TÎGÎ, Mehmed Bey

(d. ?/? - ö. 1027/1617)
divan şairi, sipahi, müteferrika, ihtisap ağası
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Edirnelidir. Asıl adı Mehmed olan şair Tîgî mahlasını kulandı. Riyâzî, şairin Üsküplü olduğunu belirtir (Riyâzî 1346: 37). Edirne sarayında yetişti ve buradan sipahi olarak çıktı. Daha sonra Dergâh-ı Âlî’de müteferrika oldu. Bu görevinin dışında Edirne’de ihtisap ağalığı yaptı. 1027/ 1617 tarihinde vefat eden şairin Rızâ Tezkiresinde vefat tarihi 1020/ 1611 olarak verilir (Zavotçu 2009: 281).

Tîgî, Kemâlpaşazâde’nin Nigâristan adlı eserini Farsça’dan Türkçe’ye tercüme etmiş fakat müsvedde halinde kalan bu eser daha sonra kaybolmuştur. Kaynaklar şairin bir de divanı olduğunu belirtmektedir. Aynı zamanda güzel tarih manzumeleri olan şairin, Edirne’deki tarihi Ali Paşa kapalı çarşısının ve Selimiye Camii’nin yapılışına yazdığı tarihler çok meşhurdur (Canım 1995: 252, 253). 

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Balcı, Rüştü (2014). Kâtip Çelebi, Keşfü’z-Zünûn An Esâmi’l-Kütübi Ve’l-Fünûn. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Canım, Rıdvan (1995). Edirne Şairleri. Ankara: Akçağ Yay.

İpekten, Haluk vd. (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay.

Kayabaşı, Bekir (1997). Kaf-zâde Fâ’izî’nin Zübdetü’l Eşâr’ı. Doktora Tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

Müstakimzade Süleyman Sadeddin (2000). Mecelletü’n-Nisâb fi’n-Nisbi ve’l-Künâ ve’l-Elkâb. (Tıpkı Basım). Ankara: KB Yay.

Riyâzî. Riyazu'ş-şuarâ. Millet Ktp. Ali Emiri Ef. 1346. 37.

Sungurhan Aysun (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkiretü'ş-Şuarâ. Ankara: Kültür Bak. Yay. E-kitap:http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-215416/h/giris.pdf [erişim tarihi: 22.03.2014]

Şemseddin Sâmî (1311). Kâmûsü’l-A’lâm. C. 4. İstanbul.

Zavotçu, Gencay (2009). Rıza Tezkiresi, (İncelenme-Metin). Sahaflar Kitap Sarayı. İstanbul. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. ŞERİFE ÖRDEK
Yayın Tarihi: 03.04.2014
Güncelleme Tarihi: 27.10.2020

Eserlerinden Örnekler

Selimiye Camii’nin İnşasına Söylediği Tarih

Sâhib-i hayrât Şâhenşâh-ı Mahmûd’üs-sıfât

Husrev-i rûy-ı zemîn ü zıll-i Rabbü’l-'âlemin

Hazret-i Sultan Selîm İbni Süleymân-ı velî

Dâver-i kâ'im-makâm-ı şer-i Fahrü’l-mürselîn

Kalb-i mü’minveş bu beytu'llâhı ma’mûr eyleyip

Kıldı her tâk-ı bülendin 'ibret-i 'arş-ı berîn

Na’t-ı gülzâr-ı harîm-i hâzihî cennâtü adn

Vasf-ı tıb enfâs-ı tıbtüm fedhulûhâ hâlidîn

Yazdı Tîgî levh-i bâb-ı cennete târîhini

Câmi'-i şâh-ı selîmü’l-kalb imâm-ı cem’-i dîn (982/1575)

(Canım, Rıdvan (1995). Edirne Şairleri. Ankara: Akçağ Yay. 253)

***

Niyâz ehline aslâ rahmı yok bir nâzenînim var

Makâm-ı şîvede bir şâh-ı istignâ-güzînim var

Ba’îd olmaz uzakdan gözler isem pertev-i mihrin

Basîret ehline gün gibi çeşm-i dûrbiînim var

Sadâ-yı tîşesinden Bîsütûn inlerse Ferhâdın

Benim de taşlara te’sîr eden âh-ı hazînim var

Nigîn ü hâtem-i Cemşîd nâmın ağzına almam

Ne dünyâya mahabbet üzreyim ne halka kinim var

Edip çerhi siper tîr-i kazâdan kaçmazam Tîgî

Yesâr ehlinden ümmîd-i vefâ etmem yemînim var

(Canım, Rıdvan (1995). Edirne Şairleri. Ankara: Akçağ Yay. 253)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NUTKÎ, Karakaş-zâde Mehmed Nutkî Efendid. ? - ö. 1647-48Doğum YeriGörüntüle
2MİSÂLÎ, Hasan Çelebid. ? - ö. 1608Doğum YeriGörüntüle
3HASAN HİLMÎd. 1881? - ö. 1896 dsDoğum YeriGörüntüle
4NUTKÎ, Karakaş-zâde Mehmed Nutkî Efendid. ? - ö. 1647-48Doğum YılıGörüntüle
5MİSÂLÎ, Hasan Çelebid. ? - ö. 1608Doğum YılıGörüntüle
6HASAN HİLMÎd. 1881? - ö. 1896 dsDoğum YılıGörüntüle
7NUTKÎ, Karakaş-zâde Mehmed Nutkî Efendid. ? - ö. 1647-48Ölüm YılıGörüntüle
8MİSÂLÎ, Hasan Çelebid. ? - ö. 1608Ölüm YılıGörüntüle
9HASAN HİLMÎd. 1881? - ö. 1896 dsÖlüm YılıGörüntüle
10NUTKÎ, Karakaş-zâde Mehmed Nutkî Efendid. ? - ö. 1647-48MeslekGörüntüle
11MİSÂLÎ, Hasan Çelebid. ? - ö. 1608MeslekGörüntüle
12HASAN HİLMÎd. 1881? - ö. 1896 dsMeslekGörüntüle
13NUTKÎ, Karakaş-zâde Mehmed Nutkî Efendid. ? - ö. 1647-48Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MİSÂLÎ, Hasan Çelebid. ? - ö. 1608Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HASAN HİLMÎd. 1881? - ö. 1896 dsAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16NUTKÎ, Karakaş-zâde Mehmed Nutkî Efendid. ? - ö. 1647-48Madde AdıGörüntüle
17MİSÂLÎ, Hasan Çelebid. ? - ö. 1608Madde AdıGörüntüle
18HASAN HİLMÎd. 1881? - ö. 1896 dsMadde AdıGörüntüle