BÜRYAN ANA, Ayşe

(d. ? / ö. ?)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Ayşe olan âşığın, 19. yüzyılın sonunda Tokat'ın Zile ilçesine bağlı Palanlı köyünde doğduğu tahmin edilir. Kaynaklarda hayatı hakkında fazla bilgi bulunmamaktadır. Âşığın tek oğlu Haydar Ergün, Palanlı köyünde yaşamını sürdürmektedir. Ölüm tarihi net olarak bilinmemekle birlikte, Atatürk için yazdığı bir şiirden hareketle ve torunlarından alınan bilgiler ışığında âşığın, Atatürk döneminde hayatta olduğu anlaşılır. Ne zaman vefat ettiği bilinmez. Öleceğini anlayıp "Peyikler geziyor muhipler duyun/ Gelin helallaşak ben gider oldum" biçimindeki son deyişini söyleyip cenazesinin defin işlemleri için köye kimin çağrılacağını ifade ederek vefat ettiği söylenir. Mezarı Palanlı köyündedir (Yardımcı 2004: 203).

Âşığa Büryan adı Hacı Bektaş’a uzun süre hizmet eden Gudüz Ana tarafından verilir. Daha çok dinî ve tasavvufî içerikli şiirler söyler. Bunun yanında elifname tarzında yazdığı "Selanik elleri babası yurdu/ Kırklar makamında aradı buldu" biçiminde dizelerle yüklü Atatürk üzerine söylediği şiirleri dikkat çeker (Yardımcı 2004: 207).

Köy ve çevre halkı tarafından sevilen, değer verilen bir kişi hâline gelen âşıkla ilgili olarak Araplar köyü ve çevresinde çeşitli kerametler anlatılır ve ünü yayılır. Büryan Ana hakkında Zile ve çevresinde bir çok menkıbe anlatılır ve ermişliğine inanılır. Zile ve çevresinde tutulmuş çeşitli cönklerde ve defterlerde şiirlerine rastlanmaktadır.

Kaynakça

Yardımcı, Mehmet (2004). 16. Yüzyıldan Günümüze İz Bırakan Zileli Şairler. Zile: Zile Belediyesi Kültür Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YARDIMCI
Yayın Tarihi: 24.12.2018
Güncelleme Tarihi: 06.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1DERTLİ AHMET/AHMET, Ahmet Kekillid. 1949 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ABDURRAHMAN, Hürüoğlu Abdurrahmand. 1803-1804? - ö. 1853-1855?Doğum YeriGörüntüle
3ŞÂKİR, Baba Beyd. ? - ö. 1844-45Doğum YeriGörüntüle
4DERTLİ AHMET/AHMET, Ahmet Kekillid. 1949 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ABDURRAHMAN, Hürüoğlu Abdurrahmand. 1803-1804? - ö. 1853-1855?Doğum YılıGörüntüle
6ŞÂKİR, Baba Beyd. ? - ö. 1844-45Doğum YılıGörüntüle
7DERTLİ AHMET/AHMET, Ahmet Kekillid. 1949 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8ABDURRAHMAN, Hürüoğlu Abdurrahmand. 1803-1804? - ö. 1853-1855?Ölüm YılıGörüntüle
9ŞÂKİR, Baba Beyd. ? - ö. 1844-45Ölüm YılıGörüntüle
10DERTLİ AHMET/AHMET, Ahmet Kekillid. 1949 - ö. ?MeslekGörüntüle
11ABDURRAHMAN, Hürüoğlu Abdurrahmand. 1803-1804? - ö. 1853-1855?MeslekGörüntüle
12ŞÂKİR, Baba Beyd. ? - ö. 1844-45MeslekGörüntüle
13DERTLİ AHMET/AHMET, Ahmet Kekillid. 1949 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ABDURRAHMAN, Hürüoğlu Abdurrahmand. 1803-1804? - ö. 1853-1855?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ŞÂKİR, Baba Beyd. ? - ö. 1844-45Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16DERTLİ AHMET/AHMET, Ahmet Kekillid. 1949 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17ABDURRAHMAN, Hürüoğlu Abdurrahmand. 1803-1804? - ö. 1853-1855?Madde AdıGörüntüle
18ŞÂKİR, Baba Beyd. ? - ö. 1844-45Madde AdıGörüntüle