MERYEM GENÇ

(d. 1892 / ö. 1954)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Meryem Genç olan âşık 1892'de Kırşehir'in Mucur ilçesine bağlı Dalakçı köyünde dünyaya gelmiştir. Annesinin adı Esma, babasının adı ise Ahmet'tir. Kaynaklarda hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmayan Meryem Genç okuma yazma bilmemektedir. Âşık, 1954 yılında vefat etmiştir (Bulut 1983: 72, Turan vd. 2014: 349).

Meryem Genç, yöresinde Çot Meryem diye anılmaktadır; Derleme Sözlüğü'ne göre "el veya ayağı sakat olan kimse; kötürüm, çolak" (1993: 1274) anlamlarına gelen çot kelimesinin Meryem'in mahlası mı lakabı mı olduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte anlamından yola çıkılarak lakabı olduğu tahmin edilmektedir.

Meryem Genç'i konu alan mevcut çalışmalarda âşığın şiir söylemeye ne zaman, nasıl başladığı, eserleri ve edebî kişiliği konusunda bilgi bulunmamaktadır. Çot Meryem yöresinde söylediği içli türküler ve yaktığı ağıtlarla ünlüdür. Âşığın amcasının oğlu Ali, 1928 yılında, arkadaşı tarafından tüfekle vurularak öldürülür. Bu ölüm üzerine, Çot Meryem'in yaktığı ve Vahit Bulut'un derlediği bir ağıt vardır (Bulut 1983: 72-74). Bu ağıt hecenin 11'li vezniyle ve üç mısradan sonra gelen iki bağlantı mısrasıyla kaleme alınmıştır.

Kaynakça

Bulut, Vahit (1983). Kırşehir Halk Ozanları. Ankara: Filiz Yay.

Derleme Sözlüğü III. (1993). Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yay.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünal Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. İMRAN GÜNDÜZ ALPTÜRKER
Yayın Tarihi: 22.01.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ALİ, Ali Rıza Kayad. 1941 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2MESUT, Mesut ALTUNKAYNAKd. 21.08.1984 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ÖKSÜZ OZAN, Ahmet Yıldırımd. 05.05.1964 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4SUZÂNÎ, Abdülvahap Bozkurtd. 1892 - ö. 1945Doğum YılıGörüntüle
5Zeynel Besim Sund. 1892 - ö. 18 Ocak 1959Doğum YılıGörüntüle
6Can Akengind. 1892 - ö. 31 Ağustos 1942Doğum YılıGörüntüle
7Hüseyin Rıfat (Işıl)d. 1878 - ö. 24 Şubat 1954Ölüm YılıGörüntüle
8SEYFİ KILIÇd. 1864 - ö. 1954Ölüm YılıGörüntüle
9Azmiye Hami Güvend. 1904 - ö. 1954Ölüm YılıGörüntüle
10RAHMİ, Rahmi Polatd. 03.02.1956 - ö. ?MeslekGörüntüle
11İSMAİL, İsmail Zihnid. 1939 - ö. -MeslekGörüntüle
12GULAMÎ, Nuri Özcand. 1925 - ö. 1983MeslekGörüntüle
13VAHİT KAYAd. 11.07.1933 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14NESİP, Nesip Aykınd. 23.01.1963 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15FEVZİ/DELİBAŞ, Fevzi Delibaşd. 1949 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HIŞIR, Aliosman Nebioğlud. 1951 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17HAMİT HAKKI TANDOĞANd. 1894 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18SADIK KAYGISUZd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle