Türâbî/Nidâî, Yekçeşm Mehmed Türâbî Çelebi

(d. ?/? - ö. 1131/1718)
hattat, ser-müezzin, vakanüvis, şair
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

  İstanbullu olan Türâbî kaynaklarda Nidâî ve Yekçeşm Mehmed isimleriyle de zikredilmektedir.

  Tuhfe-i Hattâtîn’de anlatıldığı üzere Koca Mustafa Paşa Camii yakınlarında oturan Mehmed Çelebi bu vesileyle de meşhur hattat Hâfız Osman’dan hatta icazet aldı. Katılmış olduğu Belgrad seferi sırasında 1102/1690 tarihinde kaza eseri tek gözünü kaybedince “Yekçeşm” lakabıyla anılmaya başlayan Mehmed Türâbî, ser-müezzin-i şehriyârî olması yanında bir çok kez vakanüvislik de yapmıştır. Müstakimzâde Süleyman Sadeddin yine Tuhfe-i Hattâtîn isimli eserinde “Figân” kelimesinin ebced hesabıyla onun ölüm tarihi olan 1131/1718 tarihini işaret ettiğini belirtmektedir.

 Yekçeşm Mehmed Türâbî Çelebi, celî müsennâ tarzı yazıda başarılı bir hattat olarak gösterilmiştir. Hâfız Osman’ın meşhur öğrencileri arasında gösterilmektedir. Bugün Beyazıt’ta Besim Ömer Paşa Caddesi ile Profesör Ümit Yaşar Doğanay Sokağı’nın kesiştiği yerde yer alan Kaptân-ı deryâ Hacı İbrahim Paşa’nın yaptırdığı camide bulunan levhaların onun tarafından yazıldığı belirtilmektedir. Müezzinlliği sebebiyle “Nidâî” mahlasını alıp “basit” şiirler söylediği ifade ediliyorsa da bu şiir örneklerine tesadüf edilmemektedir.

Kaynakça

Alparslan, Ali (1999). Osmanlı Hat Sanatı Tarihi. İstanbul: YKY. 71.

Altınok, Baki Yaşa (2006). Turâbî Dîvânı/Yanbolulu Ali Turâbî Baba. İstanbul: Horasan Yay. 14.

Azar, Birol (2005). Türabî Divânı (İnceleme-Metin). Doktora Tezi. Elazığ: Fırat Üniversitesi. 78.

Karatay, Halit (2008). Hattat Divân Şâirleri. Ankara: Akçağ Yay. 440.

Müstakimzâde Süleyman Sadedddin Efendi (1928). Tuhfe-i Hattâtîn. İstanbul: Devlet Matbaaası. 485-86.

Tuman, Mehmed Nâil (2001). Tuhfe-i Nâilî. C. 1. Ankara: Bizim Büro Yay. 129.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. MÜJGÂN ÇAKIR
Yayın Tarihi: 01.09.2014
Güncelleme Tarihi: 23.11.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1BÂKÎ, Hattat Abdülbâkî Efendid. ? - ö. 1779-80Doğum YeriGörüntüle
2ABDÎ, Sarı Abdullah Efendid. 12 Mart 1584 - ö. 27 Ekim 1660Doğum YeriGörüntüle
3Melih Erçind. 12 Ağustos 1919 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4BÂKÎ, Hattat Abdülbâkî Efendid. ? - ö. 1779-80Doğum YılıGörüntüle
5ABDÎ, Sarı Abdullah Efendid. 12 Mart 1584 - ö. 27 Ekim 1660Doğum YılıGörüntüle
6Melih Erçind. 12 Ağustos 1919 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7BÂKÎ, Hattat Abdülbâkî Efendid. ? - ö. 1779-80Ölüm YılıGörüntüle
8ABDÎ, Sarı Abdullah Efendid. 12 Mart 1584 - ö. 27 Ekim 1660Ölüm YılıGörüntüle
9Melih Erçind. 12 Ağustos 1919 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10BÂKÎ, Hattat Abdülbâkî Efendid. ? - ö. 1779-80MeslekGörüntüle
11ABDÎ, Sarı Abdullah Efendid. 12 Mart 1584 - ö. 27 Ekim 1660MeslekGörüntüle
12Melih Erçind. 12 Ağustos 1919 - ö. ?MeslekGörüntüle
13BÂKÎ, Hattat Abdülbâkî Efendid. ? - ö. 1779-80Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ABDÎ, Sarı Abdullah Efendid. 12 Mart 1584 - ö. 27 Ekim 1660Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Melih Erçind. 12 Ağustos 1919 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16BÂKÎ, Hattat Abdülbâkî Efendid. ? - ö. 1779-80Madde AdıGörüntüle
17ABDÎ, Sarı Abdullah Efendid. 12 Mart 1584 - ö. 27 Ekim 1660Madde AdıGörüntüle
18Melih Erçind. 12 Ağustos 1919 - ö. ?Madde AdıGörüntüle