Madde Detay

Asıl adı Zeynel Kazancı olan âşık, 1855 yılında Malatya'nın Hekimhan ilçesine bağlı Güzelyurt (Cüzüngüt) beldesinde doğmuştur. Babasının adı Osman, annesinin adı Hüsne (Hüsniye)’dir. Büyükbabası ise Molla Halil’dir. Güzelyurt’ta Kazancı veya Hocalar olarak anılan ve seçkin kişileri ile tanınan bir aileden gelmektedir. Kazancılar, Türkiye’nin pek çok yöresinde Evlad-ı Fatihan grubunun bir kolu olarak yayılmış durumdadır. Malatya merkez, Kahramanmaraş, Giresun ve Trabzon en yaygın oldukları illerdir. Osmanlı İmparatorluğu ile Mısır’da Kavalalı Mehmet Ali Paşa arasında uç beyliği de yapmışlardır. Âşığın büyükbabası Molla Halil bu tarihlerde Malatya’dan gelerek Güzelyurt’a yerleşmiştir. (Kazancı ve Yardımcı 1993: 189). Âşık, 1942 yılında Güzelyurt’ta vefat etmiştir (Yardımcı 2015: 95).

Safine; şiirlerinde koşma nazım biçimini kullanmış, destan şeklinde de eserler yazmış, tam ve zengin kafiyeyi tercih etmiştir. Mehmet Yardımcı ve Osman Kazancı, Hekimhan Folkloru ve Hekimhanlı Halk Şairleri (1993) adlı eserlerinde âşıktan bahsetmiş, şiirlerinden örnekler vermişlerdir. Safine bir çırak yetiştirmiştir. Çırağı, aynı zamanda yeğeni olan 1912 doğumlu Sefil Âşık mahlaslı Mustafa Kazancı'dır (Yardımcı 2015: 98). Şiirlerinde sade bir Türkçe kullanmış, zaman zaman mahalli söyleyişlere de yer vermiştir. Toplumsal olayların önemli yer tuttuğu şiirlerinde, yerleşim yerlerinin tasviri, yaşlılık, vatan meseleleri ve kıtlık gibi konuları işlemiştir. Kızlar Destanı, Yol Destanı, Cüzüngüt Destanı ve Geleni Destanı’yla zihinlerde yer edinen âşığın özellikle “Kıtlık Destanı”, 1939 yılındaki büyük kıtlığı anlattığı için aynı zamanda tarihi bir belge niteliğindedir (Yardımcı 2017: 3).