Madde Detay
Ayşe Şasa
(d. 1 Ocak 1941 / ö. 16 Haziran 2014)
Yazar, senarist
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
İstanbul'da dünyaya geldi. 1960'ta Arnavutköy Amerikan Kız Koleji'nden (Robert Kolej) mezun oldu (Uyar, 2016: 15-20) 1963-1965 yılları arasında Robert Kolej'in İdari Bilimler Bölümü'ne devam etti. Yönetmen, yapımcı ve senarist Atıf Yılmaz'a asistanlık yaptığı sırada senaryo çalışmalarına başladı. Atilla Tokatlı ile kısa süren ilk evliliğinin ardından, Atıf Yılmaz ile evlendi
1973'te geçirdiği ruhsal rahatsızlık sebebiyle tedavi gördü. Bu süreçte Atıf Yılmaz'dan ayrıldı, senarist Bülent Oran'la evlendi (Uyar, 2016: 24-29) Şizofreni teşhisi konan yazar, yıllarca münzevi bir hayat sürdü. 1981'de İbnü'l Arabi'nin Fusüsu'l-Hikem kitabını okuyan Şasa, tasavvufi düşünceyle tanıştı. Yazar, daha sonra kendisiyle yapılan söyleşilerde bu okumalar sayesinde psikolojik rahatsızlıklarından kurtulduğunu dile getirdi (Şasa, 2009: 128; Şasa, 2003:140) 16 Haziran 2014'te zatürre sebebiyle hayatını kaybeden Ayşe Şasa, Sahrayıcedid Mezarlığı'na defnedilmiştir.
Edebiyat ve sinemaya öğrencilik yıllarından itibaren ilgi duyan Ayşe Şasa, Yaşadığımız Odalar adlı ilk oyununu lisedeki son yılında yazdı. (Şasa, 2009: 76) Kolej yıllarında Batı felsefesi ve edebiyatından V. Woolf, J. Joyce, Kafka, Sartre, Camus, S. Zweig, S. Plath gibi varoluşçu yazarları okudu (Dağlı, 2016: 133, Şasa, 2003: 132). 1960'ların başında Kemal Tahir'le tanıştı ve yazı çalışmalarına onun düşüncelerinin rehberliğinde devam etti 1973'te psikolojik rahatsızlıkları baş gösterdi, şizofreni günlükleri tutarak yaşadıklarını kayda geçirdi (Uyar, 2016: 28) Bu günlükler, onun daha sonra kaleme alacağı metinlere kaynaklık etti.
1981'de İngilizcesinden okumaya başladığı Fususü'l-Hikem laik bir çevreden gelen yazarın yeni bir dünyayla karşılaşmasına yol açtı. Tasavvuf düşüncesini araştıran Şasa, İsmet Özel, Mustafa Kutlu, Mahmut Erol Kılıç gibi şair ve yazarlarla tanıştı (Ayvazoğlu, 1996: 140; Uyar, 2016: 30) Hayatındaki değişim ve tanıdığı yeni isimlerle edebi anlayışı yeniden şekillenen Şasa'nın kaleme aldığı bazı öykü ve denemeleri, Yeşilçam günlerine dair hatıraları Dergâh, Kırklar gibi dergilerde yayımlandı. Bu yazıları daha sonra Yeşilçam Günlüğü (1993) ve Delilik Ülkesinden Notlar (2003) adıyla kitaplaştırdı. Uzun öykü sayılabilecek Şebek Romanı (2004) adlı distopik eseri, yazarın üzerindeki Kafka tesirini gösteren bir bilimkurgu parodisidir (Tenekeci, 2016: 291) Bir Ruh Macerası (2003) ise bir nehir-söyleşidir. Ayşe Şasa, bu kitapta hayatının çeşitli yönlerini açıklıkla dile getirmiştir.
1963-1993 arasında senaryosunu yazdığı filmler şunlardır: Çapkın Kız, Son Kuşlar, Murat'ın Türküsü, Toprağın Kanı, Ah Güzel İstanbul, Harun Reşid'in Gözdesi, Balatlı Arif, Kozanoğlu, İlk ve Son, Köroğlu, Cemile, Battal Gazi Destanı, Unutulan Kadın, Güllü, Yedi Kocalı Hürmüz, Utanç, Cemo, Kambur, Deli Kan, Hacı Arif Bey, Ve Recep ve Zehra ve Ayşe, Ölmez Ağacı, Merdoğlu Ömer Bey, Gramofon Avrat, Arkadaşım Şeytan, Hiçbir Gece, Her Gece Bodrum, Kanayan Yara Bosna, Dinle Neyden. "Şasa, sinemanın lüks bir kategori olmadığını ve bu sanata yaşamın bütün alanlarıyla ilişkili biçimde, bütüncül bir bakışla yaklaşılması gerektiğini de ısrarla ima etmiştir" (Yalsızuçarlar ? ).
