CEFÂYÎ, Fistancıoğlu, Muslihuddîn Halife/Mestancıoğlu

(d. 877-78/1473 - ö. 950/1543)
divan şairi, kadı, katip, saray hocası, imam
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

16. yüzyıl şairlerinden olan Cefâyî Filibelidir. Âşık Çelebi’nin tezkiresinde şairin öldüğünde yetmiş yaşında olduğunu belirtmesinden hareketle 1473 yılında doğduğu söylenebilir. Âşık Çelebi’ye göre Fistancıoğlu Muslihuddîn Halîfe, Hasân Çelebi’ye göre Mestancıoğlu sanıyla tanınan Cefâyî özellikle güzel yazı ve hesap işlerinde üstad sayılırdı. İstanbul kadılığı sırasında Müftî Sa‘dî Çelebi’ye ve kazasker Muhiddîn Çelebi’ye kâtiplik yaptı. Saray hocalığı görevinde bulundu. Daha sonra Rumeli şehirlerinde kadı olarak çalıştı. Aşırı içki düşkünlüğü yüzünden azledildi. 950/1543 yılında düşkün bir vaziyette iken Filibe’de vefat etti.

Âşık Çelebi Cefâyî’nin bazı fende üstadı olduğunu ve kendisini içki derdinden kurtarmak için çok uğraşmasına rağmen başarılı olamadığını üzülerek belirtir. Tezkire yazarları şiirlerini çok başarılı bulmazlar.

Kaynakça

İpekten, Haluk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Metin). İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i NâilîDîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi Tezkiretü’ş-Şuarâ. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretussuara.html [erişim tarihi: 02.09.2013]

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. FİLİZ KILIÇ
Yayın Tarihi: 22.10.2013
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Âyîne ne yüzden ola cânâna berâber

Olsun görelüm yüz yüze ol hâna berâber

Gülgûn-ı sirişküm hat-ı şebdîz ile kavuşdum

Geldi tutuşup ikisi meydâna berâber

Gûyâ ki olur gündüz ile gice müsâvî

Zülf-i siyeh olsa ruh-ı cânâna berâber

Çekdüm ayagı tozıyıla cevher-i eşki

Geldi ikisi dîde-i mîzâna berâber

Âsân idi artuk komak eş’âr-ı selefden

Varılsa Cefâyî şeh-i devrâna berâber

(Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Metin). İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 468.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1EMÂNÎ, Hoca Îsâd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Kurd-zâde/Zâkirî, Ahmed Zâkirî Efendid. ? - ö. 1685-86Doğum YeriGörüntüle
3NÛRÎ, Nureddin-zâde Şeyh Muslihiddîn Mustafad. ? - ö. 1573Doğum YeriGörüntüle
4SÜBÛTÎ, Seyyid Sübûtî Efendid. ? - ö. 1543-44Ölüm YılıGörüntüle
5SENÂYÎd. ? - ö. 1543-1544Ölüm YılıGörüntüle
6HÂFIZ-I KONEVÎd. ? - ö. 1543Ölüm YılıGörüntüle
7RİYÂZÎ, Memi Şâhd. ? - ö. 1546/47MeslekGörüntüle
8SELÎKÎd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
9Nİ'METÎ, Nîmetullâh Çelebid. ? - ö. 1603MeslekGörüntüle
10MUHÎTÎd. ? - ö. 1599/1600Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11NİKSÂRÎ, Niksârî-zâde Kadı Mahmud Efendid. 1538-39 - ö. 26 Eylül 1616Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12ŞÂNÎ, Şânî Çelebid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13TAKÎ, Abdurrahman, Urfalıd. 1848 - ö. 1909Madde AdıGörüntüle
14TIFLÎ, Mehmed Emîn Efendid. ? - ö. 1767-68Madde AdıGörüntüle
15NİHÂNÎ, Seyyid Hasan Çelebid. ? - ö. 1704-05Madde AdıGörüntüle