ALENÎ, Ali Vişne

(d. 1949 / ö. -)
âşık, bekçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ali Vişne, Sivas’ın Kangal ilçesine bağlı Kurtoğlu köyünde 1949'da dünyaya gelmiştir. Şiirlerinde Alenî mahlasını kullanan âşığın babası Veysel Bey, annesi Nebahat Hanımdır (Kaya 2000:241). Çocukluğu Kurtoğlu köyüne beş kilometre uzaklıkta olan Kötüyurt mezrasında geçmiştir. Alenî’nin kaldığı mezrada okul olmadığı için ilkokulu Kurtoğlu köyünde amcalarının yanında okumuştur. Başarılı bir öğrenci olmasına rağmen maddi sıkıntılar yüzünden ortaokul ve liseyi sonradan bitirmiştir. 1980'de Sivas Müze Müdürlüğünde bekçi olarak çalışmaya başlar. Askerliğini Ankara’da yaptıktan sonra amcasının kızıyla evlenir. Dört oğlu, bir kızı vardır (Ayral 1995: 9-14). Alenî, bir Türk boyu olan Karapapaklardandır. Çocukluğu Karapapak Türklerinden Mihrali Bey’in ve Şeyh Şamil’in hikâyelerini dinleyerek geçmiştir. Bulgaristan’da, Yunanistan’da, Kafkasya’da, Bosna’da Azerbaycan’da, Çeçenistan’da Türklere yapılan zulümlere dayanamamış ve duygularını ifade etmek için şiir yazmaya başlamıştır. Saz çalmasını bilmeyen âşığın ustası da yoktur. Alenî mahlasını kendi almıştır (Kaya 2000: 241).

Şiirlerinde açık ve anlaşılır bir dil kullanan Alenî yer yer mahalli kelimelere de yer vermiştir. Şiirlerinde dörtlük sayısının dört, beş, altı, yedi, sekiz, on dörtlükten oluştuğu ve 5’li, 8’li, 11’li hece kalıbını kullandığı görülmektedir (Ayral 1995: 17). Alpaslan Ayral, Alenî ile ilgili yazdığı kitapta Alenî’nin hayatı ve edebi şahsiyeti hakkında bilgi verdikten sonra Alenî’nin şiirlerini konu bakımından beş kısma ayırmıştır. Bunlar; temaları farklı olan, sosyal olayları eleştiren, öğüt veren ve dinî şiirlerdir.

Kaynakça

Ayral, Alpaslan (1995). Âşık Alenî. Sivas: Dilek Matbaacılık.

Kaya, Doğan (2000). Sivas Halk Şairleri I. Sivas: Sivas Valiliği İl Kültür Turizm Müdürlüğü Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. HÜLYA TAŞ
Yayın Tarihi: 23.02.2019
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KEZİBAN, Keziban Sabuncud. 1964 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2VİSALÎ, Kanberd. 1835 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3YETER ANA, Yeter Yıldırımd. 1922 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4SATILMIŞ KOCAMANd. 1949 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5HASAN SEVİNd. 1949 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Rahmi Özend. 1949 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7KAYIKÇI ALİ/DEREBAHÇELİ/ ALİ RIZA/ HAMSİKÖYLÜ/Ali Kayıkçıd. 14.08.1946 - ö. ?MeslekGörüntüle
8KOCA, Koca Kurban Oğlu Kuliyevd. 1896/1900 - ö. 1942/1957MeslekGörüntüle
9SÜLEYMAN, Süleyman Demird. 1936 - ö. ?MeslekGörüntüle
10DERVİŞAN, Hasan Hüseyin Yazıcıd. 1930 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11DEVAÎ, Mustafa Çıplakd. 1957 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12YARIM ALİ, Ali Bozkurtd. 1890 - ö. 1953Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13ALİ, Ali Özdemird. 1953 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14TURANOĞLU, Tosun Turanoğlud. 1973 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15MAZLUMÎ, Uğur Kayad. 05.06.1962 - ö. ?Madde AdıGörüntüle