Madde Detay

Asıl adı Abdülbâkî, mahlası Bâkî'dir. Yaklaşık 1282/1865-66’da Diyarbakır’da doğdu. Âşâr ve ağnâm memuriyetlerinde hizmette bulunan Diyarbakırlı Mehmed Ali Efendi adında birinin oğludur. Diyarbakır Mektubî Kalemi’ne girdi. O zamana kadar ismiyle değil “Kara Ağa” olarak anıldı. Kalemde 20 kuruş maaşla görev aldı ve sonrasında evrak kalemine nakledildi. Ek hizmet olarak Rüşdî-i Askerî Mektebi’ne imla muallimi olarak tayin edildi. Fransızca tahsiline çalıştıysa da öğrenemedi. 1330/1912 ve 1335/1916-17 seneleri arasında Diyarbakır’da vefat etti.

Takrîzler ve mukaddimeyle beraber kırk sekiz küçük sayfadan ibaret olan Nâle adlı şiir mecmuası 1311/1893-94’de basıldı. Onun hediye ettiği Nâle'den dolayı hemşehrilerinden Süleyman Nazîf Bey, yazdığı teşekkürnâmeye şu kıt’ayı ilave etmiştir: Savt-ı hazîni dilleri rikkat pezîr eder / Âgâz edince “Nâle”ye kilk-i hünerverin/Bâkî, bekâ-yı nâmını temîn için yeter / Meydân-ı intişâra çıkan “Nâle”-i terin.

Gazellerinin çoğunu, Muallim Nâci’ye nazire olarak söyledi.

İnal, İbnü'l-Emin Mahmud Kemâl (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. I. İstanbul. Dergâh Yay. 

Gazel

Gördüm ol meh âşikâr olmuş nikâb-ı işveden

Dîdesi mahmûrdur nûş-i şerâb-ı işveden

Musikî âhengi reftârından olmuş âşikâr

Bir ilâhî nagmedir çıkmış rübâb-ı işveden

Zannım ol mâh-ı safâ on dördi ikmâl eylemiş

Feyz-yâb olmuş vücûdı âfitab-ı işveden

Pek yakışmış zülf-i zerrîni ruh-ı dil-cûsuna

Bir müzehheb safhadır sanki kitâb-ı işveden

Nâz ü işve toplanıp gûyâ ki olmuş yâl ü bâl

Bir yere gelmiş mehâsin incizâb-ı işveden

Sevdiğim Bâkî gibi çeşminde mest-i mey midir

Şimdi mi bî-dâr oldun yoksa hâb-ı işveden

(İnal, İbnü'l-Emin Mahmud Kemâl (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. I. İstanbul. Dergâh Yay. 159.)