İHYÂ, Ömer İhyâüddin Efendi

(d. 1293/1876-77 - ö. 1327/1909)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Ömer’dir. Tokat ve Sivas’ın tanınmış ailelerinden olup Mütevelli-zâde Ömer İhyâ olarak tanındı. Babası Mehmet Musa Efendi’dir. 1293/1876-77 yılında Tokat’ta doğdu. Gençliğini Tokat’ta geçirdi ve eğitimini orada yaptı. Müftü Osmân Efendi’den icazet aldı ve hafız oldu. 1313/1897’de Tokat Behzat İlkokuluna öğretmen oldu. Darabât-ı Aşk adlı eserinden 1314/1898-99 yılında Sivas’a gittiği anlaşılmaktadır. 1314/1898-99’da Sivas Askeri Rüşdiyesi Kavaid-i Osmani hocası oldu. Rüşdiye’de hocalık yapmakla beraber önce Bidayet daha sonra da İstinaf Mahkemesi azalığı yaptı. 1314/1898’de İstanbul’a gelerek Hukuk okuluna kaydoldu. Kuruçeşme Toptaşı Askeri Rüşdiyesi’ne Türkçe öğretmeni ve Davud Paşa İdadisi’ne Arapça öğretmeni olarak atandı. 1327/20 Haziran 1909’da zihin buhranı neticesinde intihar etti. Edirnekapı kabristanında medfundur.

1. Darabât-ı Aşk: Hece vezniyle yazılmış 3 şiir ile aruz vezniyle yazılmış 299 şiirden oluşur. Eserde 17’si vefat, 8’i viladet, 9’u tamirat ve inşaat, 2’si sünnet, 4’ü nişan ve terfi, 1’i sergi, 1’i yeni yıl ve 1’i de seyahat/teftiş münasebetiyle olmak üzere toplam 43 tarih manzumesi vardır.

2. Bâkûre: Şeyh Sa’di-i Şirazî’nin Bostan’ından manzum tercümedir. 223 beyitlik bir mesnevidir.

Bu eserlerinin yanı sıra İrtika ve Misbah dergilerinde şiirleri yayımlandı. Divan şiirinde bulunmayan bazı aruz kalıplarıyla şiirler yazdı (Polat 2005: 1-84).

 

Kaynakça

Özgül, Kayahan (1999). İbnü'l-Emin Mahmud Kemal İnal, Son Asır Türk Şairleri. C. II. Ankara: AKM Yay.

Polat, Nazım Hikmet (2005). Eski ile Yeni Arasında Mütevelli-zâde Ömer İhyâ. Niğde: Niğde Üniversitesi Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 07.03.2014
Güncelleme Tarihi: 01.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Musammat Gazel

Fezâya bir keder yayan hazân düşündürür beni

Şu dağ başında ağlayan duman düşündürür beni

Gönül keîb-i leyl iken sadâ uçar minâreden

Sükût içinde titreşen ezân düşündürür beni

Nişîbe doğru alçalan koyunlar [ü] firiştegân

Yanık yanık kaval çalan çoban düşündürür beni

Benim de evvel ettiğim harâretiyle bittiğim

Şu karşıdan işittiğim figân düşündürür beni

Bak ey güzîde dilberim bugün melûl ü münhedim

Seninle sohbet ettiğim mekân düşündürür beni

Ne hoştu âh bu sözlerin beni yakardı yüzlerin

Alel-husus o gözlerin yaman düşündürür beni

Şuûn ki hüzne mübteni bürür hayât-ı gülşeni

Hemân düşündürür beni hemân düşündürür beni

(Polat, Nazım Hikmet (2005). Eski ile Yeni Arasında Mütevelli-zâde Ömer İhyâ. Niğde: Niğde Üniversitesi Yay. 288.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ALİ, Zilelid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2HULUSİ (ŞEYH HULUSİ)d. 1873 - ö. 1935Doğum YeriGörüntüle
3NURETTİN SEYFİ (ALİ BABA), Ali Verimd. 1882 - ö. 1942Doğum YeriGörüntüle
4ALİ, Zilelid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5HULUSİ (ŞEYH HULUSİ)d. 1873 - ö. 1935Doğum YılıGörüntüle
6NURETTİN SEYFİ (ALİ BABA), Ali Verimd. 1882 - ö. 1942Doğum YılıGörüntüle
7ALİ, Zilelid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8HULUSİ (ŞEYH HULUSİ)d. 1873 - ö. 1935Ölüm YılıGörüntüle
9NURETTİN SEYFİ (ALİ BABA), Ali Verimd. 1882 - ö. 1942Ölüm YılıGörüntüle
10ALİ, Zilelid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11HULUSİ (ŞEYH HULUSİ)d. 1873 - ö. 1935MeslekGörüntüle
12NURETTİN SEYFİ (ALİ BABA), Ali Verimd. 1882 - ö. 1942MeslekGörüntüle
13ALİ, Zilelid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HULUSİ (ŞEYH HULUSİ)d. 1873 - ö. 1935Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15NURETTİN SEYFİ (ALİ BABA), Ali Verimd. 1882 - ö. 1942Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ALİ, Zilelid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17HULUSİ (ŞEYH HULUSİ)d. 1873 - ö. 1935Madde AdıGörüntüle
18NURETTİN SEYFİ (ALİ BABA), Ali Verimd. 1882 - ö. 1942Madde AdıGörüntüle