HÂVERÎ, Açuk Kadıoğlu Ali Çelebi

(d. ?/? - ö. 972/1564-65)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Manastır'da doğdu. Asıl adı Açuk Kadıoğlu Ali Çelebi'dir. Manastırlı bir diğer şair Vahyî’nin (ö. 1542) kardeşidir. Çivi-zâde (ö. 1547) ve Defterdar Bayram Çelebi’den ders aldı. Öğrenimini tamamladıktan sonra Zeyrek-zâde’den mülâzım oldu ve ilk olarak Karaferye’de müderrisliğe başladı. Kız kardeşi Âhî (d. 1473-74/ö. 1517) ile evli olan şair, Âhî’nin Hüsn ü Dil adlı mensur eserini ikmal etmiştir. Selanik ve Üsküp’te kadılık görevlerinde bulunduktan sonra yine Karaferye’ye döndü. Burada kadılık yaparken 972/1564-65’de vefat etti. 

Âşık Çelebi (d. 1520/ö. 1572) Hâverî’nin fazilet sahibi bir şair olduğunu söyler. Şiirinden övgüyle bahsedip şiir ilmini en güzel şekilde söylemeye kâdir olduğunu vurgular.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıretü’n-Nuzamâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

Eyduran Sungurhan, Aysun (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [erişim tarihi: 09.09.2013]

Eyduran Sungurhan, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Tenkitli Metin). http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [erişim tarihi: 09.09.2013]

İsen, Mustafa (hzl.) (1994). Künhü’l-Ahbar’ın Tezkire Kısmı. Ankara: AKM Yay.

İsen, Mustafa (hzl.) (1999). Latîfî Tezkiresi. Ankara: Akçağ Yay.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Metin). İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nail Tuhfe-i Na’ilî: Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî ve Gülşen-i Şu’arâsı (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. TUNCAY BÜLBÜL
Yayın Tarihi: 15.09.2013
Güncelleme Tarihi: 03.11.2020

Eserlerinden Örnekler


Anladum çeşmi ne fettân idügin kaşından

Bilinür reh-zen olan niteki yoldaşından

Koparur fitneyi hattun çekilür zülfün adı

Tutılur yeniçeri suçı bölükbaşından

Keh-rübâ gibi kapar gönlini ben hâşâkün

Ayrılam sanma beni işigünün taşından

Umaram başuma tâc ola sifâl-i seg-i yâr

Devlet olmaz imiş ayruk çü yiğitbaşından

Ayun on dördi gibi bir mehe vir gönlüni sen

Hâverî sev güzeli iki yidi yaşından

(Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Metin). İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.  1509.)

 

 Kıt’a

Bir katre yirine sadefe kusdurur güher

Deryâ dibinde ana dahı kıldı kâr karz

Şâlumla bûriyâmı idüp bey’ men Yezîd

Kıldı olanca varumızı târmâr karz

Zehr olsa mâra katre-i nîsân aceb degül

Togrı olana çünki olur zehr-i mâr karz

Akça pulın şükûfenün almış birer birer

Virmiş gibi dırahta anı rûzgâr karz

Oldı salât-ı hamse gibi vâcibü’l-edâ

Farz ile bir yazılsa şekilde ne var karz

(Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Metin). İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 1511.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SÂMÎ, Hüssâmd. ? - ö. 1574\'ten sonraDoğum YeriGörüntüle
2SÂFÎ, Murtazâ Sâfî Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3SEZÂYÎd. ? - ö. 1774\'ten önceDoğum YeriGörüntüle
4SÂMÎ, Hüssâmd. ? - ö. 1574\'ten sonraDoğum YılıGörüntüle
5SÂFÎ, Murtazâ Sâfî Efendid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6SEZÂYÎd. ? - ö. 1774\'ten önceDoğum YılıGörüntüle
7SÂMÎ, Hüssâmd. ? - ö. 1574\'ten sonraÖlüm YılıGörüntüle
8SÂFÎ, Murtazâ Sâfî Efendid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9SEZÂYÎd. ? - ö. 1774\'ten önceÖlüm YılıGörüntüle
10SÂMÎ, Hüssâmd. ? - ö. 1574\'ten sonraMeslekGörüntüle
11SÂFÎ, Murtazâ Sâfî Efendid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
12SEZÂYÎd. ? - ö. 1774\'ten önceMeslekGörüntüle
13SÂMÎ, Hüssâmd. ? - ö. 1574\'ten sonraAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SÂFÎ, Murtazâ Sâfî Efendid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15SEZÂYÎd. ? - ö. 1774\'ten önceAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SÂMÎ, Hüssâmd. ? - ö. 1574\'ten sonraMadde AdıGörüntüle
17SÂFÎ, Murtazâ Sâfî Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18SEZÂYÎd. ? - ö. 1774\'ten önceMadde AdıGörüntüle