Madde Detay

Asıl adı Mustafa olan şair, 1080/1669-70 yılında İstanbul Üsküdar’da doğdu. Maraş kadılığı yapan Gergerî Ahmed Efendi’nin oğludur. Mustafa Fevzî Efendi olarak tanındı. Medrese öğrenimi görerek 1104/1692-93 yılında Şeyhülislâm Mehmed Sadık Efendi’den mülâzım oldu. Kırk akçelik medresede müderrisliğe başladı. Sonra sırasıyla 1124/1712-13 yılında ibtida-i haric elli ile Dersiyye-i Mustafâ Efendi Medresesi'ne, 1128/1715-16 yılında hareket-i haric ile Mukabele-i Süvari Medresesi'ne, 1132/1719-20 yılında ibtida-i dâhil ile Kâzî-zâde Mahmud Efendi Medresesi'ne müderris olarak atandı. Vefat tarihi bilinmemektedir. Salim Tezkiresi (İnce 2004: 565)’ne göre tezkirenin yazıldığı tarihte (1134/1722) hayatta idi. Her konuda bilgi sahibi olmaya çalışan, zeki, yetenekli ve bilgili bir kimseydi.

Şiir söylemeye fazla istekli olmasa da bazı nadide gazelleri ile lügaz, muamma ve kasideleri vardır. Şiirleri temiz olup her bir sözünde güzel mazmunlar barındıran “bir şâ‘ir-i hoş-güftârdır” (İnce 2004: 566).

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu‘arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 565-566.

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu, T. Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay. 144.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. I-II. Ankara: Bizim Büro Yay. II/794.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1979). “Fevzî, Mustafa”. C. 3. İstanbul: Dergâh Yay. 214. 

Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi (2004). “Fevzî”. C. 4. Ankara: AKM Yay. 58. 

Gazel

Bu inbisât-ı dili vasl-ı yârdan biliriz

Velî neşât-ı hezârı bahârdan biliriz

Alındı ol sanemin harf-i vuslat agzından

Bu lutfu câm-ı mey-i hoş-güvârdan biliriz

Benefşevâr yatır ser-fikende ey Fevzî

Şehîd-i aşkı giyâh-ı mezârdan biliriz

Ve lehû

 Âşık-ı derd-âşinâ derd-i serinden bellidir

Bülbül-i bâg-ı belâ verd-i terinden bellidir

Sorma hâlim ey tabîbim bende yok tâb-ı suhan

Hastanın mikdâr-ı derdi peykerinden bellidir

(İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu‘arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 566.)