Madde Detay

Hayatı hakkında yeteri kadar bilgi bulunmayan Mümin, Napolyon’un Mısır’ı alması üzerine söylediği bir destandan varlığı tespit edilebilmektedir (Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi 1986: 467-468). Destanın yazılı olduğu cönkte bazı kayıtlardan Zileli olabileceği belirtilir. Cöngün sahibi Zileli Abdullah’ın ifadesine göre destanın yazılı bulunduğu sayfanın arkasında evlenme, ölüm ve doğum tarihleri kayıtlı şahıslar kendi ailelerindendir. Bu kayıtlarla destan aynı tarihi taşımakta ve aynı kalemden çıktığı anlaşılmaktadır. Bundan dolayı da Âşık Mümin’in 18. asırda yaşamış Zileli bir âşık olduğu muhakkak ve müftüzadelerden bulunduğu muhtemeldir (Öztelli 1944: 131).

Öztelli, H. Cahit (1944). Zile’li Şairler. Samsun: Aydoğdu Matbaası.

“Mümin” (1986). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C. 6. İstanbul: Dergâh Yay. 467-468.

Destan

Nice bir yatarsun gafletten uyan

Bu işlere agâh ol padişahım

Bir kaç rical ile valide sultan

Muindir kafire bil padişahım

hiç haberin var mı Mısır halinden

İçinde kalamdı kızdan gelinden

Alalım Mısır’ı kâfir elinden

Dini bütün vezir sal padişahım

Ne yazıklar oldu Mısır şehrine

Kilise yapıldı mescid yerine

İmdat gönder din-i islâmın carine

KKoyma hayfımızı al padişahım

Mısır’ın çevresi bir ova yazı

Cümle esir oldu gelini kızı

Çalalım kılıcı olalım gazi

Din yoluna şehit ol padişahım

Sefer et kâfire eyleme kusur

Kız gelin kalmadı çekildi yetişir

Fransız kâfire kalursa Mısır

Tacı tahtı terk et gel padişahım

Gel umur-u dinde meydan arala

A’da-yi din için ….

Yarın mahşer günü senden sorula

Alurlar hakkını kul padişahım

Hacı Bektaş ocakları uyansın

Yürüsün dal kılıç küffara dalsın

Ol Nil-i mübarek kana boyansın

Kâfire bir kılıç çal padişahım

Kafirin bu iş …. zordur

Dini islam olana namus ardır

Kâfirin gelmekten kasdı vardır

Mısırın ölmüştür bil padişahım

Sağına soluna ulaştır ferman

Tezelden bu işe eyle derman

Şehit ölüsü sanasın harman

Keremeyle imdada gel padişahım

Kulda medet yoktur yalvar Allaha

İslâm deyü inanırsın fellâha

Dengi yok dünyada ve hem billâha

Mısır elden gitti bil padişahım

Âşık Mümin der ki dayanmaz yürek

Ehl-i islâma Mısır’dır direk

Gerekmez sim ü zer bize din gerek

Kara gün içindir mal padişahım

Öztelli, H. Cahit (1944). Zile’li Şairler. Samsun: Aydoğdu Matbaası.131-32-33.