BÜRYAN ANA, Ayşe

(d. ? / ö. ?)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Ayşe olan âşığın, 19. yüzyılın sonunda Tokat'ın Zile ilçesine bağlı Palanlı köyünde doğduğu tahmin edilir. Kaynaklarda hayatı hakkında fazla bilgi bulunmamaktadır. Âşığın tek oğlu Haydar Ergün, Palanlı köyünde yaşamını sürdürmektedir. Ölüm tarihi net olarak bilinmemekle birlikte, Atatürk için yazdığı bir şiirden hareketle ve torunlarından alınan bilgiler ışığında âşığın, Atatürk döneminde hayatta olduğu anlaşılır. Ne zaman vefat ettiği bilinmez. Öleceğini anlayıp "Peyikler geziyor muhipler duyun/ Gelin helallaşak ben gider oldum" biçimindeki son deyişini söyleyip cenazesinin defin işlemleri için köye kimin çağrılacağını ifade ederek vefat ettiği söylenir. Mezarı Palanlı köyündedir (Yardımcı 2004: 203).

Âşığa Büryan adı Hacı Bektaş’a uzun süre hizmet eden Gudüz Ana tarafından verilir. Daha çok dinî ve tasavvufî içerikli şiirler söyler. Bunun yanında elifname tarzında yazdığı "Selanik elleri babası yurdu/ Kırklar makamında aradı buldu" biçiminde dizelerle yüklü Atatürk üzerine söylediği şiirleri dikkat çeker (Yardımcı 2004: 207).

Köy ve çevre halkı tarafından sevilen, değer verilen bir kişi hâline gelen âşıkla ilgili olarak Araplar köyü ve çevresinde çeşitli kerametler anlatılır ve ünü yayılır. Büryan Ana hakkında Zile ve çevresinde bir çok menkıbe anlatılır ve ermişliğine inanılır. Zile ve çevresinde tutulmuş çeşitli cönklerde ve defterlerde şiirlerine rastlanmaktadır.

Kaynakça

Yardımcı, Mehmet (2004). 16. Yüzyıldan Günümüze İz Bırakan Zileli Şairler. Zile: Zile Belediyesi Kültür Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YARDIMCI
Yayın Tarihi: 24.12.2018
Güncelleme Tarihi: 06.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1LEYLA ŞAHİNd. 1943 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2MELULİ/LATİFE, Karaca Erbild. 1892 - ö. 14.11.1989Doğum YeriGörüntüle
3HALİL, Halil Erdugand. 1928 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4LEYLA ŞAHİNd. 1943 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5MELULİ/LATİFE, Karaca Erbild. 1892 - ö. 14.11.1989Doğum YılıGörüntüle
6HALİL, Halil Erdugand. 1928 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7LEYLA ŞAHİNd. 1943 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8MELULİ/LATİFE, Karaca Erbild. 1892 - ö. 14.11.1989Ölüm YılıGörüntüle
9HALİL, Halil Erdugand. 1928 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10LEYLA ŞAHİNd. 1943 - ö. ?MeslekGörüntüle
11MELULİ/LATİFE, Karaca Erbild. 1892 - ö. 14.11.1989MeslekGörüntüle
12HALİL, Halil Erdugand. 1928 - ö. ?MeslekGörüntüle
13LEYLA ŞAHİNd. 1943 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MELULİ/LATİFE, Karaca Erbild. 1892 - ö. 14.11.1989Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HALİL, Halil Erdugand. 1928 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16LEYLA ŞAHİNd. 1943 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17MELULİ/LATİFE, Karaca Erbild. 1892 - ö. 14.11.1989Madde AdıGörüntüle
18HALİL, Halil Erdugand. 1928 - ö. ?Madde AdıGörüntüle