Madde Detay
ÂRİF (ÂRİF DEDE), Şeyh Ârif Efendi
(d. ?/? - ö. 1138/1725-26)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Lefkoşa Mevlevihanesi Şeyhi Mustafa Siyâhî Dede’nin oğludur. Doğum tarihi ve yeri bilinmemektedir. Ârif Dede ve Şeyh Ârif Efendi olarak bilinmektedir. Önce Mısır (Kahire) Mevlevihanesi şeyhi olan şair, babasının ölümünden sonra Lefkoşa Mevlevihanesi şeyhliğine getirildi. 1138/1725-1726’da öldü. Mezarı Kıbrıs’tadır.
Eserlerine dair bir bilgi bulunmamaktadır. Esrâr Dede'ye göre kudretli bir şairdir (Genç 2000: 354).
Kaynakça
Çifçi, Ömer (hzl.) (yty). Fatîn Davud Hâtimetü’l- Eş‘âr (Fatîn Tezkiresi). http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10736,metinpdf.pdf?0 [erişim tarihi: 29.01.2014]. 277-278.
Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu‘arâ-yı Mevleviyye (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.
Hafızoğlu, Tahir (hzl.) (2010). Ali Enver Bey Mevlevî Şâirler , Sema’hâne-i Edeb. İstanbul: İnsan Yay.
Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1977). “Ârif Dede”. C. 1. İstanbul: Dergâh Yay. 156.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: PROF. DR. BEYHAN KESİK
Yayın Tarihi: 23.02.2014
Güncelleme Tarihi: 22.11.2020
Eserlerinden Örnekler
Tahmîs
Bu cilvegâhda ol yekke-tâz-ı ma‘nâyam
Reh-i talebde şitâbende-i temennâyam
Fezâ-yı ‘aşk u mahabbetde bâd-peymâyam
Ben ol sebük-rev-i deşt-i fenâya hem-pâyam
Nişîn-i kûh-ı kanâ‘at nedîm-i ‘Ankâyam
Olunca tab‘ıma feyz-i İlâhî cilve-nümâ
Cevâhir-i suhanım buldu kıymet-i vâlâ
Cihân n’ola dür-i ma‘nâm ile bulursa gınâ
Kilîd-i genc-i ma‘ârif müsellem oldu bana
Serîr-i memleket-i ma‘niye çü Dârâyam
Gehî hücûm-ı gam u hayretile hâmûşam
Misâl-i mevc-i yem-i ‘aşk gâhi pür-cûşam
Şarâb-ı zâhir ile sanma mest ü medhûşam
Sebû-be-dest-i elestem mey-i belî nûşam
Şikeste-şîşe-i hûşam ki mest-i esmâyam
Ümîd-i şöhret-i âlemle hây u hûy itmem
Husûl-ı devlet-i dünyâya ârzû itmem
Tarîk-i vâdi-i ikbâle cüst-cû itmem
Sikender olsa da nâ-dâna ser-fürû itmem
Cenâb-ı dergeh-i Monlaâya çün cebîn-sâyam
Bu tekyegâh-ı mahabbetde ‘Ârifâ nâ-gâh
Olunca himmet-i feyz-i pederle dil âgâh
Küşâde eyledi çeşm-i derûnı ‘avn-ı İlâh
Siyâhî gibi olunca garîk-i nûr-ı siyâh
Fünûn-ı sihr ü beyânda dem-i Mesîhâyam
( Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar Dede Tezkire-i Şu‘arâ-yı Mevleviyye (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 354-355.)
İlişkili Maddeler
Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
---|---|---|---|---|
1 | Niyazi Berkes | d. 21 Ekim 1908 - ö. 18 Aralık 1988 | Doğum Yeri | Görüntüle |
2 | ZEKÂÎ, Mehmed Zekâî Efendi | d. ? - ö. 1648-9 | Doğum Yeri | Görüntüle |
3 | KENZÎ, İbrahim Kasım | d. 1796 - ö. 1839 | Doğum Yeri | Görüntüle |
4 | Niyazi Berkes | d. 21 Ekim 1908 - ö. 18 Aralık 1988 | Doğum Yılı | Görüntüle |
5 | ZEKÂÎ, Mehmed Zekâî Efendi | d. ? - ö. 1648-9 | Doğum Yılı | Görüntüle |
6 | KENZÎ, İbrahim Kasım | d. 1796 - ö. 1839 | Doğum Yılı | Görüntüle |
7 | Niyazi Berkes | d. 21 Ekim 1908 - ö. 18 Aralık 1988 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
8 | ZEKÂÎ, Mehmed Zekâî Efendi | d. ? - ö. 1648-9 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
9 | KENZÎ, İbrahim Kasım | d. 1796 - ö. 1839 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
10 | Niyazi Berkes | d. 21 Ekim 1908 - ö. 18 Aralık 1988 | Meslek | Görüntüle |
11 | ZEKÂÎ, Mehmed Zekâî Efendi | d. ? - ö. 1648-9 | Meslek | Görüntüle |
12 | KENZÎ, İbrahim Kasım | d. 1796 - ö. 1839 | Meslek | Görüntüle |
13 | Niyazi Berkes | d. 21 Ekim 1908 - ö. 18 Aralık 1988 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
14 | ZEKÂÎ, Mehmed Zekâî Efendi | d. ? - ö. 1648-9 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
15 | KENZÎ, İbrahim Kasım | d. 1796 - ö. 1839 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
16 | Niyazi Berkes | d. 21 Ekim 1908 - ö. 18 Aralık 1988 | Madde Adı | Görüntüle |
17 | ZEKÂÎ, Mehmed Zekâî Efendi | d. ? - ö. 1648-9 | Madde Adı | Görüntüle |
18 | KENZÎ, İbrahim Kasım | d. 1796 - ö. 1839 | Madde Adı | Görüntüle |