Türâbî/Nidâî, Yekçeşm Mehmed Türâbî Çelebi

(d. ?/? - ö. 1131/1718)
hattat, ser-müezzin, vakanüvis, şair
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

  İstanbullu olan Türâbî kaynaklarda Nidâî ve Yekçeşm Mehmed isimleriyle de zikredilmektedir.

  Tuhfe-i Hattâtîn’de anlatıldığı üzere Koca Mustafa Paşa Camii yakınlarında oturan Mehmed Çelebi bu vesileyle de meşhur hattat Hâfız Osman’dan hatta icazet aldı. Katılmış olduğu Belgrad seferi sırasında 1102/1690 tarihinde kaza eseri tek gözünü kaybedince “Yekçeşm” lakabıyla anılmaya başlayan Mehmed Türâbî, ser-müezzin-i şehriyârî olması yanında bir çok kez vakanüvislik de yapmıştır. Müstakimzâde Süleyman Sadeddin yine Tuhfe-i Hattâtîn isimli eserinde “Figân” kelimesinin ebced hesabıyla onun ölüm tarihi olan 1131/1718 tarihini işaret ettiğini belirtmektedir.

 Yekçeşm Mehmed Türâbî Çelebi, celî müsennâ tarzı yazıda başarılı bir hattat olarak gösterilmiştir. Hâfız Osman’ın meşhur öğrencileri arasında gösterilmektedir. Bugün Beyazıt’ta Besim Ömer Paşa Caddesi ile Profesör Ümit Yaşar Doğanay Sokağı’nın kesiştiği yerde yer alan Kaptân-ı deryâ Hacı İbrahim Paşa’nın yaptırdığı camide bulunan levhaların onun tarafından yazıldığı belirtilmektedir. Müezzinlliği sebebiyle “Nidâî” mahlasını alıp “basit” şiirler söylediği ifade ediliyorsa da bu şiir örneklerine tesadüf edilmemektedir.

Kaynakça

Alparslan, Ali (1999). Osmanlı Hat Sanatı Tarihi. İstanbul: YKY. 71.

Altınok, Baki Yaşa (2006). Turâbî Dîvânı/Yanbolulu Ali Turâbî Baba. İstanbul: Horasan Yay. 14.

Azar, Birol (2005). Türabî Divânı (İnceleme-Metin). Doktora Tezi. Elazığ: Fırat Üniversitesi. 78.

Karatay, Halit (2008). Hattat Divân Şâirleri. Ankara: Akçağ Yay. 440.

Müstakimzâde Süleyman Sadedddin Efendi (1928). Tuhfe-i Hattâtîn. İstanbul: Devlet Matbaaası. 485-86.

Tuman, Mehmed Nâil (2001). Tuhfe-i Nâilî. C. 1. Ankara: Bizim Büro Yay. 129.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. MÜJGÂN ÇAKIR
Yayın Tarihi: 01.09.2014
Güncelleme Tarihi: 23.11.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İSMETÎ, Mehmed İsmetî Çelebid. 1611-1613 - ö. 1665Doğum YeriGörüntüle
2HAYRÎ, Hayreddîn Lâmî Efendid. 1780-81 - ö. 1851Doğum YeriGörüntüle
3HUSREVÎ, Mevlana Husrevoğlud. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4İSMETÎ, Mehmed İsmetî Çelebid. 1611-1613 - ö. 1665Doğum YılıGörüntüle
5HAYRÎ, Hayreddîn Lâmî Efendid. 1780-81 - ö. 1851Doğum YılıGörüntüle
6HUSREVÎ, Mevlana Husrevoğlud. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7İSMETÎ, Mehmed İsmetî Çelebid. 1611-1613 - ö. 1665Ölüm YılıGörüntüle
8HAYRÎ, Hayreddîn Lâmî Efendid. 1780-81 - ö. 1851Ölüm YılıGörüntüle
9HUSREVÎ, Mevlana Husrevoğlud. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10İSMETÎ, Mehmed İsmetî Çelebid. 1611-1613 - ö. 1665MeslekGörüntüle
11HAYRÎ, Hayreddîn Lâmî Efendid. 1780-81 - ö. 1851MeslekGörüntüle
12HUSREVÎ, Mevlana Husrevoğlud. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13İSMETÎ, Mehmed İsmetî Çelebid. 1611-1613 - ö. 1665Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HAYRÎ, Hayreddîn Lâmî Efendid. 1780-81 - ö. 1851Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HUSREVÎ, Mevlana Husrevoğlud. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İSMETÎ, Mehmed İsmetî Çelebid. 1611-1613 - ö. 1665Madde AdıGörüntüle
17HAYRÎ, Hayreddîn Lâmî Efendid. 1780-81 - ö. 1851Madde AdıGörüntüle
18HUSREVÎ, Mevlana Husrevoğlud. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle