HÂMİD, Nazîf-zâde Ahmed Hâmid Efendi

(d. ?/? - ö. 1248/1832)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbul'da doğdu. Asıl adı Ahmed Hâmid Efendi'dir. Şiirlerinde Hâmid mahlasını kullandı. Hâcegândan Nazîf Efendi'nin oğlu olduğu için Nazîf-zâde sanıyla tanındı. Uzun süre Kethudâ Kalemi'nde görev yaptı. Bir müddet Menâsıb-ı Dîvâniyye'ye devam etti. Sonra hâcegâna dahil oldu. Padişah III. Selîm devrinde Galata Mevlevihanesi şeyhi olan Gâlib Efendi'ye intisap ederek Mevlevi tarikatına girdi. Mevlevi tarikatına girdikten sonra bulunduğu görevden çekildi. Ömrünün son yıllarında insanlardan uzaklaştı. Yeniköy'de bulunan sahilhanesinde münzevi bir hayat yaşadı. 1248/1832 yılında seksen yaşını geçkin olduğu hâlde İstanbul'da vefat etti. Yeniköy'deki yalısının önünde bulunan suffeye defnedildi.

Hâmid Efendi'nin Sicill-i Osmânî'de, Kâmûsu'l-A'lâm'da ve Fatîn Tezkiresi'nde müretteb Dîvân'ı olduğu bildiriliyor.

Fatîn'e göre Hâmid Efendi, şairliğinin yanında hatt-ı ta'lîkte mahareti olan usta bir hattat idi. Musikide de kabiliyeti ve önemli ölçüde bilgisi vardı (Fatîn 1271: 57). Şeyhülislam Ârif Hikmet ise Tezkire'sinde, Hâmid'in çok sayıda gazeli bulunduğunu, bunların rengin lafızlarla süslü fakat anlam ve vezin açısından kusurlu ve boş olduğunu söyleyerek şairin şiiriyyet yönüne eleştiri getirmektedir (Ârif Hikmet 15). Şiirine örnek Ârif Hikmet ve Fatîn Tezkiresi'ndedir.

Kaynakça

Ârif Hikmet. Ârif Hikmet Tezkiresi. Millet Kütüphanesi AE Tarih Nr. 789. 15.

Fatîn Dâvud (1271). Hâtimetü'l‑Eş‘âr. İstanbul.

Mehmed Süreyya (1311). Sicill-i Osmânî. C. II. İstanbul.

Şemseddîn Sâmî (1308). Kâmûsü'l‑A‘lâm. C. III. İstanbul.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 28.08.2014
Güncelleme Tarihi: 10.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Hâb-ı nâzın nükhet-i gîsû şeb-i yeldâsıdır

Fikr-i hattın fitne-i hâbîdenin rü'yâsıdır

 

Gamze-i pür-fitnenin şâkirdidir sihr-i helâl

Hikmetü'l-işrâk berk-i çeşminin îmâsıdır

 

Bir hevâ-yı sünbülîdir zülfine tûl-i emel

Rûz-ı mahşer kâmet-i bâlâsının ferdâsıdır

 

Âteşîn zencîr olur hasretle mevc-i eşkimiz

Dîde-i hûn-bâr gûyâ kim cünûn deryâsıdır

 

Nokta-i mevhûm dirlerse yine virmem vücûd

Cevher-i ferd ol dehânın sûret-i ma'nâsıdır

 

Nola mazmûnlar ra'iyyet itse şâh-ı tab'ına

Hâmid'in ser-hadd-i iklîm-i sühan ülkâsıdır

(Fatîn Dâvud (1271). Hâtimetü'l‑Eş‘âr. İstanbul. 56.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Ercüment Ekrem Talud. 1888 - ö. 16 Aralık 1956Doğum YeriGörüntüle
2SUBHÎ, Ahmedd. ? - ö. 6 Mart 1689Doğum YeriGörüntüle
3SÂHİB, Mehmed Rûşen Sâhib Efendid. ? - ö. 1839Doğum YeriGörüntüle
4ES‘AD, Kerküklü Mehmed Es‘add. ? - ö. 1832Ölüm YılıGörüntüle
5Gazzî-zâde Şeyh Abdüllatîf Efendid. 1776? - ö. 1832Ölüm YılıGörüntüle
6ZÂKÎ, Abdullah Zâkî Efendi, A‘mâ Zâkîd. 1808-09? - ö. 1832-33Ölüm YılıGörüntüle
7KÂNÎ, Ebû Bekîrd. 1712 - ö. 1791MeslekGörüntüle
8SELMÂN, Selmân Çelebid. ? - ö. 1586-87MeslekGörüntüle
9İZZET, İzzet Efendi, İstanbullud. ? - ö. 1846?-1851?MeslekGörüntüle
10KÂNÎ, Mustafa Kânî Beyd. ? - ö. 1850Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11EBKEM, Fazlullâh, Senandaclıd. ? - ö. 1827 ds.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12HÜSNÎ, Hasan Hüsnî Efendid. ? - ö. 1829Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13SÂKIB, Sâkıb-ı Dîğer, İstanbulîd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14UMMÂN BABA/UMMÂNÎ/UMMÂN, Umman Kadri Poyrazoğlud. 1936 - ö. 15.05.2016Madde AdıGörüntüle
15AZMÎ, Hüseyin Azmî Deded. 1815 - ö. 1892Madde AdıGörüntüle