Madde Detay
Ziya (Trabzon)
Ziyâ
(d. 1858 / ö. 28 Ocak 1921)
Şair, Yazar, Memur
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Trabzon’da doğdu. İsmi Yusuf Ziya’dır. Babası Berber Pîr lakabıyla tanınmıştır. Eğitimini tamamladıktan sonra memuriyete başlayan Yusuf Ziya, Trabzon’da uzun süre icra memurluğu yapmıştır. Zatürre hastalığına yakalanarak 28 Ocak 1921’de Trabzon’da vefat etmiştir.
Şiirlerinde Ziyâ mahlasını kullanan şairin Dîvân, Istılâhât-ı Sûfiyye, Seyahatnâme-i İstiğrâbiyye isimlerinde üç eseri vardır. Eserleri basılmadığı için muhtevaları hakkında herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Günümüze erişen şiirleri arasında gazeller, koşmalar ve tarih manzumeleri yer almaktadır. Klasik şiir tarzını yaşadığı devirde devam ettiren ve kaynaklarda hacimli bir dîvânı olduğu bildirilen Yusuf Ziya, dînî-tasavvufî şiirlerin yanı sıra halk şiiriyle de ilgilenmiş, koşma nazım şekliyle şiirler kaleme almıştır. Özellikle tarih düşürme hususunda maharetli olan şair, devrinde Trabzon’da vefat etmiş bazı şahısların ölümüne tarihler düşürmüştür. Klasik edebiyatın inceliklerine vâkıf olan Ziyâ, aruz kusurlarından âzâde bir dil ve hakîmâne bir üsluba sahiptir. Halk şiiri sahasında hece ölçüsüyle yazılmış manzumeleri âşıkâne tarzdadır.
Kaynakça
Akbulut, Ömer (1952). Trabzon Şairleri. Trabzon: Trabzon İlini Kalkındırma Cemiyeti Neşri.
Duman, Mustafa (1992). “ Trabzon Halk Şairleri”, Kıyı. S.72, Trabzon (Mart 1992). s. 16.
Duman, Mustafa (1995). Trabzon Halk Şairleri. İstanbul: Anadolu Sanat Yay.
Gür, Süleyman (2018), “Osmanlı Döneminde Yetişen Trabzonlu Müellifler Ve Eserleri: Bir Literatür Tespiti Denemesi”, Karadeniz Teknik Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Volume 5, Sayı 1, s. 221.
Uraz, Murat (1933). Halk Edebiyatı Şiir ve Dil Örnekleri. İstanbul: Sühulet Kütüphanesi, s. 168-173.
Uraz, Murat (1940). Türk Edip ve Şairleri. C. 4. İstanbul: Tefeyyüz Kitabevi. s. 72.
Yüksel, Murat (1993). Geçmişten Günümüze Trabzon Şairleri. C.1. Trabzon: Yunus Dergisi Yay. s. 337.
Yüksel, Murat (2000). Trabzon’da Türk-İslâm Eserleri ve Kitâbeler, Trabzon Belediyesi Kültür Yayınları.
Yüksel, Murat (2007). “Ziya” Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi, Ankara: AKMB Yay., C. 8, s. 735.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DOÇ. DR. RAMAZAN EKİNCİYayın Tarihi: 27.08.2019Güncelleme Tarihi: 20.12.2020
Yayın Tarihi: 27.08.2019Güncelleme Tarihi: 20.12.2020
Güncelleme Tarihi: 20.12.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Dîvân | - / - | - | Şiir |
| Istılahât-ı Sûfiyye | - / - | - | Diğer |
| Seyahatnâme-i İstiğrâbiyye | - / - | - | Diğer |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | FAZLÎ | d. ? - ö. 1903-04’te hayatta | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | İLMÎ, Ahmed Çelebi | d. ? - ö. Mart-Nisan 1739 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | MUSTAFA BAL/MUSTAFA, Mustafa Bal | d. 1931 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | MEHMED | d. 1858 - ö. 1920 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | NAZMÎ, Ali (Şirvanlı) | d. 1858 - ö. 1921 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | ZİHNÎ, Zülfikâr | d. 1858 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | NAZMÎ, Ali (Şirvanlı) | d. 1858 - ö. 1921 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | ZİYA, Yusuf | d. 1858 - ö. 1921 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | KÂŞİF, Hafız Mehmed Kâşif Efendi | d. 1863 - ö. 1921 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Jale Şengün | d. ? - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Emel Kaya | d. 03 Ağustos 1978 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Metin Altıok | d. 14 Mart 1941 - ö. 09 Temmuz 1993 | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Eflatun Cem Güney | d. 1896 - ö. 2 Ocak 1981 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | İsmail Hakkı (Alişanzade) | d. 1871 - ö. 13 Mart 1944 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | ABDÜLHAK MİHRÜNNİSA | d. 1864 - ö. 1943 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | Ayanzade Namık Ekrem | d. 1878 - ö. 1917 | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | ZİYÂ EFENDİ | d. 1847 - ö. 1914 | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | ZİYÂ/YÛSUF, Yûsuf Ziyâ Efendi | d. ? - ö. 1815 | Madde Adı | Görüntüle |