CENÂNÎ, CENÂBÎ (?), Rıdvân-zâde Mustafâ Cenânî

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / Başlangıç-15. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Mahlasını sadece Mehmet Nâil Tuman’ın (2001: 161) “Cenâbî” şeklinde kaydettiği Cenânî’nin asıl adı Mustafâ’dır. “Rıdvân-zâde” olarak anılmaktadır. Amasyalıdır. Sultân I. Selîm devri (sal. 1512-1520) şairlerindendir. Ümenâ zümresindendir. Hattattır. Latîfî (Canım 2000: 218); Cenânî’nin hattaki üslûbunun benzersizliğinden, gubarî ve reyhanî yazısına ünlü hattat Ya’kût’un sülüs yazısının yetişemediğinden, gayet güzel ve hatasız yazdığından, yazılarında hata aramaya kalkan kâtiplerle usta hattatların küçük bir kusur bile bulamadıklarından bahisle onun bu husustaki ustalığını takdir etmiştir. Ayrıca şairin marifet sahibi, iyi huylu ve sohbetlerde fazlasıyla serbest tavırlı biri olduğuna da değinmiştir. Kaynaklarda, tarih verilmeksizin Sultân I. Selîm devrinde vefat ettiği belirtilen Cenânî’nin, eser kaleme alıp almadığına dair de bir bilgi yoktur. Latîfî (Canım 2000: 218); “bu fende gayr-ı meşhûrdur” dediği şairin hayallerle işleyemediğini vurguladığı, Hasan Çelebi (Sungurhan Eyduran 2009: 219) de sadece vezinli sözlerden ibaret kabul ettiği şiirlerini beğenmemiştir.

Kaynakça

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

Mehmed Süreyyâ (1308). Sicill-i Osmânî. C. 2. İstanbul.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Tuhfe-i Nâilî - Divân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. II. Ankara: Bizim Büro Yay.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ (Tenkitli Metin- A). http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10738,tsmetinapdf.pdf?0 [erişim tarihi: 04.12.2014].

Şemseddîn Sâmî (1306). Kâmûsü’l-A’lâm. C. 3. İstanbul.


Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 10.12.2014
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Gözüm ol yâr içün pür-nem degülsün

Çık ortadan ki gözüm nem degülsün

 

Rakîb-i dîve niçün mahrem oldun

Ko yâhı ey perî âdem degülsün

 

Sana itüm didi çünki o dildâr

Eyit gönlüm niçün hurrem degülsün

(Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Tezkiretü'ş-Şu'arâ ve Tabsıratü'n-Nuzamâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 219.)

 

Matla’

Çü fursat ıyşa el virdi geçürgil hoş bu devrânı

Bu güni koyma yarına ki getürmez bu devr anı

(Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Tezkiretü'ş-Şu'arâ ve Tabsıratü'n-Nuzamâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 218.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1IYDÎ-ZÂDE, ÂTIF, Ahmed Âtıf Efendid. ? - ö. 1713Doğum YeriGörüntüle
2İskender Haki Engind. 1895 - ö. 02 Şubat 1970Doğum YeriGörüntüle
3Hubbî, Ayşe Hubbâ Hanımd. ? - ö. 1589-90Doğum YeriGörüntüle
4IYDÎ-ZÂDE, ÂTIF, Ahmed Âtıf Efendid. ? - ö. 1713Doğum YılıGörüntüle
5İskender Haki Engind. 1895 - ö. 02 Şubat 1970Doğum YılıGörüntüle
6Hubbî, Ayşe Hubbâ Hanımd. ? - ö. 1589-90Doğum YılıGörüntüle
7IYDÎ-ZÂDE, ÂTIF, Ahmed Âtıf Efendid. ? - ö. 1713Ölüm YılıGörüntüle
8İskender Haki Engind. 1895 - ö. 02 Şubat 1970Ölüm YılıGörüntüle
9Hubbî, Ayşe Hubbâ Hanımd. ? - ö. 1589-90Ölüm YılıGörüntüle
10IYDÎ-ZÂDE, ÂTIF, Ahmed Âtıf Efendid. ? - ö. 1713MeslekGörüntüle
11İskender Haki Engind. 1895 - ö. 02 Şubat 1970MeslekGörüntüle
12Hubbî, Ayşe Hubbâ Hanımd. ? - ö. 1589-90MeslekGörüntüle
13IYDÎ-ZÂDE, ÂTIF, Ahmed Âtıf Efendid. ? - ö. 1713Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14İskender Haki Engind. 1895 - ö. 02 Şubat 1970Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Hubbî, Ayşe Hubbâ Hanımd. ? - ö. 1589-90Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16IYDÎ-ZÂDE, ÂTIF, Ahmed Âtıf Efendid. ? - ö. 1713Madde AdıGörüntüle
17İskender Haki Engind. 1895 - ö. 02 Şubat 1970Madde AdıGörüntüle
18Hubbî, Ayşe Hubbâ Hanımd. ? - ö. 1589-90Madde AdıGörüntüle