HİLMÎ, Dinibütün Mustafâ Hilmî Paşa

(d. ?/? - ö. R.1333/1914-15)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Mustafâ Hilmî olan şair, Kayseri’nin Tavlusun Köyü'nden Ateş-zâdeler namıyla bilinen birçok âlim ve şair yetiştirmiş köklü bir ailedendir. Ateş Hâfız-zâde’nin torunu, Hâfız Mehmed Efendi’nin oğludur. Köyde okul arkadaşları tarafından verilen Dinibütün lakabı ile sonra da Dinibütün Mustafâ Hilmî Paşa olarak tanındı. İlk tahsilini köyünde yaptıktan sonra 10 yaş civarında İstanbul’a gitti. 1280/1863-64 senesinde Mekteb-i Harbiye’yi bitirdi. Muhaberâtta ve Askerî İdâdî kitabet muallimliğinde bulundu. Suriye ve Lübnan’daki isyanların ve Anadolu’daki Ermeni isyanlarının bastırılmasında önemli görevler üstlendi. Tokat’ta Dîvân-ı Harb resiliği yaptı. 93 Harbi ve Yunan Harbi’nde yararlıklar gösterdi. Bâb-ı Âlî Levâzım Dördüncü Şube Müdürlüğü ve ardından Feshane Müdürlüğü görevine getirildi. Bu görevden emekli oldu. Darüşşafaka’nın kurucularındandır. 1333/1914-15'te vefat etti. Üsküdar’da Karacaahmet Mezarlığı’ndaki aile kabristanında gömülüdür.

Şehzâde Yusuf İzzeddin’e takdim edilmek üzere yazdığı ve 1292’de Mekteb-i Harbiye Matbaası’nda basılan Düstûrü’l-Mücâhidîn adlı bir eseri vardır. Fuzûlî’nin Leylâ vü Mecnûn’unu sahneye koymuştur. Bursalı Tahir Efendi’nin, “dindârâne bazı manzumeleri” olduğunu belirterek bir kıt’asına yer verdiği şairin bazı şiirlerini Ahmet Emin Güven neşretmiştir.

Kaynakça

Bursalı Mehmed Tâhir (1333). Osmanlı Müellifleri. C.1. 431-432.

Güven, Ahmet Emin (2000). Kayseri’de Mecmualar. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Yay. 147-150.

Kılıç, Atabey (2010). “Dinibütün Mustafa Hilmi Paşa”. KBB Kayseri Ansiklopedisi. C. 2. 13.

Köksal, M. Fatih (1998). Kayserili Divan Şairleri. Kayseri: Geçit Yay. 190.

Köksal, M. Fatih (2004). “Hilmî Paşa”. Türk Dünyası Edebiyatçılar Yazarlar ve Şairler Ansiklopedisi. C. 5. Ankara: AKM Yay. 48.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 11.09.2013
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Nice bir yâreler var bende kim aşkın nişânıdır

Görünmez belli olmaz ah hep o dâğın nişânıdır

Sorulmuş hasta-i aşkın ilâcından hekîmâna

Demişler kim lebin emmek hayât-ı câvidânîdir

Kurulmuş kaşları yayı görünce bir güzel sordum

Dediler mülk-i hüsnün Rüstem-i sâhib-kırânıdır

Çıkar dûdı semâya her şeb âh-ı âteşîninden

Yanan hep hayme-i Leylâ’da Kays’ın şem’-dânıdır

Görenler sandılar hınnâsıdır bî-çâre Ferhâd’ın

Gözünden dest-i Şîrîn’e bulaşmış al kanıdır

Sabırsızlık edip aşkında Azrâ’nın ne câhil kim

Suda boğmuş vücûdın Vâmık’ın deryâ mekânıdır

Felek kan yutdurupdur kâse kâse Hilmi-i zâre

Sanır bâdir-i (?) diller anı şarâb-ı erguvânîdir

(Güven, Ahmet Emin (2000). Kayseri’de Mecmualar. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Yay. 149.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Mustafa Miyasoğlud. 14 Ağustos 1946 - ö. 01 Ağustos 2013Doğum YeriGörüntüle
2DİDARÎd. ? - ö. 1870Doğum YeriGörüntüle
3DÜZERd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Mustafa Miyasoğlud. 14 Ağustos 1946 - ö. 01 Ağustos 2013Doğum YılıGörüntüle
5DİDARÎd. ? - ö. 1870Doğum YılıGörüntüle
6DÜZERd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Mustafa Miyasoğlud. 14 Ağustos 1946 - ö. 01 Ağustos 2013Ölüm YılıGörüntüle
8DİDARÎd. ? - ö. 1870Ölüm YılıGörüntüle
9DÜZERd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10Mustafa Miyasoğlud. 14 Ağustos 1946 - ö. 01 Ağustos 2013MeslekGörüntüle
11DİDARÎd. ? - ö. 1870MeslekGörüntüle
12DÜZERd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13Mustafa Miyasoğlud. 14 Ağustos 1946 - ö. 01 Ağustos 2013Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14DİDARÎd. ? - ö. 1870Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15DÜZERd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Mustafa Miyasoğlud. 14 Ağustos 1946 - ö. 01 Ağustos 2013Madde AdıGörüntüle
17DİDARÎd. ? - ö. 1870Madde AdıGörüntüle
18DÜZERd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle