Madde Detay

Sünbüliye tarikatı şeyhlerinden olan Adlî, İştib kasabasında dünyaya geldi. Lâkâbı Adlullah, mahlası Adlî, adı Hasan’dır. Kemal Efendi’den mülâzım oldu. Daha sonra tasavvufa meyledip Sofyalı Bâlî Efendi’nin halifelerinden birine intisap etti. Sonra Hasan Efendi’nin hizmetine girdi. Önce Bilat yakınında Ferah Kethüda Tekkesi’nde irşâd faaliyetlerine başladı. Daha sonra Yanya’da Yakup Efendi Tekkesi’ne geldi. Mora yarımadasındaki Mezistre kasabasında irşad faaliyetlerini sürdürdü. Buradan Siroz’a geçti. Siroz’da bir cami ve tekke inşa etti. 1019/1610 tarihinde Hasan Efendi’nin isteği üzerine Mustafa Paşa Tekkesi’ne gitti. Burada irşad faaliyetlerini 1026/1617 tarihine kadar sürdürdü. Şevval 1026/ ekim 1617 tarihinde vefat etti. “Riyâz-i pâk ve mübeşşirü’l-cenne” ibareleri ölüm tarihlerini verir. Yerine Eyyûbî Emir Efendi geçti. Nev’î-zâde’ye göre mezarı bu tekkenin haremindedir (Özcan 1989: 606). Tuhfe-i Nâilî ve Osmanlı Müellifleri ise Adlî’nin mezarını Sünbül Efendi Tekkesi’nde olduğunu söyler (Kurnaz vd. 2001: 651; Mehmed Tahir 1333: 118).

Nev’î-zâde Şah u Gedâ bahrinden manzum eserleri olduğunu belirtir (Özcan 1989: 606). Mehmed Tahir ise (1333: 118), “risâle-i âhir-kâr” terkibinin yazılış tarihini gösterdiği Tergîbât isimli manzum bir eser ile mürettep bir divanı olduğunu söyler. Bu eserler hakkında biyografik kayaklarda ve yazmalar kataloğunda herhangi bir bilgiye ulaşılamadı.

www.yazmalar.gov.tr/tarama.php?. [erişim tarihi: 08.02.2014].

Bursalı Mehmed Tâhir (1333). Osmanlı Müellifleri. C.1. İstanbul: Matbaa-i Âmire.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay.

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Nevizâde Atâyi. Hadâiku’l-Hakayık fî Tekmiletü’ş-Şakâyık. İstanbul: Çağrı Yay.

Levh-i dilden okuyan ilm-i İlâhîden sebak

Zerrece yâdında kalmaz mahv olup hep mâ sebâk

Nûr-ı Hak kalbin münevver eylesin dirsen dilâ

Âteş-i tevhîd ile gel mâsivâyı oda yak

(Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C.I. Ankara: Bizim Büro Yay.  651-652.)