Madde Detay

Asıl adı Hayati Bilgin olan âşık, 1937'de Sivas'ın Kangal ilçesine bağlı Alacahan beldesinde dünyaya gelir. Dedesi âlim Hacı Hasan Efendi, Malatya'nın Kömürhan beldesinden göçmüştür. Bu bakımdan iki kuşak geriden Malatyalıdır. Sülalesi Alacahan bölgesinde "Hocalar" olarak bilinmektedir. Bilgin sülalesinden pek çok âlim niteliğinde insan yetiştiği için bu lakabı almışlardır. Babasının adı Ömer Hulusi, annesinin adı Ayşe'dir. Orta halli bir ailenin çocuğudur. Alacahan'ın en eski âşıklarından Fahimî'nin (Abdurrahim Doğan) de akrabasıdır. İlkokulu Alacahan'da bitiren Bilgin, ilkokuldan sonra öğrenim hayatına devam edemez. Delikanlılık çağlarında maişet derdiyle şehir dışına çalışmaya gider. 1963-1968 yılları arasında Adana'da işçi olarak çalıştıktan sonra taşeron olur. Türkiye'nin farklı şehirlerinde taşeronluk yapar. 1972'de Almanya'ya işçi olarak gider. Gurbetçi olarak uzun yıllar orada çalışır. 2002'de emekli olup Sivas'a kesin dönüş yapar. 1964'ün yılbaşı gecesi Feride Hanım ile dünya evine girer. Bu evlilikten dört kız, üç erkek olmak üzere yedi çocuğu dünyaya gelir. Bütün çocukları evli olup pek çok torunu vardır (Yılmaz 2017: 220; Kaya 2009: 146).

Hayati Bilgin'deki şâirlik yeteneğinin soyundan geldiği söylenebilir. Zira Bilgin sülalesi, pek çok âlim, şâir ve okumuş insan çıkarmıştır. Şiirlerini yazarak üreten Bilgin'in klasik âşıklık geleneğinin pek çok unsuruna haiz olmadığı söylenebilir. Saz çalamayan âşık, irticalen söyleyebilme, atışma, bade içme gibi uygulamalara da uzaktır. Şiir yazmaya 11-12 yaşlarında başlar. Şiirlerinde Hayatî mahlasını kullanır. Herhangi bir usta çırak ilişkisinden geçmeyen Hayati; Fuzulî, Ruhsatî ve Abdurrahim Karakoç'tan etkilenmiştir. Çırağı yoktur. Şiirlerinin konusu geniş olmakla beraber daha çok dinî ve millî konularda yazmıştır (Yılmaz 2017: 220; Kaya 2009: 146).

Hayatî'nin şiirleri teknik açıdan sağlamdır. Şiirlerini kurgularken kullandığı nazım birimi dörtlüktür ve bütün şiirlerinde hece ölçüsünü tercih eder. Şiirlerinde tek ayağa da döner ayağa da tesadüf edilir. Başta koşma olmak üzere semai ve destan başvurduğu nazım şekilleridir. Dertlenme, öğütleme ve ilahi nazım türlerinde iki yüzden fazla şiiri bulunmaktadır.