Behiç Duygulu

(d. 1933 / ö. 2 Nisan 1985)
yazar, yayıncı
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İzmir’in Ödemiş ilçesinde doğdu. Naime Hanım ile İbrahim Bey’in oğludur. Ödemiş Ortaokulunu bitirdikten sonra düzenli bir eğitim olanağı bulamadığı için 1961 yılında, Aydın Lisesini dışarıdan bitirdi. 1950’de Ödemiş’te kurduğu Duygulu Kitabevi’ni işleterek yaşamını sürdürdü. Eşini kaybetmesi ve işlerinin bozulmasından sonra 1975 yılında İstanbul’a giderek kitap dağıtımcılığı yaptı. İstanbul’da Turna adlı bir yayınevi kuran Behiç Duygulu, bu sahada uzun süre faaliyet gösteremeden 2 Nisan 1985’te vefat etti.

Edebiyat yaşamına nesir-şiir ve deneme türlerindeki yazılarıyla adım atan Duygulu, daha sonra tamamen hikâyeye yöneldi. Kaynak, Yeditepe, Dost, Varlık ve Yeni Ufuklar dergilerinde yayımladığı öykülerinde Ege’nin gündelik hayatından aldığı konuları, yalnızlıklarına gömülmüş kişilerin iç dünyalarını yalın ve sade bir dille anlattı. İşlediği konularla, ele aldığı tiplerle iç içe olmanın getirdiği rahatlığa düşmeden sağlam bir anlatım tekniğine varma çabası içinde oldu. Tahir Alangu onun, “taşralı psikolojisini yeni bir açıdan, yerli renk gerçekçilerinden uzakta yepyeni bir anlatışla kurmayı başardığını” belirtti. Öykülerini Ağlama N’olur (1961), Sırtlan Bayırı (1963) ve Gölgede Gezintiler (1970) adlı üç kitapta toplayan Behiç Duygulu daha çok bireyi konu alan bir yazar olarak görüldü. Öykülerinde bireyin çeşitli ruhsal durumlarını, insan-doğa ilişkilerini ya da doğa sevgisini yansıttı. İşlediği konulara uygun olarak seçtiği kişiler mutsuzlukla mutluluğu bir arada yaşayan daha çok mutsuz olmayı yeğler görünen kişilerdir. Buna bağlı olarak öykülerinde çoğunlukla mutsuzluk, tedirginlik, sıkıntı, karşılıksız aşkın yarattığı içe kapanma, bezginlik, ölüm duygusu, yalnızlık ve aşktan kaçış gibi duyguları işledi. Öykülerinin melankolik, karamsar ve sıkıntılı kişilerinin yaratımında özyaşam deneyimlerinden faydalandığı görüldü. Ayrıca Alagu’ya göre de o, “hikâyeyi, kendi hayatıyla birlikte, kendi çıkarına yaşıyordu”. Kimi öykülerinde doğa betimlemelerine ağırlık veren Behiç Duygulu, bir söyleşisinde “yazarlık ustalığı ve emeği” üstünde durarak kendisini, okuyucuyu pek göz önüne almayan bir yazar olarak tanıttı. Ölümünden hemen önce basıma hazırlanan “Elmalar Kızarırken” kitabını basamadan yaşamını yitiren yazarın, ölümünden yıllar sonra Necati Güngör’ün derlediği, hem yayınlanmış hem de ölümünden hemen önce yayına hazırladığı kitabından örnekler Öyküler kitabında yer aldı.

Kaynakça

"Behiç Duygulu". https://www.biyografi.net/kisiayrinti.asp?kisiid=1177, [erişim tarihi: 24.10.2019].

Yalçın, Murat [Ed.] (2011). "Duygulu, Behiç". Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. İstanbul: YKY, s. 356.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. MACİT BALIK
Yayın Tarihi: 28.10.2019
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Ağlama N'olurYeditepe / İstanbul1961Hikâye
Sırtlan BayırıYeditepe / İstanbul1963Hikâye
Ak ÖrdekKovan Kitabevi / İzmir1966Çeviri
Gölgede GezintilerYeditepe / İstanbul1970Hikâye

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SÂKIB, Şeyh Sâkıb Mustafa Deded. 1651-52 - ö. 1735-36Doğum YeriGörüntüle
2Metin Balayd. 22 Ekim 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Bülent Yıldızd. 1974 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4ÇELEBİ DOĞANÇAYd. 1933 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Bekir Yıldızd. 03 Mart 1933 - ö. 8 Ağustos 1998Doğum YılıGörüntüle
6İHSAN, İhsan Yüksekkayad. 1933 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Sabri Altıneld. 16 Nisan 1925 - ö. 19 Ekim 1985Ölüm YılıGörüntüle
8Muvaffak İhsan Garand. 1911 - ö. 1985Ölüm YılıGörüntüle
9Vedat Nedim Törd. 1897 - ö. 8 Nisan 1985Ölüm YılıGörüntüle
10Vitaliy Boşkovd. 1968 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Hasan Öztoprakd. 17 Aralık 1957 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Muvaffak İhsan Garand. 1911 - ö. 1985MeslekGörüntüle
13Nilgün Çelikd. 25 Eylül 1968 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Arslan Turgut Kaynardağd. 21 Temmuz 1923 - ö. 5 Haziran 2008Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Adile Aydad. 22 Şubat 1912 - ö. 5 Kasım 1992Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Aziz Behiç Serengild. 1907 - ö. 1962Madde AdıGörüntüle
17Behiç Akd. 01 Ocak 1956 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Enis Behiç Koryürekd. 27 Mart 1893 - ö. 18 Ekim 1949Madde AdıGörüntüle