Kaynakça
Ayvazoğlu, Beşir (1996). "Ayşe Şasa", Defterimde Kırk Suret. İstanbul: Ötüken Yay. 137-141.
Dağlı, Nihat (2016). "Şark'ın Asil Kızı". Hayret Perdesini Temâşâ Ayşe Şasa Kitabı (Yay. Haz. Serdar Arslan). İstanbul: İnsan Yay. 127-137.
Demirel Uyar, Ayşegül (2016). "Hayret Yaylasına Yolculuk", Hayret Perdesini Temâşâ Ayşe Şasa Kitabı (Yay. Haz. Serdar Arslan). İstanbul: İnsan Yay. 15-34.
Şasa, Ayşe (2003). "Bir Yol Tabelasıyla Konuştum" (Röp. Hasanali Yıldırım). Delilik Ülkesinden Notlar. İstanbul: Gelenek Yay. 139-153.
Şasa, Ayşe (2009). Bir Ruh Macerası (Meryem İlayda Atlas, Leyla İpekçi, Berat Demirci ile Söyleşi). İstanbul: Timaş Yay.
Tenekeci, İbrahim (2016). "Ayşe Şasa İçin". Hayret Perdesini Temâşâ Ayşe Şasa Kitabı (Yay. Haz. Serdar Arslan). İstanbul: İnsan Yay. 289-291.
Yalsızuçanlar, Sadık (?) "Ayşe Şasa", http://film.iksv.org/tr/onur-odulleri/ayse-sasa (Erişim tarihi: 20.9.2018)
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: ARAŞ. GÖR. HATİCE YILDIZYayın Tarihi: 21.09.2018Güncelleme Tarihi: 28.10.2020
Yayın Tarihi: 21.09.2018Güncelleme Tarihi: 28.10.2020
Güncelleme Tarihi: 28.10.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Yeşilçam Günlüğü | Dergâh Yayınevi / İstanbul | 1993 | Deneme |
| Düş, Gerçeklik ve Sinema | İz Yayınları / İstanbul | 1997 | Deneme |
| Delilik Ülkesinden Notlar | Gelenek Yayıncılık / İstanbul | 2003 | Deneme |
| Şebek Romanı | Gelenek Yayıncılık / İstanbul | 2004 | Hikâye |
| Vakte Karşı Sözler | Keşkül Yayınları / İstanbul | 2006 | Röportaj |
| Bir Ruh Macerası | Timaş Yayınları / İstanbul | 2009 | Röportaj |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Falih Rıfkı Atay | d. 25 Ocak 1894 - ö. 20 Mart 1971 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | HASÎB, Derviş Seyyid Mehmed Hasîb Efendi b. İbrahim Efendi | d. ? - ö. 1709-10 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | Melike Belkıs Aydın | d. 1984 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | Ali Nar | d. 15 Mayıs 1941 - ö. 16 Temmuz 2015 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | ERTÜRK, Hüsnü Ertürk | d. 1941 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | HACI, Mustafa Karga | d. 1941 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | RASİM KÖROĞLU | d. 1953 - ö. 30.10.2014 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | Fadıl Kocagöz | d. 21 Şubat 1953 - ö. 13 Kasım 2014 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | Ertuğrul Oğuz Fırat | d. 1923 - ö. 16 Ekim 2014 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Yaşar Aksoy | d. 1 Ağustos 1947 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Tahir Musa Ceylan | d. 1956 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Nevzat Çelik | d. 1960 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Zeynep Ankara | d. 1 Temmuz 1957 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Yalçın Tosun | d. 14 Mayıs 1977 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Ali Budak | d. 01 Temmuz 1959 - ö. - | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | NAZLI GELİN, Ayşe | d. 1860 - ö. 1908 | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | Ayşe Sarısayın | d. 1957 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | Şule Yüksel Şenler | d. 29 Mayıs 1938 - ö. 28 Ağustos 2019 | Madde Adı | Görüntüle |