Hakkı Tarık Us

(d. 1889 / ö. 21 Ekim 1956)
Gazeteci, yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı İsmail Hakkı olup Hacı Hasan Hulusi Efendi ile Sıdıka Hanım’ın oğlu olarak Manisa Gördes’te doğdu. İlk ve orta öğrenimini burada tamamladı. 1900’de Gördes’e kaymakam olarak atanan Şair Eşref tarafından şiirleri beğenilince bunları İzmir ve İstanbul gazetelerine göndererek basın hayatına ilk adımını attı. 1906’da Gördes Belediyesi’nde sandık eminliği ve Evkaf Komisyonu kâtipliği görevine getirildi. Ağabeyi Mehmet Asım’ın isteğiyle İstanbul’a giderek Hukuk Fakültesi’ne kaydoldu ve ağabeyinin yardımıyla Tanin’de çalışmaya başladı. Tercüman-ı Hakikat ve Tasvir-i Efkâr’da da çalışan Hakkı Tarık, 1911’de Hukuk Fakültesi’ni bitirince İttihat ve Terakki tarafından Hakikat gazetesini yönetmesi için Eskişehir’e gönderildi. Bir yıl kaldığı Eskişehir’den Hakikat’i Anadolu’da çıkan en etkili gazetelerden biri haline getirmiş olarak İstanbul’a döndü. Tedavi için İsviçre’ye gitmesi gereken ağabeyi Mehmet Asım’ın Dârülmuallimîn-i Âliye’deki derslerini üstlendi. Kısa süren bu görevinin ardından İstanbul Sultanisi’ne Türkçe öğretmeni olarak atandı ve burada 1923’te milletvekili seçilinceye kadar çalıştı. Bu görevinin yanında İstanbul Mercan Lisesi ve Galatasaray Lisesi’nde de öğretmenlik yaptı.

Hakkı Tarık, 1917’de Ahmet Emin Yalman ve Mehmet Asım Us’un çıkarmaya başladığı Vakit gazetesinde siyasi ve edebi konularda yazılar yazmıştır. Muallimler Cemiyeti, Matbuat Cemiyeti, Türk Basın Birliği ve Türk Dil Kurumu başkanlıklarında bulunmuştur. Cumhuriyet’in ilanı ile birlikte 1923-1936 arasında dört dönem Giresun milletvekilliği yapmıştır. 1943’te yazı hayatında elli yılını dolduran yazarlar için düzenlediği jübilenin ardından 1944’te Ahmed Midhat Efendi için de bir jübile düzenlemiştir. Kitap, dergi ve gazete gibi çeşitli kaynaklardan oluşan koleksiyonu bugün Beyazıt Devlet Kütüphanesi’nde bulunmaktadır.

Kaynakça

Akbayar, Nuri, O. Koloğlu (1996). Gazeteci Bir Aile Mehmet Asım, Hakkı Tarık, Hasan Rasim Us’lar. Ankara: ÇGD Yayınları.

ERSOY, Tuğba (2011). Vakit Gazetesinde Edebî Ve Kültürel Hareketlilik. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

Işık, İhsan (2004). “US, Hakkı Tarık”. Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi. C. 3.Ankara: Elvan Yayınları. 1836.

Us, Asım(2012). Gördüklerim Duyduklarım Duygularım. hzl. İ. Dervişoğlu . İstanbul: Kitabevi Yayınları.
Uysal, Zeynep (1991). Us Kardeşler ve Vakit Gazetesi. İstanbul: İstanbul Basın Kurumu Tesisleri Yayını.

(1998) “US, Hakkı Tarık”. Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C. VIII. İstanbul: Dergah Yay. 462 .

(2001) “US, Hakkı Tarık”. Tanzimat’tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. C. II. İstanbul: YKY Yay. 1027.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. AYŞE AŞIR
Yayın Tarihi: 23.10.2018
Güncelleme Tarihi: 20.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Meclis-i Mebusan IVakıt Gazete Matbaa / İstanbul1940Derleme
50 Yıl (Son Asır Türk Muharrirlerinin Jübile Merasimi Hatırası)- / İstanbul1943Derleme
CHP Kurultay Üyelerine Bu Toplantıda Düşen Büyük Vazifeler? / ?1947Diğer
Ahmed Mithat Efendi ile Şair Fıtnat HanımVakıt Matbaası / İstanbul1948Mektup
İzmit Körfezinde Bir Gezinti? / İstanbul1952Diğer
İstanbul Fethinin 500. Yıldönümünde FatihVakıt Matbaası / İstanbul1953Diğer
Meclisi Mebusan IIVakıt Matbaası / İstanbul1954Derleme
Bir Jübilenin İntibâları: Ahmed Midhat’ı AnıyoruzVakıt Matbaası / İstanbul1955Derleme

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1YÜSRÎ/Yüsri Hızır Efendi, Satranççı Hızır Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2MÜRÎDÎ, Mürîdî-i Aydınî, Aydınlı Mürîdîd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ŞUHUDÎ, Şuhudî Çelebid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4ALİ HAKİ EDNA/HARHARİ/FİGANÎ/HİCRANÎ/EDNAÎ/GULAMÎ/VİSALÎ/GEDAÎ, Ali Doğand. 1889 - ö. 1961Doğum YılıGörüntüle
5Zeki Mesut Alsand. 15 Mayıs 1889 - ö. 24 Eylül 1984Doğum YılıGörüntüle
6HÂKÎ, Emîn Hâkî Beyd. 1889 - ö. 1920Doğum YılıGörüntüle
7Ercüment Ekrem Talud. 1888 - ö. 16 Aralık 1956Ölüm YılıGörüntüle
8BABA SALİM, Mehmet Salim Öğütçend. 15.03.1887 - ö. 29.12.1956Ölüm YılıGörüntüle
9ZÜLÂLÎ, Yusuf Köktend. 1873 - ö. 18.12.1956Ölüm YılıGörüntüle
10Orhan Asenad. 7 Ocak 1922 - ö. 15 Şubat 2001MeslekGörüntüle
11Cem Kalenderd. 17 Mayıs 1976 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Şerif Aktaşd. 5 Şubat 1945 - ö. 10 Haziran 2013MeslekGörüntüle
13Muhsin Ertuğruld. 07 Mart 1892 - ö. 29 Nisan 1979Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Salih Zeki Aktayd. 1896 - ö. 21 Mart 1971Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Ahmet Cevat Emred. 1 Eylül 1876 - ö. 10 Aralık 1961Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Hakkı Kamil Beşed. 1899 - ö. 15 Ocak 1982Madde AdıGörüntüle
17HAKKI PAŞA, Hasan Hakkı Paşa, İşkodralıd. 1826 - ö. 1896Madde AdıGörüntüle
18İsmail Hakkı Yılanlıoğlud. 1918 - ö. 6 Temmuz 1992Madde AdıGörüntüle