HAYRÎ, Hayreddîn Lâmî Efendi

(d. 1195/1780-81 - ö. 1267/1851)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Hayreddîn Lâmî Efendi, “Dâimâ bir gül-izârın nâr-ı aşkıyla yanar / İbn-i Vehbî nesl-i Sünbülzâde’den Hayrî-i zâr” beytinde de belirtildiği üzere Sünbülzâde Vehbî Efendi’nin oğludur. 1195/1780-81 yılında İstanbul’da doğdu. Fatîn Tezkiresi, Kâmûsu’l-A’lâm ve Sicill-i Osmânî’de adı Hayrullah Hayrî olarak yazılmıştır. Kadılık ve pek çok görevde bulunmuşsa da hayatının son zamanlarında fakir bir duruma düşmüş ve bu yüzden devlet ricâlinden kişilere tarih ve kasideler sunarak az da olsa aldığı caizelerle geçimini sağladı. Zilkade 1267/Ağustos-Eylül 1851’de vefat etti. 

Dîvânı olup olmadığı hususunda kaynaklarda bilgi verilmezken, şiirlerinden örnek olarak iki matla beyti (Kurnaz ve Tatcı 2001: I/265; M. Şemseddin Sami 1996: III/2076) ve bir gazeline yer verilir.  Tuhfe-i Nâilî şair hakkında kaynak olarak Ârif Hikmet Tezkiresi'ni gösterir. Söz konusu tezkirede sadece Lâmî adına bir gazel vardır. Bu gazelde de Lâmi mahlası kullanılmıştır. Şair ya iki mahlas kullandı ya da Ârif Hikmet Tezkiresi'ndeki Lâmi başka bir şairdir.

Kaynakça

Çifçi, Ömer (hzl.) Fatîn Davud Hâtimetü’l-Eş’âr. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10736,metinpdf.pdf. [Erişim Tarihi: 23.01.2015].127-28.

Erdem, Sadık (hzl.) (2014). Ârif Hikmet Tezkire-i Şuarâ. Ankara: TTK Yay. 

Kurnaz, Cemal- Tatcı, Mustafa (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî Divân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay. I/265.

M. Şemseddin Sami (1996). Kâmûsu’l-A’lâm. C. III. İstanbul: Kaşgar Neşriyat.

Mehmed Süreyyâ (1308-15). Sicill-i Osmânî. C. II, C. IV. İstanbul: Matbaa-i Âmire.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 28.01.2015
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

O Yûsûf-kıymetin bir dürlü kaçmazdım bahâsından

Harîdârân elin çekseydi zıll-i ibtilâsından

 

İsâbet itdim ammâ hâline ta‘bîr-i anberde

Hatın müşke müşâbihdir didim tevbe hatâsından

 

Tasavvur eyledikçe sînesin âğûş-ı vuslatda

Dil-i âşık döner mir’ât-ı hurşîde safâsından

 

Varup meyhâneye ferş-i hasîr-i ayş u nûş itsek

Usandık zâhid-i mescid-nişînin bu riyâsından

 

Ruh-ı sâki ne mihr-i âlem-ârâdır ki aks itse

Döner câm u hilâli bedre te’sîr-i ziyâsından

 

Anıp gülnâr-ı la‘lin eyleme âzürde-i dendân

Ki cân virsek de sonra kurtuluş yok diş kirâsından

 

Bu gülşende açılmaz gonce-i ümmîd-i ehl-i dil

Gelürse nefha-i Îsâ dahi bâd-ı sabâsından

 

Viren bu âb u tâbı eşk u âh-ı âşıkân sanma

Sitanbul dilberi nâzik olur âb u havâsından

 

Bu rû-yı tâb-nâk ile ne bâğa cilve-rîz olsa

Gül-i hurşîd olur üşküfte zerrât-ı fezâsından

 

Bana pîrân-ı devrân ile ülfet hoş gelir Hayrî

Cihânın nev-cüvânân ü atâsız bî-vefâsından

(Çifçi, Ömer (hzl.) Fatîn Davud Hâtimetü’l-Eş’âr. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10736,metinpdf.pdf. 127-28.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ÂKİF, Kapıcılar Kethüdâsı-zâde Seferlili Âkif Beyd. ? - ö. 19. yy.Doğum YeriGörüntüle
2Nurettin Topçud. 20 Kasım 1909 - ö. 10 Temmuz 1975Doğum YeriGörüntüle
3CEVRÎ, İbrâhîm Çelebid. 1595(?) - ö. 1654Doğum YeriGörüntüle
4ÂKİF, Kapıcılar Kethüdâsı-zâde Seferlili Âkif Beyd. ? - ö. 19. yy.Doğum YılıGörüntüle
5Nurettin Topçud. 20 Kasım 1909 - ö. 10 Temmuz 1975Doğum YılıGörüntüle
6CEVRÎ, İbrâhîm Çelebid. 1595(?) - ö. 1654Doğum YılıGörüntüle
7ÂKİF, Kapıcılar Kethüdâsı-zâde Seferlili Âkif Beyd. ? - ö. 19. yy.Ölüm YılıGörüntüle
8Nurettin Topçud. 20 Kasım 1909 - ö. 10 Temmuz 1975Ölüm YılıGörüntüle
9CEVRÎ, İbrâhîm Çelebid. 1595(?) - ö. 1654Ölüm YılıGörüntüle
10ÂKİF, Kapıcılar Kethüdâsı-zâde Seferlili Âkif Beyd. ? - ö. 19. yy.MeslekGörüntüle
11Nurettin Topçud. 20 Kasım 1909 - ö. 10 Temmuz 1975MeslekGörüntüle
12CEVRÎ, İbrâhîm Çelebid. 1595(?) - ö. 1654MeslekGörüntüle
13ÂKİF, Kapıcılar Kethüdâsı-zâde Seferlili Âkif Beyd. ? - ö. 19. yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Nurettin Topçud. 20 Kasım 1909 - ö. 10 Temmuz 1975Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15CEVRÎ, İbrâhîm Çelebid. 1595(?) - ö. 1654Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ÂKİF, Kapıcılar Kethüdâsı-zâde Seferlili Âkif Beyd. ? - ö. 19. yy.Madde AdıGörüntüle
17Nurettin Topçud. 20 Kasım 1909 - ö. 10 Temmuz 1975Madde AdıGörüntüle
18CEVRÎ, İbrâhîm Çelebid. 1595(?) - ö. 1654Madde AdıGörüntüle