). "Odman, Fakihe". Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. C. II. ed. Murat Yalçın. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. 731.

"Odman, Fakihe". http://bgc.org.tr/ansiklopedi/odman-fakihe.html [erişim tarihi: 18.12.2018]

Tan, M. Turhan (1935). "Tahlil ve Tenkit: Sevgi ve Saygı". Cumhuriyet. 25 Ağustos. İstanbul. 6.

Uraz, Murat (1940). Resimli Kadın Şair ve Muharrirlerimiz. İstanbul: Tefeyyüz Kitapevi. 357-362.

Yalçın, Hüseyin Cahid (1935). "Matbuat Hayatı: Sevgi ve Saygı". Fikir Hareketleri. S.103. 395-396.

Yazar, M. Behçet (1938). "Fakihe Odman". Edebiyatçılarımız ve Türk Edebiyatı. İstanbul: Kanaat Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİLEM TERCÜMAN
Yayın Tarihi: 31.12.2018
Güncelleme Tarihi: 01.11.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Sevgi ve SaygıAhmet Halit Kitaphanesi / İstanbul1935Roman
Çiçek ve Güneş: Beş Kızın RomanıSertel Matbaası / İstanbul1940Roman
Leylâ ve Süheylâİktisadi Yürüyüş Matbaası ve Neşriyat Yurdu / İstanbul1946Roman
O ve BenŞehir Matbaası / İstanbul1952Roman
Âşık ve MâşukŞaka Matbaası / İstanbul1953Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ÂRİF, Beytülmâlemîni-zâde Mehmedd. ? - ö. 1677-78Doğum YeriGörüntüle
2Süleyman Şahin Tard. 1914 - ö. 31 Ocak 1990Doğum YeriGörüntüle
3RİF'AT, Mehmed Rif'at Bey, Bursalıd. 1828 - ö. 1876Doğum YeriGörüntüle
4BEKİR KILIÇd. 1908 - ö. 15.01.1992Doğum YılıGörüntüle
5Rahmi Dumand. 1908 - ö. 20 Eylül 1985Doğum YılıGörüntüle
6NÛRİ BABA/İLHAMİ/İLHAM, İlhami Uçard. 28.02.1908 - ö. 14.07.1992Doğum YılıGörüntüle
7Ali Mümtaz Arolatd. 23 Temmuz 1897 - ö. 4 Eylül 1967Ölüm YılıGörüntüle
8ZEYNEL, Zeynel Çetind. 1938 - ö. 1967Ölüm YılıGörüntüle
9İĞZARÎ, Kasım Ocakd. 1877 - ö. 1967Ölüm YılıGörüntüle
10ZİYA ÖZDAĞd. 06.01.1944 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Vecihid. 1869 - ö. 1904MeslekGörüntüle
12MEHMED NÂZIM [PAŞA]d. 1849 - ö. 17 Aralık 1926MeslekGörüntüle
13Falih Rıfkı Atayd. 25 Ocak 1894 - ö. 20 Mart 1971Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Yılmaz Dokuzoğuzd. 1887 - ö. 04 Ekim 1977Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Namık Kemald. 21 Aralık 1840 - ö. 2 Aralık 1888Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle