Türâbî/Nidâî, Yekçeşm Mehmed Türâbî Çelebi

(d. ?/? - ö. 1131/1718)
hattat, ser-müezzin, vakanüvis, şair
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

  İstanbullu olan Türâbî kaynaklarda Nidâî ve Yekçeşm Mehmed isimleriyle de zikredilmektedir.

  Tuhfe-i Hattâtîn’de anlatıldığı üzere Koca Mustafa Paşa Camii yakınlarında oturan Mehmed Çelebi bu vesileyle de meşhur hattat Hâfız Osman’dan hatta icazet aldı. Katılmış olduğu Belgrad seferi sırasında 1102/1690 tarihinde kaza eseri tek gözünü kaybedince “Yekçeşm” lakabıyla anılmaya başlayan Mehmed Türâbî, ser-müezzin-i şehriyârî olması yanında bir çok kez vakanüvislik de yapmıştır. Müstakimzâde Süleyman Sadeddin yine Tuhfe-i Hattâtîn isimli eserinde “Figân” kelimesinin ebced hesabıyla onun ölüm tarihi olan 1131/1718 tarihini işaret ettiğini belirtmektedir.

 Yekçeşm Mehmed Türâbî Çelebi, celî müsennâ tarzı yazıda başarılı bir hattat olarak gösterilmiştir. Hâfız Osman’ın meşhur öğrencileri arasında gösterilmektedir. Bugün Beyazıt’ta Besim Ömer Paşa Caddesi ile Profesör Ümit Yaşar Doğanay Sokağı’nın kesiştiği yerde yer alan Kaptân-ı deryâ Hacı İbrahim Paşa’nın yaptırdığı camide bulunan levhaların onun tarafından yazıldığı belirtilmektedir. Müezzinlliği sebebiyle “Nidâî” mahlasını alıp “basit” şiirler söylediği ifade ediliyorsa da bu şiir örneklerine tesadüf edilmemektedir.

Kaynakça

Alparslan, Ali (1999). Osmanlı Hat Sanatı Tarihi. İstanbul: YKY. 71.

Altınok, Baki Yaşa (2006). Turâbî Dîvânı/Yanbolulu Ali Turâbî Baba. İstanbul: Horasan Yay. 14.

Azar, Birol (2005). Türabî Divânı (İnceleme-Metin). Doktora Tezi. Elazığ: Fırat Üniversitesi. 78.

Karatay, Halit (2008). Hattat Divân Şâirleri. Ankara: Akçağ Yay. 440.

Müstakimzâde Süleyman Sadedddin Efendi (1928). Tuhfe-i Hattâtîn. İstanbul: Devlet Matbaaası. 485-86.

Tuman, Mehmed Nâil (2001). Tuhfe-i Nâilî. C. 1. Ankara: Bizim Büro Yay. 129.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. MÜJGÂN ÇAKIR
Yayın Tarihi: 01.09.2014
Güncelleme Tarihi: 23.11.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ADLÎ, Süleyman-zâde Mehmed Efendid. ? - ö. 1743-44Doğum YeriGörüntüle
2FAHRÎ, Hacı Fahreddîn Efendid. ? - ö. 1861 ds.Doğum YeriGörüntüle
3Şinasid. 1826 - ö. 12 Eylül 1871Doğum YeriGörüntüle
4ADLÎ, Süleyman-zâde Mehmed Efendid. ? - ö. 1743-44Doğum YılıGörüntüle
5FAHRÎ, Hacı Fahreddîn Efendid. ? - ö. 1861 ds.Doğum YılıGörüntüle
6Şinasid. 1826 - ö. 12 Eylül 1871Doğum YılıGörüntüle
7ADLÎ, Süleyman-zâde Mehmed Efendid. ? - ö. 1743-44Ölüm YılıGörüntüle
8FAHRÎ, Hacı Fahreddîn Efendid. ? - ö. 1861 ds.Ölüm YılıGörüntüle
9Şinasid. 1826 - ö. 12 Eylül 1871Ölüm YılıGörüntüle
10ADLÎ, Süleyman-zâde Mehmed Efendid. ? - ö. 1743-44MeslekGörüntüle
11FAHRÎ, Hacı Fahreddîn Efendid. ? - ö. 1861 ds.MeslekGörüntüle
12Şinasid. 1826 - ö. 12 Eylül 1871MeslekGörüntüle
13ADLÎ, Süleyman-zâde Mehmed Efendid. ? - ö. 1743-44Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14FAHRÎ, Hacı Fahreddîn Efendid. ? - ö. 1861 ds.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Şinasid. 1826 - ö. 12 Eylül 1871Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ADLÎ, Süleyman-zâde Mehmed Efendid. ? - ö. 1743-44Madde AdıGörüntüle
17FAHRÎ, Hacı Fahreddîn Efendid. ? - ö. 1861 ds.Madde AdıGörüntüle
18Şinasid. 1826 - ö. 12 Eylül 1871Madde AdıGörüntüle