SALİM BABA, Salim Top

(d. 1932 / ö. 2015)
âşık, sıvacı
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Salim Top olan Salim Baba, 1932'de Gümüşhane'nin Kale Nahiyesi'ne bağlı Geçitli köyünde dünyaya gelmiştir. Babası Kale eşrafından Mecit Top'tur. Annesi ise Kale eşrafından Mecbure Hanım'dır. Salim Top, kendi zamanında üç yıl olan ilkokulu eğitmenden okumuştur. Köy imamı Sefer Efendi’den Kuran öğrenir. Kaynaklarda, Salim Top'un bu öğrenme sürecinde zorlandığı, bir gece gördüğü bir rüyadan sonra Kur'an okumayı öğrendiği ifade edilmektedir. Salim Top'un bu rüyasında cübbeli ve sarıklı üç kişi gördüğü, bu kişilerin Salim Top'un başını okşayıp sırtını sıvazlayarak gidip Kur'an okumasını söyledikleri rivayet edilmektedir. Salim Top, önce anne ve babasına sonra da köydeki diğer insanlara Kur'an okur. Salim Top, üç ay kadar Hafız Ahmed Efendi adlı bir hocadan hafızlık dersleri alır. Salim Baba, fakirlik dolayısıyla hıfzına devam edemeyerek on beş yaşında gurbete çıkar (Aydın 2011: 419-420). İstanbul taş ocaklarında beş yıl amelelik yapar. Yirmi yaşında sıvacı olur ve on beş yıl çalışır. Bu arada çok sayıda Hadis-i Şerif ezberler. Otuz yaşlarındayken Halveti büyüklerinden Mehmed Emin Güvener hazretlerinin irşat halkasına dâhil olur. Yirmi bir yıl onun yanında kemale erip olgunlaşır. Mehmed Emin Güvener, 1982 'ta vefat etmesi üzerine seyyah olur ve Türkiye’nin birçok vilayetini gezmeye başlar (Aydın 2011: 421). Bu zaman zarfında kendisini hem dinî konularda hem de şiirde geliştiren Salim Baba, Ankara'da yaşamaya başlar. Salim Baba, 2015'te Ankara'da vefat etmiştir.

Salim Baba, şeyhi vefat edince seyyah olur ve Türkiye'nin birçok vilayetini gezer, âşıklarla atışma yapar ve yarışmalara katılır. 1989'da Kadirî ve Şazelî meşayıhından Hasan Efendi ile tanışır. Salim Top'un yıllarca dinî konularda irticalen söylediği şiirlerinin sayısı binin üzerindedir. Âşığın hakkında Rufai tarikatı Şeyh Ömer Efendi Dergâhı tarafından Âşık Salim Hoca El Halveti Divanı isimli bir divan hazırlanmıştır. Âşık, birçok şenlik ve gecelere katılmıştır. Bunun yanı sıra âşıklar hakkında televizyon ve radyolarda yapılan programlara iştirak etmiştir. Âşığın şiirleri birçok televizyon ve radyo programında ve yerel gazetelerde yer almıştır (Aydın 2011: 421-422). Şiirlerinde gurbet, özlem, sevgi, yiğitlik, tabiat ve din gibi konuları işleyen âşık, "Salim, Salim Baba" mahlaslarını kullanmıştır. Aldığı eğitim ve şiirlerinin içeriklerinden hareketle âşığın şiiri, toplumu eğitmek için bir araç olarak kullandığını söylenebilir.

Kaynakça

Aydın, Oğuzhan (2011). "Salim Top (Âşık Salim Baba)". Sazın ve Sözün Sultanları- Yaşayan Halk Şairleri VIII. Ed. Fatma Ahsen Turan, Gülşah Gülegül, Oğuzhan Aydın. Ankara: Gazi Kitabevi. 419-441.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. NAGİHAN ÇETİN
Yayın Tarihi: 03.01.2019
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Âşık Salim Hoca El Halveti Divanı- / Ankara2008Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KUL NURİ, Nurettin Türkkand. 1955 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Talat Ülkerd. 26 Aralık 1963 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3CEMİL YILDIZd. 1931 - ö. 1995Doğum YeriGörüntüle
4Arif Karakoçd. 1932 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Halit Aliosmanov Dağlıd. 1932 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6SEFİL MEHMET, Mehmet Uğurd. 1932 - ö. 1999Doğum YılıGörüntüle
7İsmail Gümüşd. 05 Temmuz 1938 - ö. 05 Ekim 2015Ölüm YılıGörüntüle
8Aman Saspayevd. 15 Ekim 1929 - ö. 2015Ölüm YılıGörüntüle
9Panayot Abacıd. 23 Aralık 1922 - ö. 27 Temmuz 2015Ölüm YılıGörüntüle
10KUL MAHMUDd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11AĞACAN, Ağacan Cabbar Oğlu Cabbarlıd. 1886 - ö. 1952MeslekGörüntüle
12TUYLU FAZIL DİDARİd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13SANCAK, Hasan Sancakd. 1951 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14DERTLİ CELAL, Kul Celal, Mursaloğlu Haydar Celald. 1895 - ö. 1921Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15COŞKUNÎ, Niyazi Bedird. 1927 - ö. 2003Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16GÜLHANÎ, Mehmet Ali Sarıgüld. 22.11.1946 - ö. 04.05.2010Madde AdıGörüntüle
17DERVİŞ OZAN, Mehmet Tahir Sakmand. 1957 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18MAHMUT ERDALd. 1938 - ö. 07.07.2010Madde AdıGörüntüle