İSGENDER AĞBABALI

(d. 1925 / ö. 1989)
?
(Âşık / 20. Yüzyıl / Azeri)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Azerbaycan âşıklarından olan İsgender Ağbabalı, 1925'te Amasiya bölgesinin Ellerkend köyünde doğmuş ve 1989 yılında vefat etmiştir (Namazov 2004: 203-204; Namazov 2013: 461-462). Elimizdeki kaynaklarda âşığın hayatına dair ayrıntılı bilgi bulunmamaktadır.

İsgender Ağbabalı, sazlı sözlü eski Ağbaba bölgesinde Âşık Şenlik’in sanatından beslenmiş ve Âşık Nesib’den de âşık sanatının sırlarını öğrenmiştir. 1945’ten sonra tek başına âşıklık yapmaya başlamış ve güzel sesi, usta icracılığı, koşmaları, geraylıları, üstadnameleri ile çevre köylerde, bölgelerde ün kazanmıştır. 1960’lı yıllarda Kazakistan ve Kırgızistan’a giderek vaktiyle oralara sürgün edilmiş olanların sevgisini kazanmıştır. Almatı’da Âşık Şirin ve İstanbul’da Âşık Şövgi ile meclislere katılmış, onlarla karşılıklı atışmıştır. Âşık İsgender, üstat âşık olarak yetiştikten sonra Almatı’dan Âşık Murteza’ya, Ağbaba’dan Âşık Letif’e, Âşık Heyder’e, Âşık Geşeme’ye sazın ve sözün sırlarını öğretmiş; onları sanat camiasıyla tanıştırmıştır (Namazov 2004: 203; Namazov 2013: 461).

Eski âşık destanlarını mükemmel derecede öğrenen Ağbabalı, halk arasında çok yaygın olmayan “Gürcü Gızı”, “Tebriz Oğlu”, “Yaralı Mahmud”, “Yetim Mehemmed” adlı destanları da mükemmel bir şekilde icra etmiştir. Ayrıca “Aybeniz”, “Gündoğar”, “İsgender Şah”, “Deli Yusif” adlı destanların da yaratıcısıdır. “Derbederi”, “Deli Hicranlı”, “Konyalı”, “Sarı Yaylıg”, “Sarı Gelin”, “O Taylı Gızı”, “Şenlik Hoşdamağı”, “Çuhurobası” gibi nadiren icra edilen saz havalarını ustalıkla icra eden Ağbabalı, ayrıca “Gülendam” adlı bir saz havası da bestelemiştir (Namazov 2004: 203-204; Namazov 2013: 461).

Âşık İsgender, Güney Kafkasya Halk Yaratıcılığı festivallerine katılmış, ödüllere layık görülmüştür. Dördüncü Âşıklar Kurultayına da katılmış olan âşık, yeni saz havaları ve destanlar yaratmakla kalmamış aynı zamanda saz şiirinden de güzel örnekler sunmuştur. Üstat âşığın “Her iki gonşunun, iki yoldaşın,/ Arasına girib çatana lenet./ Bir gismet çörekle garın doyarmı?/ Dostu boğazına satana lenet.” mısralarındaki liyakat ile ilgili sözleri oldukça dikkat çekicidir (Namazov 2004: 204; Namazov 2013: 461-462).

Kaynakça

Namazov, Qara (2013). Ozan-Aşıg Senetinin Tarihi. Bakü: Grifli Neşr.

Namazov, Qara (2004). Aşıglar. Bakü: Seda Neşriyyatı.


Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. SÜMEYRA HARMANDA
Yayın Tarihi: 25.03.2019
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FAKİR/FAKİRÎ, Cafer Serimd. 1867 - ö. 1932Doğum YeriGörüntüle
2AZİZÎ, Aziz Küçükd. 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ELİHAN KURBAN OĞLU ÖMEROVd. 1909 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Hüseyin Topçugild. 31 Aralık 1925 - ö. 12 Mart 2012Doğum YılıGörüntüle
5Avni Öztüred. 19 Eylül 1925 - ö. 18 Ağustos 1992Doğum YılıGörüntüle
6RIZA, Ali Rıza Yıldırımd. 1925 - ö. 11.04.2000Doğum YılıGörüntüle
7Etem Ütükd. 1925 - ö. 1989Ölüm YılıGörüntüle
8Fethi Tevetoğlud. 31 Ocak 1916 - ö. 27 Kasım 1989Ölüm YılıGörüntüle
9Hasan İzzettin Dinamod. 1909 - ö. 20 Haziran 1989Ölüm YılıGörüntüle
10RAKİF HÜSEYİN OĞLU İSMAYİLOVd. 1956 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11SEYYAD TAĞIYEVd. 1905 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12YEDULLAH, Yedullah Eyvezpurd. 1938 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13ADNANÎ, Adnan Bekdemird. 1959 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14NEVRUZ ALİ, Ali Nevruz Çiçekd. 07.07.1955 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15CELAL, Şemseddin Elioğlud. 1916 - ö. 1943Madde AdıGörüntüle