Rıza Ümit

(d. 1922 / ö. 1977)
Şair, Öğretmen
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Erzurum'da doğdu. Sunucu Güner Ümit'in babasıdır. İlk ve ortaokulu Kars'ta okudu. 1939'da Sivas İlköğretmen Okulu'nu bitirerek yurdun çeşitli yerlerinde öğretmenlik ve yöneticilik yaptı. Ankara Keçiören Çizmeci İlkokulu öğretmeni iken 1970 yılında kendi isteğiyle emekliye ayrıldı. 1977 yılında öldü.

Rıza Ümit, Kars Ortaokulu'nda öğrenciyken şiirleriyle Türkçe öğretmeni olan Halide Nusret Zorlutuna'nın dikkatini çekmiştir. Onun teşvik ve himayesini gören Ümit, ilk şiirlerini Yedigün, Çınaraltı, Varlık gibi dergilerde yayımlamıştır. Hece ve aruz ölçüsüyle şiirler yazmış, Yunus Emre ve Fuzuli'nin özelliklerini birleştiren bir şair olmuştur. Mistik, sıcak, derinlikli ve düşündürücü şiirlere imza atmıştır.

Şairin son dönemdeki yakın arkadaşlarından biri olan Halil Soyuer, hatıralarında Rıza Ümit'in şiir dünyası ile ilgili şu tespitleri yapar: "Rıza Ümit'in köklü bir din eğitimi ile yuğrulduğu şiirlerinden belli oluyordu. Allah sevgisini mısra mısra dile getiriyor ve bundan gurur da duyuyordu: 'Eğer bilmeyen varsa / Şayet bizi ararsa / Arayan bana yârsa / Bir seher Allah diye / Yanarken bulsun beni.' Rıza Ümit, şiirlerini aruz ve hece vezniyle yazardı. Rubai tarzının en güzel örneklerini vermişlerden biriydi. Yunus Emre'ye deli gibi vurgun olduğundan, koşma tarzındaki şiirlerinde Allah sevgisini yüceltirdi. Şiirlerinin Allah tarafından ilham yoluyla yazdırılan dizeler olduğunu söyler dururdu. Rıza Ümit, Türk musikisine de vâkıftı. Nota ve usul bilir, çok güzel de ut çalardı. Keçiören'in Ünal Sokağı'ndaki evinin bahçesinde yaz aylarında musiki günleri düzenler, Keçiören'in gençlerine Türk musikisi sevgisini aşılamaya çalışırdı. Besteleri de vardı, bestelenmiş şiirlerinden biri şuydu: 'Hâlâ yanıyor besteler en son nefesinde / Hâlâ gülüyor bahçelerin nadide hazda / Lâkin güze girmiş ne yazık gözleri yaşlı / Hicran diye bir velvele var şimdi Boğaz'da.'" (Soyuer 1982: 147-149)

Rıza Ümit, bir ömür boyu yazdığı şiirlerini Beşgen Dünya adlı bir kitapta toplamayı tasarlamışsa da bu arzusunu gerçekleştiremeden vefat etmiştir..

Kaynakça

Soyuer, Halil (1982). Anılarla Şairler Albümü I. Ankara: Ankara Basım Sanayi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. NECATİ TONGA
Yayın Tarihi: 22.05.2019
Güncelleme Tarihi: 12.11.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Turgay Algand. 25 Aralık 1961 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2KADERÎ, Necati Gülerd. 08.10.1943 - ö. 16.05.2004Doğum YeriGörüntüle
3Sara Gürbüz Özerend. 12 Şubat 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Muzaffer Tayyip Uslud. 1922 - ö. 3 Temmuz 1946Doğum YılıGörüntüle
5Mehmet Salihoğlud. 25 Aralık 1922 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6ALİ CELALETTİN ULUSOYd. 25.02.1922 - ö. 18.04.1990Doğum YılıGörüntüle
7İbrahim Aşkî Tanıkd. 1873 - ö. 25 Ocak 1977Ölüm YılıGörüntüle
8MEMMEDAĞAd. 1933 - ö. 1977Ölüm YılıGörüntüle
9Basri İmeced. 1924 - ö. 1977Ölüm YılıGörüntüle
10Şehbenderzâde Ahmet Hilmid. 1862-63 - ö. 16 Ekim 1914MeslekGörüntüle
11Filiz Çelik Doğrud. 18 Kasım 1972 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Osman Baymakd. 13 Mayıs 1954 - ö. 13 Eylül 2018MeslekGörüntüle
13Onur Caymazd. 18 Ekim 1977 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Ümit Kardaşd. 18 Mart 1950 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Bülent Kayad. 08 Şubat 1968 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SARRÂF, Rıza Tebrizîd. 1854-55 - ö. 1907Madde AdıGörüntüle
17NASFET, Ahmed Rızâ Nasfet Efendid. 1792 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Selma Ümit Karışmand. 13 Eylül 1956 - ö. ?Madde AdıGörüntüle