HIZRÎ

(d. ?/? - ö. 970/1562/63)
divan şairi, mutasavvıf
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Hızır’dır. Edirnelidir. “Depegöz Hızır Çelebi” lakabıyla tanındı. Medrese tahsilini tamamladıktan sonra Merhaba Efendi’den mülazım ve aynı zamanda ona damat oldu. Yirmi beş akçeyle Edirne’de Eyniye Medresesi’nde başlayan müderrislik hayatı, Gelibolu’da Sarıca Paşa Medresesi’nde otuz akçeyle devam etti. 965 Rebi’ülâhirinde/1558 Bursa Yıldırım Medresesi’ne 40 akçeyle müderris oldu. Bu görevinde iken yakalandığı nikris hastalığı (gut) dolayısıyla 967 Şa’banı’nda /1560 medreseden ayrılmak zorunda kaldı. Otuz akçe ile emekli olan Hızrî Çelebi, bir müddet kendini tamamen ibadete verip münzevi hayatı yaşadıktan sonra 970/1562/63’de Edirne’de öldü. Kaynaklarda herhangi bir eserinden söz edilmediği gibi şiiri ve sanatı üzerine tezkirelerde herhangi bir değerlendirme de yapılmamıştır. Atâyî Zeyli’nde, Merhaba Efendi’yle oldukça yakın olduğu vurgulanan şairin Hulusî Efendi adlı oğlunun Banyaluka kadısı iken 1020 tarihinde vefat ettiği, onun oğlunun ise Sakız adasında vali olduğu kayıtlıdır. Edirneli Nazmî’nin Mecma’u’n-Nezâ’ir’inde ve Pervâne Bey Mecmuası’nda bazı nazireleri mevcuttur. Mecma’u’n-Nezâ’ir’de “Hızrî-i i Edirnevî” başlığı altında verilen iki gazelin de mahlassız olması dikkat çekicidir.

Kaynakça

  

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Canım, Rıdvan (1995). Edirne Şairleri. Ankara: Akçağ Yay.

“Hızrî” (1981). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C. 4. İstanbul: Dergâh Yay.

Köksal, M. Fatih (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir.  http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf. [erişim tarihi: 20.03.2013].

Köksal, M. Fatih ve R. Canım (2004). “Hızrî”. Türk Dünyası Edebiyatçılar Yazarlar ve Şairler Ansiklopedisi. C. 5. Ankara: AKM Yay. 33.

Kutluk, İbrahim (hzl.) (1978). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: TTK Yay.

Özcan, Abdülkadir (hzl.) (1989). Mecdî Mehmed Efendi Hadâiku’ş-şakâik Şakâik-ı Nu’mâniyye ve Zeyilleri. İstanbul: Çağrı Yay.

Peremeci, Osman Nuri (1940). Edirne Tarihi. İstanbul: Resimli Ay Matbaası.

Riyâzî. Riyâzü’ş-Şu’arâ. Süleymaniye Kütüphanesi, Es’ad Ef. Nu. 3871, vr. 46b.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: Kültür Bakanlığı e-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [erişim tarihi: 20.03.2013]

Şemseddîn Sâmî (1314). Kâmûsu’l-A’lâm. C.3. İstanbul: Mihrân Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL & ARAŞ. GÖR. VOLKAN KARAGÖZLÜ
Yayın Tarihi: 10.10.2013
Güncelleme Tarihi: 03.11.2020

Eserlerinden Örnekler

  GAZEL 

 Mahzen-i la’l ü güher oldı çü şîrîn dehenüñ

 Kıymeti düşse gözümden n’ola dürr-i ‘Aden’üñ

 Câm-ı sâfîde sanasın görinür tâze gül-âb

 Dûstum pîrehenüñ içre şu nâzük bedenüñ

 Kıymet-i vasluña dil bulmadı ‘âlemde bahâ

 Hey ne cânsın ki cihân içre bulınmaz semenüñ

 Oldı ma’mûr yine Mısr-ı dil ey yâr-ı azîz

 Yûsuf-ı câna makâm olalı çâh-ı zekanuñ

 Çîn-i zülfüñ ne hatâ ile güşâd itdi sabâ

 Ki yüzin kara türâb eyledi müşk-i Hoten’üñ

 Baña ey serv lebüñ gonçe yiter sebze hatuñ

 Yile virsün gül ü reyhânı diyâr-ı çemenüñ

 Gülsitân içre kılup nergis-i bîmâr gözüñ

 Gonçenüñ bagrını kan eyledi şevk-i dehenüñ

(Köksal, M. Fatih (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir.  http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf. [erişim tarihi: 20.03.2013].1479.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1MESTÎd. ? - ö. 1495-1500 ?Doğum YeriGörüntüle
2ÖRFÎ, Mahmûd Ağad. 1705 - ö. 1778Doğum YeriGörüntüle
3İZZET, İzzet Alî Paşad. ? - ö. 1734Doğum YeriGörüntüle
4MESTÎd. ? - ö. 1495-1500 ?Doğum YılıGörüntüle
5ÖRFÎ, Mahmûd Ağad. 1705 - ö. 1778Doğum YılıGörüntüle
6İZZET, İzzet Alî Paşad. ? - ö. 1734Doğum YılıGörüntüle
7MESTÎd. ? - ö. 1495-1500 ?Ölüm YılıGörüntüle
8ÖRFÎ, Mahmûd Ağad. 1705 - ö. 1778Ölüm YılıGörüntüle
9İZZET, İzzet Alî Paşad. ? - ö. 1734Ölüm YılıGörüntüle
10MESTÎd. ? - ö. 1495-1500 ?MeslekGörüntüle
11ÖRFÎ, Mahmûd Ağad. 1705 - ö. 1778MeslekGörüntüle
12İZZET, İzzet Alî Paşad. ? - ö. 1734MeslekGörüntüle
13MESTÎd. ? - ö. 1495-1500 ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ÖRFÎ, Mahmûd Ağad. 1705 - ö. 1778Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15İZZET, İzzet Alî Paşad. ? - ö. 1734Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16MESTÎd. ? - ö. 1495-1500 ?Madde AdıGörüntüle
17ÖRFÎ, Mahmûd Ağad. 1705 - ö. 1778Madde AdıGörüntüle
18İZZET, İzzet Alî Paşad. ? - ö. 1734Madde AdıGörüntüle