Madde Detay

Hesen Dehkan, 1358/1979 yılında Hemedan vilayetine bağlı Famenin ilçesinin Zerağan köyünde doğmuştur. Beş yıllık örgün eğitimden geçtiği için okuryazarlık sahibidir. Âşıklığın yanı sıra tarımla meşgul olarak geçimini sürdürmektedir. Âşık Hesen’in bu mesleğe yönelmesinde aile ortamının belirgin bir etkisi vardır. Babası Hüseyin Ali, kendi şiirlerini kaleme alan ve bazı halk hikâyelerini bilen bir kişi olduğundan, Hesen’in çocukluk çağında sözlü kültüre ilgi duymasına zemin hazırlamıştır. Hesen Dehkan yaklaşık yirmi yıldır âşıklığı profesyonel olarak icra etmektedir. Ustası olarak ağabeyi Âşık Asker’i görmektedir. Bir süre âşıklık yaptıktan sonra çeşitli sebeplerle bu sanatı bırakıp Tahran’a yerleşen Âşık Asker’in mesleğe olan ilgisi çocuklarına da yansımış, bunun sonucu olarak Âşık Hesen, yeğenleri Ali Rıza ve Mehdi’ye tef çalmayı öğretmiştir. Âşık Hesen, çöğür ve tef çalmayı ağabeyi Âşık Asker ile Tebrizli Âşık Hatemi Danende’den öğrenmiştir. Hikâye türkülerini ise hem meclislerde karşılaştığı âşıkları dinleyerek hem de çeşitli âşık kasetlerinden faydalanarak belleğine kaydetmiştir. Bu çabaların bir neticesi olarak İsteriyo Heyyam Müzikevi’nde, ağabeyi Âşık Asker ve Âşık Mesiyollah ile okuduğu türkülerden oluşan kaset kayıtları bulunmaktadır.

İcra faaliyetlerini ağırlıklı olarak toy meclislerinde sürdüren Âşık Hesen, sanat hayatının ilk dönemlerinde daha çok ağabeyi Âşık Asker ile sahneye çıkmıştır. Bu icralarda tef çalan kişi Hesen, çöğür icracısı ise ağabeyidir. Ayrıca on beş yılı aşkın bir süredir dostluk kurduğu Âşık Ali Bayat ile de toy ortamlarında ortak performanslar sergilemektedir. Bunların dışında Âşık Mecid Hoşbaht, Âşık Ahmet Mustafevî ve Âşık Behruz ile de müşterek sahne çalışmaları gerçekleştirmiştir.

Âşık Hesen’in icra sahası yalnızca Hemedan’la sınırlı kalmamış, Kum ve Save vilayetlerinin çeşitli ilçe ve köylerine de yayılmıştır. Toyların yanı sıra dost meclisleri, sünnet merasimleri ve resmî programlarda da sahne almış, katıldığı resmî etkinliklerde çeşitli takdirnamelerle ödüllendirilmiştir. Toy icralarına çoğu zaman balabancı, tefçi ve çöğür icracısından oluşan üç kişilik bir ekiple katılmakta, bu programlardan ortalama bir buçuk milyon tümen kazanç elde edilmektedir. Söz konusu gelir grup üyeleri arasında eşit biçimde paylaşılmaktadır.

Âşık Hesen’in anlatı repertuvarı nispeten sınırlı olmakla birlikte Heste Kasım, Hemrah ile Selvinaz, Kerem ile Aslı, Seyidi ile Peri, Tilim Han ve Tufarganlı Abbas ile Gülgez gibi halk hikâyelerini kısmen bildiği tespit edilmiştir. Müzikal bakımdan icralarında başvurduğu temel makamlar ise Elyatı, Kelle Geraylı, Kerem, Maran, Mihreban, Şikeste ve Yetim Zergerî’dir.