KAPTANÎ, Mehmet Köse

(d. 1952 / ö. -)
şoför
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Mehmet Köse olan âşık, şiirlerinde Kaptanî mahlasını kullanır. 1952'de Sivas'ın Çayboyu (Pirkinik) mahallesinde dünyaya gelmiştir. Babası İsmet Bey, annesi Zülbiye Hanım'dır. Bağlı bulunduğu sülale Gülşeoğulları olarak da bilinir. Dedesi Dursun Köse zamanında Sivas'ın Doğanşar ilçesinden Çayboyu'na göçmüşlerdir. Dört kardeşin en büyüğü olan âşık, İlkokulu Çayboyu İlkokulu'nda, Ortaokulu Sivas Atatürk Ortaokulu'nda, liseyi ise Sivas Endüstri Meslek Lisesi Metal İşleri Bölümü'nde tamamlar. Bir süre Sivas-Erzurum arasında gazete dağıtıcılığı yapar. On sekiz yaşındayken beşik kertmesi amcasının kızı Emine Hanım ile dünya evine girer. Bu evlilikten üç kız iki erkek olmak üzere beş çocuğu dünyaya gelir. 1995'te SSK'dan emekli olan Mehmet Köse, hâlen Sivas'ta otobüs şoförlüğü yaparak geçimini sürdürmektedir (Kaya 2009: 413; Yıldız 2003: 574).

Mehmet Köse, halk şiirine ve saza küçük yaşlardan itibaren ilgi duyar, ancak ailesinin saza ve türkülere karşı olduğu için gençlik yıllarına kadar içindeki istek biraz körelir. Ne var ki delikanlılık çağlarında içindeki sanatçı ruh, tekrar canlanır. Bunda iki hususun önemli olduğu söylenebilir. Birincisi, Sivas-Erzurum arası gazete dağıtıcılığı yaptığı yıllarda Erzurum âşık kahvehanelerinde gördüğü âşıklardan etkilenmesidir. İkincisi ise Sivas'ın önemli şairlerinden Erdem Can ile tanışmasıdır. Ondan şiir söylemenin inceliklerini öğrenir. Bu bağlamda Erdem Can, âşığın ustasıdır. Kaptanî mahlasını da Erdem Can ona vermiştir. Sazı ustalık mesabesinde çalan Kaptanî'nin irticali de vardır. Geleneğin bilhassa atışma ve deyişme dallarında oldukça mahirdir. Bu bağlamda pek çok âşıklık geleneği unsurunu haizdir. Sivas'ın bir diğer âşığı Eserî ile çok yakın arkadaştır. Bugüne kadar çok sayıda etkinlik, organizasyon ve konsere katılmıştır. Üç yüze yakın şiiri olan Kaptanî ile ilgili Gaziosmanpaşa Üniversitesi'nde Nuray Bütün tarafından bir lisans tezi (Bütün 1997) hazırlanmıştır (Kaya 2009: 413; Yıldız 2003: 574).

Kaynakça

Bütün, Nuray (1997). Ȃşık Kaptanî. Bitirme Tezi. Tokat: Gaziosmanpaşa Üniversitesi.

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şâirleri. C. IV. Sivas: Önder Matbaacılık.

Yıldız, Alim (2003). Sivaslı Şâirler Antolojisi. İstanbul: Sivaslılar Vakfı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR BAŞARAN
Yayın Tarihi: 06.01.2019
Güncelleme Tarihi: 08.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SÜRMELİ, Sürmeli Bostancıd. 13.07.1955 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2HÜSEYİN, Hüseyin Akbulutd. 1920 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Zemçi Çetinkayad. 1960 - ö. 30 Mayıs 2004Doğum YeriGörüntüle
4Ahmet Öneld. 12 Nisan 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Enis Baturd. 28 Haziran 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6A. Mümtaz İdild. 11 Temmuz 1952 - ö. 15 Mayıs 2017Doğum YılıGörüntüle
7SÜMBÜL, Mehmet Sümbüld. 28.04.1944 - ö. ?MeslekGörüntüle
8EDİBÎ/EDİP, Edip Önald. 1936 - ö. ?MeslekGörüntüle
9ENGÜNÎ, Yaşar Köksald. 1944 - ö. ?MeslekGörüntüle
10MEHMET ALİ KALKANd. 1958 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11ÖZTÜRK, Mithat Öztürkd. 1959 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12KUL İBRAHİM/OZAN İBRAHİMd. 1876 - ö. 1959Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13ESED, Esed Rızayevd. 1874 - ö. 1951Madde AdıGörüntüle
14ELİ EMİRASLAN OĞLU HESENOVd. 1907 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15ATABALA MİRZAYEVd. 1929 - ö. ?Madde AdıGörüntüle