Türâbî/Nidâî, Yekçeşm Mehmed Türâbî Çelebi

(d. ?/? - ö. 1131/1718)
hattat, ser-müezzin, vakanüvis, şair
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

  İstanbullu olan Türâbî kaynaklarda Nidâî ve Yekçeşm Mehmed isimleriyle de zikredilmektedir.

  Tuhfe-i Hattâtîn’de anlatıldığı üzere Koca Mustafa Paşa Camii yakınlarında oturan Mehmed Çelebi bu vesileyle de meşhur hattat Hâfız Osman’dan hatta icazet aldı. Katılmış olduğu Belgrad seferi sırasında 1102/1690 tarihinde kaza eseri tek gözünü kaybedince “Yekçeşm” lakabıyla anılmaya başlayan Mehmed Türâbî, ser-müezzin-i şehriyârî olması yanında bir çok kez vakanüvislik de yapmıştır. Müstakimzâde Süleyman Sadeddin yine Tuhfe-i Hattâtîn isimli eserinde “Figân” kelimesinin ebced hesabıyla onun ölüm tarihi olan 1131/1718 tarihini işaret ettiğini belirtmektedir.

 Yekçeşm Mehmed Türâbî Çelebi, celî müsennâ tarzı yazıda başarılı bir hattat olarak gösterilmiştir. Hâfız Osman’ın meşhur öğrencileri arasında gösterilmektedir. Bugün Beyazıt’ta Besim Ömer Paşa Caddesi ile Profesör Ümit Yaşar Doğanay Sokağı’nın kesiştiği yerde yer alan Kaptân-ı deryâ Hacı İbrahim Paşa’nın yaptırdığı camide bulunan levhaların onun tarafından yazıldığı belirtilmektedir. Müezzinlliği sebebiyle “Nidâî” mahlasını alıp “basit” şiirler söylediği ifade ediliyorsa da bu şiir örneklerine tesadüf edilmemektedir.

Kaynakça

Alparslan, Ali (1999). Osmanlı Hat Sanatı Tarihi. İstanbul: YKY. 71.

Altınok, Baki Yaşa (2006). Turâbî Dîvânı/Yanbolulu Ali Turâbî Baba. İstanbul: Horasan Yay. 14.

Azar, Birol (2005). Türabî Divânı (İnceleme-Metin). Doktora Tezi. Elazığ: Fırat Üniversitesi. 78.

Karatay, Halit (2008). Hattat Divân Şâirleri. Ankara: Akçağ Yay. 440.

Müstakimzâde Süleyman Sadedddin Efendi (1928). Tuhfe-i Hattâtîn. İstanbul: Devlet Matbaaası. 485-86.

Tuman, Mehmed Nâil (2001). Tuhfe-i Nâilî. C. 1. Ankara: Bizim Büro Yay. 129.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. MÜJGÂN ÇAKIR
Yayın Tarihi: 01.09.2014
Güncelleme Tarihi: 23.11.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ÂRİF, Çalkandı-zâde Mustafa Ârif Efendid. ? - ö. 1771-1772Doğum YeriGörüntüle
2SIDKÎ (SITKÎ HATUN), Emetullah Kadınd. ? - ö. 1703Doğum YeriGörüntüle
3FÂZIL, Hâfız Hacı Tâhir Efendid. 1762-63 - ö. 1795-96Doğum YeriGörüntüle
4ÂRİF, Çalkandı-zâde Mustafa Ârif Efendid. ? - ö. 1771-1772Doğum YılıGörüntüle
5SIDKÎ (SITKÎ HATUN), Emetullah Kadınd. ? - ö. 1703Doğum YılıGörüntüle
6FÂZIL, Hâfız Hacı Tâhir Efendid. 1762-63 - ö. 1795-96Doğum YılıGörüntüle
7ÂRİF, Çalkandı-zâde Mustafa Ârif Efendid. ? - ö. 1771-1772Ölüm YılıGörüntüle
8SIDKÎ (SITKÎ HATUN), Emetullah Kadınd. ? - ö. 1703Ölüm YılıGörüntüle
9FÂZIL, Hâfız Hacı Tâhir Efendid. 1762-63 - ö. 1795-96Ölüm YılıGörüntüle
10ÂRİF, Çalkandı-zâde Mustafa Ârif Efendid. ? - ö. 1771-1772MeslekGörüntüle
11SIDKÎ (SITKÎ HATUN), Emetullah Kadınd. ? - ö. 1703MeslekGörüntüle
12FÂZIL, Hâfız Hacı Tâhir Efendid. 1762-63 - ö. 1795-96MeslekGörüntüle
13ÂRİF, Çalkandı-zâde Mustafa Ârif Efendid. ? - ö. 1771-1772Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SIDKÎ (SITKÎ HATUN), Emetullah Kadınd. ? - ö. 1703Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15FÂZIL, Hâfız Hacı Tâhir Efendid. 1762-63 - ö. 1795-96Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ÂRİF, Çalkandı-zâde Mustafa Ârif Efendid. ? - ö. 1771-1772Madde AdıGörüntüle
17SIDKÎ (SITKÎ HATUN), Emetullah Kadınd. ? - ö. 1703Madde AdıGörüntüle
18FÂZIL, Hâfız Hacı Tâhir Efendid. 1762-63 - ö. 1795-96Madde AdıGörüntüle