KÂDİRÎ, Îsâ Fakîhoğlu

(d. ?/? - ö. 917 civarı/1512 civarı)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / Başlangıç-15. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Edirnelidir. Asıl adı Îsâ’dır. II. Murâd zamanında Edirne’de kadılık ve defterdarlık yapan Îsâ Fakîh’in oğludur. Îsâ Fakîh’in, Edirne’nin önde gelen âlimlerinden olduğu, Edirne’de adına bir medrese bulunduğu ve bir mahalleye de adının verildiği bilinmektedir. Şair, babasının lakabına istinaden Îsâ Fakîhoğlu diye tanınmıştır. Medrese eğitimini tamamladıktan sonra müderrisliğe başlamıştır. II. Bâyezîd devrinin sonlarında Edirne’de müderris iken genç yaşta vefat etmiştir. Latîfî (1314: 271), şairin ömrü vefa etmediği için şiirlerini tedvin edemediğini, üstelik bunların çok da yaygınlaşıp şöhret bulamadığını belirtmiştir. Kâdirî’nin, Edirneli Nazmî’nin Mecma’u’n-Nezâ’ir’inde ve Pervâne Bey Mecmû’ası’nda çok sayıda şiiri tespit edilmiştir. Latîfî (1314: 271); annesi ve babası sevdiğini bir başkasına vermeye kalkınca şairin, durumu şikâyet makamında II. Bâyezîd’e “Ey şehenşeh ki âsitânunda / Cümle-i müşkilât olur münhal” matlalı arz-ı hâli sunduğuna ve padişahtan yardım talep ettiğine dair bir nükteyi de tezkiresine kaydetmiştir. Gerek tezkirecilerin ifadelerinden gerekse nazire mecmualarındaki şiirlerinden Kâdirî’nin, devrinde beğenilen ve ilgi gören bir sanatkâr olduğu anlaşılmaktadır. Sehî (1325: 92), Kâdirî’nin hayâlengiz, parlak ve benzersiz gazeller yazdığını belirtmiştir. Latîfî (1314: 271) de onun el değmemiş düşünceler ve özgün hayaller icat etmeye kâdir bir şair olduğunu işaret etmiştir. 

Kaynakça

Canım, Rıdvan (1995). Edirne Şairleri. Ankara: Akçağ Yay.

Fâizî. Zübdetü’l-Eş’âr. Milli Kütüphane. Yz. A 679. vr. 89a.

Köksal, M. Fatih (hzl.) (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf. [erişim tarihi: 25.08.2013].

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay.

Latîfî (1314). Tezkire-i Latîfî. İstanbul.

Pervâne Bey. Mecmû’a-i Nezâ’ir. Topkapı Sarayı Kütüphanesi. Bağdat. No. 406. vr. 110a, 122b, 157a…

Sehî (1325). Tezkire-i Sehî. İstanbul.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 04.10.2013
Güncelleme Tarihi: 05.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Çeşme-i çeşmüm kenârında koyalı kadd yâr

Bir nihâl-i tâzedür baglanmış etrâfında hâr

 

Cânumı odlara yandurdı hevâ-yı zülf-i yâr

Dökdi yüzüm suyını topraga çeşm-i eşk-bâr

 

Dil görüp çâh-ı zenahdânunda hattundan eser

Didi kim ol mûr kılmış âşyânında karâr

 

Cân u dil sînemde sensüz nice ârâm eylesün

Yâr içün âsân olur ışk ehline terk-i diyâr

 

Göz yaşından Kâdirî ol hak-i pâyı sakla kim

Bir şehün atı ayagından kalupdur yâdigâr

(Köksal, M. Fatih (hzl.) (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf. [erişim tarihi: 25.08.2013]. 570.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KABÛLÎ, Mustafad. ? - ö. 1829Doğum YeriGörüntüle
2ÇEMENÎd. ? - ö. 1620Doğum YeriGörüntüle
3NECÎB, Necîb, Damad-zâde Mehmed N. Efendid. ? - ö. Şubat-Mart 1703Doğum YeriGörüntüle
4KABÛLÎ, Mustafad. ? - ö. 1829Doğum YılıGörüntüle
5ÇEMENÎd. ? - ö. 1620Doğum YılıGörüntüle
6NECÎB, Necîb, Damad-zâde Mehmed N. Efendid. ? - ö. Şubat-Mart 1703Doğum YılıGörüntüle
7KABÛLÎ, Mustafad. ? - ö. 1829Ölüm YılıGörüntüle
8ÇEMENÎd. ? - ö. 1620Ölüm YılıGörüntüle
9NECÎB, Necîb, Damad-zâde Mehmed N. Efendid. ? - ö. Şubat-Mart 1703Ölüm YılıGörüntüle
10KABÛLÎ, Mustafad. ? - ö. 1829MeslekGörüntüle
11ÇEMENÎd. ? - ö. 1620MeslekGörüntüle
12NECÎB, Necîb, Damad-zâde Mehmed N. Efendid. ? - ö. Şubat-Mart 1703MeslekGörüntüle
13KABÛLÎ, Mustafad. ? - ö. 1829Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ÇEMENÎd. ? - ö. 1620Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15NECÎB, Necîb, Damad-zâde Mehmed N. Efendid. ? - ö. Şubat-Mart 1703Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16KABÛLÎ, Mustafad. ? - ö. 1829Madde AdıGörüntüle
17ÇEMENÎd. ? - ö. 1620Madde AdıGörüntüle
18NECÎB, Necîb, Damad-zâde Mehmed N. Efendid. ? - ö. Şubat-Mart 1703Madde AdıGörüntüle