SA'ÎD, Topkapılı-zâde Mehmed Efendi

(d. ?/? - ö. 1134/1721)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Mehmed'dir. Şiirlerinde Sa'îd mahlasını kullandı. İstanbul'da doğdu. Babası İzmir Darphane Emîni Topkapılı Ahmed Efendi’dir. Râmiz Tezkiresi (1994: 162) ve Sicill-i Osmânî'de (1996: 1439) asıl ismi yanlışlıkla Ahmed olarak geçmektedir. Hattat divan şairlerindendir. Hat talimine Sultân III. Ahmed ve I. Mahmûd devri hattatlarından Eburreşîd unvanıyla tanınan Eğrikapılı Hoca Mehmed Râsim Efendi’nin (ö. 1756) yanında başladı. Ayrıca Mehmed Râsim Efendi’den Farsça dersleriyle beraber devrin önemli mantıkçı din adamlarından Yanyalı Esad Efendi’den (ö. 1730-31) diğer ilimler alanında ders aldı. 

Bir kutlama münasebetiyle İstanbul’a gelen İran Elçisini karşılamakla görevlendirilen hocası Esad Efendi ve İran Sefiri Sâmi Efendi’nin sohbetlerine katılma fırsatı buldu. Yetenekleri İran Sefiri Sami Efendi tarafından da görüldü. 1134/1721'de İstanbul'da vefat etti ve Ahmet Paşa Camii Mezarlığına defnedildi. Vefatı için Müstakim-zade (ö. 1782), “Hicret-i vuslat" (1134) terkibiyle tarih düşürdü. Mezar taşında hocası Râsim Efendi’nin hattı yer almaktadır.

Sa'îd, Râmiz’in deyişiyle, genç yaşta kendini tanıtma fırsatı bulan, nazımda ve nesirde temiz üslubuyla dikkati çeken bir şairdir (Erdem 1994: 162). Hadaset-i Sinnî Risâlesi adlı bir eserinin bulunduğunu söylense de (Karatay 2008: 384) kütüphanelerde bu eserin örneği yoktur.

 

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyya Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. 1439.

Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâ’sı. Ankra: AKM Yay. 162.

Karatay, Halit (2008). Hattat Divan Şairleri. Ankara: Akçağ Yay. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ADNAN DOĞAN
Yayın Tarihi: 03.07.2013
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Çıkdı eşküm çarha taraf devre-i nezzâreden

Tâsa vardı âb-ı çeşmüm halka-i fevvâreden

 

Böyle tîz oldukça şemşîr-i zebân-tîrimüz

Kurtılur mu hâtır-ı hâsed Saîdâ yâreden

(Karatay, Halit (2008). Hattat Divan Şairleri. Ankara: Akçağ Yay. 384.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1RAHMÎ, Hekimbaşı-zâde Abdurrahîm Rahmî Efendid. ? - ö. 1715’ten sonraDoğum YeriGörüntüle
2İZZÎ, Reis-zâde Mehmed Emîn İzzî Efendid. ? - ö. 1766-67?Doğum YeriGörüntüle
3HAYRÎ, Hayrullah Hayrî Efendid. 1818 - ö. 1866Doğum YeriGörüntüle
4RAHMÎ, Hekimbaşı-zâde Abdurrahîm Rahmî Efendid. ? - ö. 1715’ten sonraDoğum YılıGörüntüle
5İZZÎ, Reis-zâde Mehmed Emîn İzzî Efendid. ? - ö. 1766-67?Doğum YılıGörüntüle
6HAYRÎ, Hayrullah Hayrî Efendid. 1818 - ö. 1866Doğum YılıGörüntüle
7RAHMÎ, Hekimbaşı-zâde Abdurrahîm Rahmî Efendid. ? - ö. 1715’ten sonraÖlüm YılıGörüntüle
8İZZÎ, Reis-zâde Mehmed Emîn İzzî Efendid. ? - ö. 1766-67?Ölüm YılıGörüntüle
9HAYRÎ, Hayrullah Hayrî Efendid. 1818 - ö. 1866Ölüm YılıGörüntüle
10RAHMÎ, Hekimbaşı-zâde Abdurrahîm Rahmî Efendid. ? - ö. 1715’ten sonraMeslekGörüntüle
11İZZÎ, Reis-zâde Mehmed Emîn İzzî Efendid. ? - ö. 1766-67?MeslekGörüntüle
12HAYRÎ, Hayrullah Hayrî Efendid. 1818 - ö. 1866MeslekGörüntüle
13RAHMÎ, Hekimbaşı-zâde Abdurrahîm Rahmî Efendid. ? - ö. 1715’ten sonraAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14İZZÎ, Reis-zâde Mehmed Emîn İzzî Efendid. ? - ö. 1766-67?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HAYRÎ, Hayrullah Hayrî Efendid. 1818 - ö. 1866Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16RAHMÎ, Hekimbaşı-zâde Abdurrahîm Rahmî Efendid. ? - ö. 1715’ten sonraMadde AdıGörüntüle
17İZZÎ, Reis-zâde Mehmed Emîn İzzî Efendid. ? - ö. 1766-67?Madde AdıGörüntüle
18HAYRÎ, Hayrullah Hayrî Efendid. 1818 - ö. 1866Madde AdıGörüntüle