VAHDETİ BABA

(d. ?/? - ö. ?/1598)
tekke şairi
(Tekke / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Bir Bektaşi ozanı olan Vahdeti, Fazullah Hurufî’nin görüşlerini benimsemiş, Sersem Ali Baba’dan el almıştır. Hurufi ve melamet neş’esindedir. 1598 tarihinde vefat etmiştir. Eserleri öğretici içeriklidir. İnancını şiirlerinde büyük bir beceriyle işlemiştir. Vahdeti’nin şiirlerinde odak sorun insandır. Ona göre insan birtakım gizemli yazılardan, harflerden oluşan bir bütündür. Özünde Tanrı’yı yansıtır. Tanrı’yı ve insanı anlayabilmek için bu gizemli yazıları iyi okumak, çözümlemek gerekir. Vahdeti’de derin bir Ali sevgisi bulunduğu açıktır. Yaratılış yoktan var olma değil, bir düzenleme bir biçimlemedir. Ona göre, Tanrı üstün gücü ile toprağı, yeli, odu, suyu yoğurdu ve hamurundan varlık türlerini oluşturdu. Şiirlerinde bir inanç ve felsefe sergilemiştir. Ona göre, Hacı Bektaş Veli, Ali gizlerinin toplandığı yerdir. Muhammed ışığının da görünüş alanıdır. Vahdeti’nin dili yumuşak, yer yer ağdalı, akıcı ve içtendir. Kırsal kesim ozanı değildir, daha çok kentlerde tanınmaktadır.

Kaynakça

Koca, Turgut (1990). Bektaşi Nefesleri ve Şairleri. İstanbul: Maarif Kitaphanesi Matbaası.

Özmen, İsmail (1995). Alevi Bektaşi Şiir Antolojisi. C. 2. Ankara: Saypa Yayın Dağıtım. 

"Vahdeti" (1998). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C. 8. İstanbul: Dergâh Yay. 497.

 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜLFİKAR BAYRAKTAR
Yayın Tarihi: 17.02.2015
Güncelleme Tarihi: 12.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Terci-i Bend

Baş çeküp burc- i felekten yeşine ruz- i ezeli

Doğdu hurşid- i kemal- i ezel- i Lemyezeli

Menzil idindi meğer hane- i burc- i hameli

Şem’i bahtın uyarub eyledi ruşen Zuhal’i

Gün gibi şu’le salub aleme ilm ü ameli

Alemi altına aldı kamu nur u zıleli

Bin güneş doğsa bulunmaz anın asla bedeli

Bir nazarda edüb asude niçe kur u şeli

Döşeyüb han- i velayetle keramatı eli

Hak çırağın uğrayub eyledi izhar veli

Mazhar- ı nur- i Nebi mahzen- i esrar- ı

Ali Pir- i erkan- ı tarikat Hacı Bektaş- ı Veli

Nokta- i nun- i nebi nüsha- i Kur’an oldur

Ba- i Bismillah ile sure- i Rahman oldur

Ehl-i inkar olanın küfrüne iman oldur

Şeb- i zulmette güneş tek meh- i taban oldur

Ruz- i mahşerde dila mihr- i dirahşan oldur

Haste dil canına can derdine derman oldur

Fukara askerine server- i sultan oldur

, Huccet- i katı’ ile ayet- i burhan oldur

Fail- i kavl- i makalat- ı azizan oldur

Ser- i piran- ı Acem Şah- ı Horasan oldur

Mazhar- ı nur- i Nebi mahzen- i esrar- ı

Ali Pir- i erkan- ı tarikat Hacı Bektaş- ı Veli


Özmen, İsmail (1995). Alevi Bektaşi Şiir Antolojisi. C. 2. Ankara: Saypa Yayın Dağıtım. 553-554.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FİRÂKÎ, Mustafad. 1775 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Gülistan İsmet Hanımd. 21 Mart 1874 - ö. 1948Doğum YeriGörüntüle
3CÛDÎ, Mehmed Çuhacî-zâded. ? - ö. 1815Doğum YeriGörüntüle
4FİRÂKÎ, Mustafad. 1775 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Gülistan İsmet Hanımd. 21 Mart 1874 - ö. 1948Doğum YılıGörüntüle
6CÛDÎ, Mehmed Çuhacî-zâded. ? - ö. 1815Doğum YılıGörüntüle
7FİRÂKÎ, Mustafad. 1775 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8Gülistan İsmet Hanımd. 21 Mart 1874 - ö. 1948Ölüm YılıGörüntüle
9CÛDÎ, Mehmed Çuhacî-zâded. ? - ö. 1815Ölüm YılıGörüntüle
10FİRÂKÎ, Mustafad. 1775 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Gülistan İsmet Hanımd. 21 Mart 1874 - ö. 1948Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12CÛDÎ, Mehmed Çuhacî-zâded. ? - ö. 1815Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13FİRÂKÎ, Mustafad. 1775 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14Gülistan İsmet Hanımd. 21 Mart 1874 - ö. 1948Madde AdıGörüntüle
15CÛDÎ, Mehmed Çuhacî-zâded. ? - ö. 1815Madde AdıGörüntüle