CENÂNÎ, CENÂBÎ (?), Rıdvân-zâde Mustafâ Cenânî

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / Başlangıç-15. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Mahlasını sadece Mehmet Nâil Tuman’ın (2001: 161) “Cenâbî” şeklinde kaydettiği Cenânî’nin asıl adı Mustafâ’dır. “Rıdvân-zâde” olarak anılmaktadır. Amasyalıdır. Sultân I. Selîm devri (sal. 1512-1520) şairlerindendir. Ümenâ zümresindendir. Hattattır. Latîfî (Canım 2000: 218); Cenânî’nin hattaki üslûbunun benzersizliğinden, gubarî ve reyhanî yazısına ünlü hattat Ya’kût’un sülüs yazısının yetişemediğinden, gayet güzel ve hatasız yazdığından, yazılarında hata aramaya kalkan kâtiplerle usta hattatların küçük bir kusur bile bulamadıklarından bahisle onun bu husustaki ustalığını takdir etmiştir. Ayrıca şairin marifet sahibi, iyi huylu ve sohbetlerde fazlasıyla serbest tavırlı biri olduğuna da değinmiştir. Kaynaklarda, tarih verilmeksizin Sultân I. Selîm devrinde vefat ettiği belirtilen Cenânî’nin, eser kaleme alıp almadığına dair de bir bilgi yoktur. Latîfî (Canım 2000: 218); “bu fende gayr-ı meşhûrdur” dediği şairin hayallerle işleyemediğini vurguladığı, Hasan Çelebi (Sungurhan Eyduran 2009: 219) de sadece vezinli sözlerden ibaret kabul ettiği şiirlerini beğenmemiştir.

Kaynakça

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

Mehmed Süreyyâ (1308). Sicill-i Osmânî. C. 2. İstanbul.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Tuhfe-i Nâilî - Divân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. II. Ankara: Bizim Büro Yay.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ (Tenkitli Metin- A). http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10738,tsmetinapdf.pdf?0 [erişim tarihi: 04.12.2014].

Şemseddîn Sâmî (1306). Kâmûsü’l-A’lâm. C. 3. İstanbul.


Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 10.12.2014
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Gözüm ol yâr içün pür-nem degülsün

Çık ortadan ki gözüm nem degülsün

 

Rakîb-i dîve niçün mahrem oldun

Ko yâhı ey perî âdem degülsün

 

Sana itüm didi çünki o dildâr

Eyit gönlüm niçün hurrem degülsün

(Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Tezkiretü'ş-Şu'arâ ve Tabsıratü'n-Nuzamâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 219.)

 

Matla’

Çü fursat ıyşa el virdi geçürgil hoş bu devrânı

Bu güni koyma yarına ki getürmez bu devr anı

(Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Tezkiretü'ş-Şu'arâ ve Tabsıratü'n-Nuzamâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 218.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1TÂCÎ, Tâceddîn Efendid. ? - ö. Ağustos-Eylül 1697Doğum YeriGörüntüle
2ALÎ BİN HÜSEYİN EL-AMASÎ, Alî bin Hüseyin el-Amasî Alâeddîn Çelebid. ? - ö. 1470-71 ?Doğum YeriGörüntüle
3SÂRİM, Mustafa Sârim Efendid. ? - ö. 1843Doğum YeriGörüntüle
4TÂCÎ, Tâceddîn Efendid. ? - ö. Ağustos-Eylül 1697Doğum YılıGörüntüle
5ALÎ BİN HÜSEYİN EL-AMASÎ, Alî bin Hüseyin el-Amasî Alâeddîn Çelebid. ? - ö. 1470-71 ?Doğum YılıGörüntüle
6SÂRİM, Mustafa Sârim Efendid. ? - ö. 1843Doğum YılıGörüntüle
7TÂCÎ, Tâceddîn Efendid. ? - ö. Ağustos-Eylül 1697Ölüm YılıGörüntüle
8ALÎ BİN HÜSEYİN EL-AMASÎ, Alî bin Hüseyin el-Amasî Alâeddîn Çelebid. ? - ö. 1470-71 ?Ölüm YılıGörüntüle
9SÂRİM, Mustafa Sârim Efendid. ? - ö. 1843Ölüm YılıGörüntüle
10TÂCÎ, Tâceddîn Efendid. ? - ö. Ağustos-Eylül 1697MeslekGörüntüle
11ALÎ BİN HÜSEYİN EL-AMASÎ, Alî bin Hüseyin el-Amasî Alâeddîn Çelebid. ? - ö. 1470-71 ?MeslekGörüntüle
12SÂRİM, Mustafa Sârim Efendid. ? - ö. 1843MeslekGörüntüle
13TÂCÎ, Tâceddîn Efendid. ? - ö. Ağustos-Eylül 1697Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ALÎ BİN HÜSEYİN EL-AMASÎ, Alî bin Hüseyin el-Amasî Alâeddîn Çelebid. ? - ö. 1470-71 ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15SÂRİM, Mustafa Sârim Efendid. ? - ö. 1843Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16TÂCÎ, Tâceddîn Efendid. ? - ö. Ağustos-Eylül 1697Madde AdıGörüntüle
17ALÎ BİN HÜSEYİN EL-AMASÎ, Alî bin Hüseyin el-Amasî Alâeddîn Çelebid. ? - ö. 1470-71 ?Madde AdıGörüntüle
18SÂRİM, Mustafa Sârim Efendid. ? - ö. 1843Madde AdıGörüntüle