Türâbî/Nidâî, Yekçeşm Mehmed Türâbî Çelebi

(d. ?/? - ö. 1131/1718)
hattat, ser-müezzin, vakanüvis, şair
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

  İstanbullu olan Türâbî kaynaklarda Nidâî ve Yekçeşm Mehmed isimleriyle de zikredilmektedir.

  Tuhfe-i Hattâtîn’de anlatıldığı üzere Koca Mustafa Paşa Camii yakınlarında oturan Mehmed Çelebi bu vesileyle de meşhur hattat Hâfız Osman’dan hatta icazet aldı. Katılmış olduğu Belgrad seferi sırasında 1102/1690 tarihinde kaza eseri tek gözünü kaybedince “Yekçeşm” lakabıyla anılmaya başlayan Mehmed Türâbî, ser-müezzin-i şehriyârî olması yanında bir çok kez vakanüvislik de yapmıştır. Müstakimzâde Süleyman Sadeddin yine Tuhfe-i Hattâtîn isimli eserinde “Figân” kelimesinin ebced hesabıyla onun ölüm tarihi olan 1131/1718 tarihini işaret ettiğini belirtmektedir.

 Yekçeşm Mehmed Türâbî Çelebi, celî müsennâ tarzı yazıda başarılı bir hattat olarak gösterilmiştir. Hâfız Osman’ın meşhur öğrencileri arasında gösterilmektedir. Bugün Beyazıt’ta Besim Ömer Paşa Caddesi ile Profesör Ümit Yaşar Doğanay Sokağı’nın kesiştiği yerde yer alan Kaptân-ı deryâ Hacı İbrahim Paşa’nın yaptırdığı camide bulunan levhaların onun tarafından yazıldığı belirtilmektedir. Müezzinlliği sebebiyle “Nidâî” mahlasını alıp “basit” şiirler söylediği ifade ediliyorsa da bu şiir örneklerine tesadüf edilmemektedir.

Kaynakça

Alparslan, Ali (1999). Osmanlı Hat Sanatı Tarihi. İstanbul: YKY. 71.

Altınok, Baki Yaşa (2006). Turâbî Dîvânı/Yanbolulu Ali Turâbî Baba. İstanbul: Horasan Yay. 14.

Azar, Birol (2005). Türabî Divânı (İnceleme-Metin). Doktora Tezi. Elazığ: Fırat Üniversitesi. 78.

Karatay, Halit (2008). Hattat Divân Şâirleri. Ankara: Akçağ Yay. 440.

Müstakimzâde Süleyman Sadedddin Efendi (1928). Tuhfe-i Hattâtîn. İstanbul: Devlet Matbaaası. 485-86.

Tuman, Mehmed Nâil (2001). Tuhfe-i Nâilî. C. 1. Ankara: Bizim Büro Yay. 129.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. MÜJGÂN ÇAKIR
Yayın Tarihi: 01.09.2014
Güncelleme Tarihi: 23.11.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HAKKI, Hacı İbrâhim Hakkı Efendid. 1826 - ö. 1889Doğum YeriGörüntüle
2NÂFİ‘, Yahyâ Çelebi-zâde Mehmed Abdünnâfi‘ Efendid. ? - ö. 1857Doğum YeriGörüntüle
3ŞEREF, Es'ad-zâde Mehmed Şeref Efendid. ? - ö. 1748Doğum YeriGörüntüle
4HAKKI, Hacı İbrâhim Hakkı Efendid. 1826 - ö. 1889Doğum YılıGörüntüle
5NÂFİ‘, Yahyâ Çelebi-zâde Mehmed Abdünnâfi‘ Efendid. ? - ö. 1857Doğum YılıGörüntüle
6ŞEREF, Es'ad-zâde Mehmed Şeref Efendid. ? - ö. 1748Doğum YılıGörüntüle
7HAKKI, Hacı İbrâhim Hakkı Efendid. 1826 - ö. 1889Ölüm YılıGörüntüle
8NÂFİ‘, Yahyâ Çelebi-zâde Mehmed Abdünnâfi‘ Efendid. ? - ö. 1857Ölüm YılıGörüntüle
9ŞEREF, Es'ad-zâde Mehmed Şeref Efendid. ? - ö. 1748Ölüm YılıGörüntüle
10HAKKI, Hacı İbrâhim Hakkı Efendid. 1826 - ö. 1889MeslekGörüntüle
11NÂFİ‘, Yahyâ Çelebi-zâde Mehmed Abdünnâfi‘ Efendid. ? - ö. 1857MeslekGörüntüle
12ŞEREF, Es'ad-zâde Mehmed Şeref Efendid. ? - ö. 1748MeslekGörüntüle
13HAKKI, Hacı İbrâhim Hakkı Efendid. 1826 - ö. 1889Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14NÂFİ‘, Yahyâ Çelebi-zâde Mehmed Abdünnâfi‘ Efendid. ? - ö. 1857Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ŞEREF, Es'ad-zâde Mehmed Şeref Efendid. ? - ö. 1748Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HAKKI, Hacı İbrâhim Hakkı Efendid. 1826 - ö. 1889Madde AdıGörüntüle
17NÂFİ‘, Yahyâ Çelebi-zâde Mehmed Abdünnâfi‘ Efendid. ? - ö. 1857Madde AdıGörüntüle
18ŞEREF, Es'ad-zâde Mehmed Şeref Efendid. ? - ö. 1748Madde AdıGörüntüle